gtag('consent', 'update', {'ad_user_data': 'granted','ad_personalization': 'granted','ad_storage': 'granted','analytics_storage': 'granted' });
Dordrecht, Netherlands
Terug

De ets een 'verloren' kunstvorm? Volgens André valt dat wel mee!

b730dfafe97e1ea7ad25bd9e58dea0a8

In het Dordrechts museum is sinds begin oktober een tentoonstelling te zien die volledig in het teken staat van etsen. Deze 'vergeten' kunstvorm, de opvolger van het gravuren, was vooral populair bij kunstenaars als voorstudie, om naar aanleiding van zo'n ets tot een definitief werk van olieverf te komen. Maar hoe 'vergeten' is deze kunstvorm?

Redactie RTV Dordrecht | Trevyn van Houwelingen |  | Aangepast op
Beroemde namen als Rembrandt, M.C. Escher en Picasso maakten gebruik van etsen, maar in grote musea en kunstgalerijen zijn de schilder- en tekenkunst nog altijd beeldbepalend. Etsen hangen hooguit als voorstudie naast een voltooid schilderwerk, om de totstandkoming van een schilderij te laten zien. Maar, een ets kan ook als volwaardig kunstwerk dienen, vindt André Verzijlberg.

Vakschool
André is oud-docent beeldende vorming en kunstenaar. Op de vakschool in Schoonhoven kwam hij voor het eerst in contact met de graveerkunst, de voorganger van het etsen. Sindsdien is hij altijd blijven etsen en heeft hij in zijn huis in de Dordtse wijk Sterrenburg alle benodigdheden om zelf volwaardige etswerken te produceren. Daar komt iets meer bij kijken dan alleen papier en tekengerei.
c83a62dec1d311ad8a22737b62a6e8a3
Een ets wordt gemaakt door middel van een zogenaamde diepdruktechniek, waarbij er met een metalen staafje getekend wordt op een met vernis afgedekte koperen of zinken plaat. De tekening wordt vervolgens ingebeten met chemisch zuur in een speciale bak en op vochtig papier afgedrukt.

De stoffen die daarbij vrijkomen kunnen schadelijk zijn, al weet een geoefend kunstenaar daar wel mee om te gaan: "Ik zet het raam open en sluit een stofzuiger aan om alle dampen uit de zolder te krijgen", vertelt André lachend. Hij maakt en mixt zelfs zijn eigen inkt, waardoor hij kleur aan een ets kan toevoegen. Traditioneel zijn etsen vaak zwart-wit, maar door te spelen met hoe lang het werk in het zuurbad ligt verwatert de kleur. Zo speelde Rembrandt bijvoorbeeld met verschillende grijstinten in zijn etsen.

"Door het gecreëerde reliëf en de opvallende patronen die etsen oplevert is het mogelijk om bepaalde effecten te maken die je met traditionele schilderkunst onmogelijk kan namaken", legt André uit. Hij vervolgt: "Natuurlijk, je kunt sjablonen onder een schilderij plaatsen, maar dit... probeer het maar eens."

Vergane glorie
Met de opkomst van de foto, fysieke kunstvormen en een mindere focus op realisme in de schilderkunst verloor de ets de afgelopen eeuwen steeds meer haar glans. In de tentoonstelling 'Zwart op Wit, prentkunst rond 1900 ' in het Dordrechts Museum kan de bezoeker alles te weten komen over de Nederlandse Etsclub, die anderhalve eeuw geleden probeerde de toen al 'vergeten' kunstvorm opnieuw op de kaart te zetten.
060e0da03ab490dce13b296a96c36e1d
Richting het eind van de 19e eeuw brengt de Nederlandse Etsclub etsen uit en organiseert het bestuur tentoonstellingen in Amsterdam, Den Haag en New York. Daar zijn niet alleen werk van Nederlandse tijdgenoten te zien is, maar ook van internationale grootheden met wie de leden nauwe banden onderhouden. Die hernieuwde liefde voor etsen was een reactie op de industrialisatie en moderne technologieën zoals de fotografie werd handwerk en ambacht weer ‘hip’.

Ondanks een korte renaissance is etsen nooit meer zo populair geworden als het in de hoogtijperiodes was. Toch zijn er nog altijd enkele liefhebbers en kunstenaars als André, die met veel passie blijven etsen.

Bij de amateurkunsternaarsvereniging Studio76 aan de Rijksstraatweg in Dordrecht worden af en toe etscursussen gegeven, creatievelingen die de kunstvorm willen oppakken kunnen daar terecht om les te krijgen. De tentoonstelling 'Zwart op Wit, prentkunst rond 1900' is nog tot 12 januari te zien in het Dordrechts museum.

Bekijk hieronder de reportage die wij met André Verzijlberg maakten over de etskunst.

Meest gelezen

Gratis ov vanaf 1 oktober: honderden inwoners komen in aanmerking

Redactie Streekomroep | 16 september 2026 16:00

Juwelier in Dordtse binnenstad opnieuw overvallen

Corrado Francke | 19 september 2026 11:20

Tientallen bekeuringen uitgedeeld bij pont voor niet gebruiken fietspad

Redactie Streekomroep | 8 september 2026 14:00

Lees ook

scheepvaartbegeleiding

VERKEER

Rijkswaterstaat schrapt scheepvaartbegeleiding in de nacht door personeelstekort

Rijkswaterstaat schrapt vanaf 15 september de nachtelijke begeleiding van schepen in de omgeving van Dordrecht. Dit komt door aanhoudende personeelstekorten. De vaarwegen blijven wel geopend voor alle scheepvaartverkeer.

keesjanmourikprive

Aannemer Mourik rouwt na dood van oud-directeur: 'Het draaide bij hem om mensen'

De voormalig CEO en voorzitter van de raad van bestuur van Mourik uit Groot-Ammers, Kees Jan Mourik, is zondag overleden. Mourik (60) was al enige tijd ziek. "We verliezen met Kees Jan een bijzonder mens. Zijn invloed zal binnen Mourik lang voelbaar blijven", zegt Jan-Paul van den Bosch, die hem eerder dit jaar opvolgde bij het aannemingsbedrijf met ruim 2200 werknemers en een omzet van 780 miljoen euro.

noslift

Kapotte lift bij perron? App biedt uitkomst voor rolstoelgebruikers zoals Nick

Op een treinstation aankomen en ontdekken dat de lift op het perron niet werkt. Voor mensen die goed ter been zijn is dat niet direct een probleem, maar voor rolstoelgebruikers is dat andere koek. Dordtenaar Nick Bootsman kaart dit al jaren aan, maar nu is er eindelijk een oplossing met een nieuwe functionaliteit in de NS-app. “Volhouden kan het verschil maken.”

rijnmondweerfoto

Deze week weinig regen en temperatuur loopt op, mogelijk zonnig weekend

De meteorologische herfst begint dinsdag. Maar wie dan meteen denkt aan regen, wind en een dikke jas, komt voorlopig bedrogen uit. Het weer heeft namelijk helemaal geen haast om afscheid te nemen van de zomer.

Ben Corino Studio De Witt

Zaterdag in Studio De Witt: het Zuigkwintet

In een nieuwe aflevering van Studio De Witt staat zaterdag theatervoorstelling 'De Stem van Dordt' centraal. De voorstelling is van het Dordtse gezelschap Het Dordts Zuigkwintet.

molentransport

Niet voor angsthazen: een kilometer in z'n achteruit met meterslange molenwieken

Bijna een kilometer achteruit rijden over een smal dijkje is al geen pretje, laat staan als je het moet doen met een oplegger met molenwieken van maar liefst 24 meter lang. Voor transportbedrijf Van der Vlist, gespecialiseerd in speciale en zware logistiek, is het een koud kunstje. Zo ook bij het aanleveren van de nieuwe molenwieken in Bleskensgraaf.