Vele omwonenden zeggen gezondheidsschade te hebben door het handelen van Chemours. Ze willen dat het Openbaar Ministerie een strafrechtelijk onderzoek start. Advocaat Bénédicte Ficq heeft de aangifte maandagochtend namens de hele groep gedaan bij het Functioneel Parket in Amsterdam, dat onderdeel is van het Openbaar Ministerie.
De aangevers beschuldigen Chemours (vroeger DuPont) ervan dat het bedrijf in de periode van 1962 tot heden opzettelijk en onrechtmatig PFOA en GenX in de lucht, bodem en oppervlaktewater heeft gebracht. Daardoor is gevaar voor de openbare gezondheid en zelfs levensgevaar ontstaan, stelt de groep. De stoffen (varianten van pfas) zijn bestanddelen van teflon, bekend van de koekenpannen, maar ze worden bijvoorbeeld ook gebruikt om kleding waterdicht te maken. Bij mensen en dieren kunnen ze allerlei ziekten veroorzaken.
Jarenlang op de hoogte
Aanleiding voor de aangifte is de uitzending van Zembla van afgelopen juni. Daarin werd bericht dat de leiding van DuPont/Chemours in Nederland jarenlang op de hoogte was van de schade aan het milieu die door het bedrijf in stilte werd aangericht.
Nienke Blauw (46) uit Dordrecht was na het zien van de uitzending boos en verontwaardigd en ze merkte dat ze daarin niet alleen stond. Ze nam het initiatief om samen met een groep medestanders een juridische procedure tegen het bedrijf te starten. Via LinkedIn legde ze contact met advocaat Ficq omdat die al een procedure had lopen tegen Tata Steel in IJmuiden. Een crowdfundingsactie onder de noemer 'Stop pfas, stop Chemours' leverde enkele tienduizenden euro's op, waarmee de juridische steun voorlopig kan worden betaald. De groep aangevers groeide in twee maanden uit tot bijna drieduizend personen.
De aangevers willen dat het Openbaar Ministerie vooral onderzoek doet naar de kennis die al sinds de jaren 70 binnen DuPont/Chemours bestond over de schadelijke effecten van uitstoot van pfas, terwijl het bedrijf die niet deelde met de overheid. Vast staat dat moederbedrijf DuPont in de VS al in een vroeg stadium wist dat pfoa zeer schadelijk is voor mens en milieu.
Afgelopen donderdag zei Chemours tegen Nieuwsuur dat het bedrijf in de loop der jaren actief heeft gecommuniceerd met overheden. "En we hebben de beschikbare informatie over de stoffen in onze productieprocessen conform overheidsvoorschriften gedeeld."
Op de vraag of het bedrijf pogingen heeft gedaan om de omgeving te verbeteren liet de woordvoerder weten: "We investeren al decennialang in het beperken van emissies naar lucht en water, door het toepassen van de best beschikbare technologieën."
Tata Steel
Een vergelijkbare strafrechtelijke procedure loopt al een tijdje tegen Tata Steel in IJmuiden. Advocaat Ficq deed in mei 2021 namens 800 personen en tien stichtingen aangifte van strafbare feiten door de staalfabrikant. Later groeide de groep aangevers tot 1100 personen.
Het Openbaar Ministerie maakte een klein jaar later, in februari 2022, bekend dat na bestudering van alle stukken inderdaad een strafrechtelijk onderzoek van start ging, tegen Tata Steel en restproductverwerker Harsco Metals. De rol van de leidinggevenden maakt deel uit van dat onderzoek.
Inmiddels loopt het onderzoek zo'n anderhalf jaar. Het OM doet tussentijds geen mededelingen over de stand van zaken.
Wat is pfas?
Pfas is een verzamelnaam voor duizenden chemische stoffen die van nature niet in het milieu voorkomen. De afkorting pfas staat voor poly- en perfluoralkylstoffen. Er zijn ongeveer 5000 verschillende soorten pfas. De bekendste voorbeelden zijn GenX, pfoa en pfos.
De stoffen zijn geliefd in de industrie omdat ze hittebestendig en vocht-, vet- en vuilafstotend zijn en worden gebruikt in producten als anti-aanbaklagen in pannen, waterafstotende kleding, blusschuim en cosmetica.
Ze zijn slecht voor het milieu, nauwelijks afbreekbaar en schadelijk voor het afweersysteem. Een aantal types zijn bij langdurige blootstelling kankerverwekkend. Pfas is over het algemeen giftig, bindt zich aan weefsel en stapelt zich op in de voedselketen.
Dit is een artikel van onze mediapartner Rijnmond
