In het vonnis staat dat de uitstoot van PFOA, een PFAS-stof die tot 2012 werd gebruikt voor de productie van teflon, tussen 1 juli 1984 en 1 maart 1998 onrechtmatig was. Voor andere periodes waarin PFOA werd uitgestoten en voor de uitstoot van GenX, de opvolger van PFOA, ligt dat anders. Daarover wordt pas in het eindvonnis een oordeel gegeven.
Nu de rechtbank de gemeenten in het gelijk heeft gesteld ligt de weg naar een schadevergoedingsprocedure open. De gemeenten willen de kosten die voortvloeien uit de verontreiniging op Chemours verhalen. Dan gaat het om bodem- en gezondheidsonderzoeken die met gemeenschapsgeld zijn uitgevoerd en financiële schade door de gevolgen van de bodemverontreiniging.
De zaak heeft lang geduurd. In 2018 stelden de vier gemeenten de bedrijven al aansprakelijk voor de schade die zij hebben geleden en mogelijk nog lijden als gevolg van de uitstoot van kankerverwekkende Pfas-stoffen PFOA en GenX. Omdat Chemours elke aansprakelijkheid afwees, werd het bedrijf in april 2021 gedagvaard.
In maart van dit jaar volgde de inhoudelijke behandeling. De gemeenten stelden dat hun inwoners en anderen niet ongevraagd geconfronteerd mogen worden met de gevolgen van uitstoot van Pfas: "Deze stoffen horen niet thuis in het milieu, niet in ons water, niet in onze bodem, niet in ons voedsel."
Vergunning
Volgens de gemeenten heeft Chemours onrechtmatig gehandeld: ze wisten van de milieu- en gezondheidsrisco's van PFOA en GenX, maar hebben dat niet gedeeld bij het aanvragen van de benodigde vergunningen. Ook zouden ze te weinig hebben gedaan om de gevolgen van de uitstoot te voorkomen.
Chemours zegt in zijn verweer dat de fabriek een vergunning had om de betreffende stoffen uit te stoten. Verder voerde het bedrijf aan dat de afgelopen jaren hard is gewerkt om de emissies te verminderen. Zo zou de uitstoot van GenX al met 99 procent zijn teruggebracht. Ook voor andere stoffen is de doelstelling om in 2024 een reductie van 80 procent te halen.
Het bedrijf zegt te investeren in processen en technieken om de impact op de omgeving te verminderen. Begin deze maand werd bekend dat Chemours heeft geprobeerd de zaak te schikken maar de gemeenten wezen dat af.
Zembla
Dat Dupont, waarvan Chemours een afsplitsing is, al tientallen jaren weet dat de productie van pfas een risico vormt voor het personeel en de omgeving werd in juni duidelijk door een uitzending van BNNVARA-programma Zembla. Al in de jaren negentig werd een pfas-coördinator aangesteld.
Die constateerde dat er door kapotte en scheurende leidingen grote hoeveelheden pfas waren gelekt. Hij waarschuwde dat de vervuiling zeer moeilijk te beheersen is en dat de verspreiding van de stof ernstige aansprakelijkheidsgevolgen kon hebben.
Chemours wil fonds opzetten
Chemours heeft inmiddels gereageerd op het vonnis. 'Wij vinden het echter belangrijk om verder te kijken dan deze uitspraak. Ongeacht mogelijke toekomstige juridische processen, die vaak jaren kunnen duren, willen we graag een manier vinden om eerder (concrete) actie te ondernemen richting onze omgeving. We horen de zorgen van de omwonenden van onze locatie in Dordrecht en die raken ons', schrijft het bedrijf in een reactie.
"Vandaag wil Chemours dan ook haar voornemen uitspreken om met zowel de gemeenten als overige belanghebbenden te bekijken op welke wijze zo snel mogelijk concrete acties kunnen worden ondernomen. Deze acties zullen zich richten op het in kaart brengen van een aanpak, en het bieden van technische en financiële ondersteuning hiervoor. In overleg met de betrokken gemeenten kan bijvoorbeeld de mogelijkheid worden onderzocht van het opzetten van een fonds, waarmee gemeenten activiteiten kunnen financieren."
