gtag('consent', 'update', {'ad_user_data': 'granted','ad_personalization': 'granted','ad_storage': 'granted','analytics_storage': 'granted' });
Dordrecht, Netherlands
Terug

De ets een 'verloren' kunstvorm? Volgens André valt dat wel mee!

b730dfafe97e1ea7ad25bd9e58dea0a8

In het Dordrechts museum is sinds begin oktober een tentoonstelling te zien die volledig in het teken staat van etsen. Deze 'vergeten' kunstvorm, de opvolger van het gravuren, was vooral populair bij kunstenaars als voorstudie, om naar aanleiding van zo'n ets tot een definitief werk van olieverf te komen. Maar hoe 'vergeten' is deze kunstvorm?

Redactie RTV Dordrecht | Trevyn van Houwelingen |  | Aangepast op
Beroemde namen als Rembrandt, M.C. Escher en Picasso maakten gebruik van etsen, maar in grote musea en kunstgalerijen zijn de schilder- en tekenkunst nog altijd beeldbepalend. Etsen hangen hooguit als voorstudie naast een voltooid schilderwerk, om de totstandkoming van een schilderij te laten zien. Maar, een ets kan ook als volwaardig kunstwerk dienen, vindt André Verzijlberg.

Vakschool
André is oud-docent beeldende vorming en kunstenaar. Op de vakschool in Schoonhoven kwam hij voor het eerst in contact met de graveerkunst, de voorganger van het etsen. Sindsdien is hij altijd blijven etsen en heeft hij in zijn huis in de Dordtse wijk Sterrenburg alle benodigdheden om zelf volwaardige etswerken te produceren. Daar komt iets meer bij kijken dan alleen papier en tekengerei.
c83a62dec1d311ad8a22737b62a6e8a3
Een ets wordt gemaakt door middel van een zogenaamde diepdruktechniek, waarbij er met een metalen staafje getekend wordt op een met vernis afgedekte koperen of zinken plaat. De tekening wordt vervolgens ingebeten met chemisch zuur in een speciale bak en op vochtig papier afgedrukt.

De stoffen die daarbij vrijkomen kunnen schadelijk zijn, al weet een geoefend kunstenaar daar wel mee om te gaan: "Ik zet het raam open en sluit een stofzuiger aan om alle dampen uit de zolder te krijgen", vertelt André lachend. Hij maakt en mixt zelfs zijn eigen inkt, waardoor hij kleur aan een ets kan toevoegen. Traditioneel zijn etsen vaak zwart-wit, maar door te spelen met hoe lang het werk in het zuurbad ligt verwatert de kleur. Zo speelde Rembrandt bijvoorbeeld met verschillende grijstinten in zijn etsen.

"Door het gecreëerde reliëf en de opvallende patronen die etsen oplevert is het mogelijk om bepaalde effecten te maken die je met traditionele schilderkunst onmogelijk kan namaken", legt André uit. Hij vervolgt: "Natuurlijk, je kunt sjablonen onder een schilderij plaatsen, maar dit... probeer het maar eens."

Vergane glorie
Met de opkomst van de foto, fysieke kunstvormen en een mindere focus op realisme in de schilderkunst verloor de ets de afgelopen eeuwen steeds meer haar glans. In de tentoonstelling 'Zwart op Wit, prentkunst rond 1900 ' in het Dordrechts Museum kan de bezoeker alles te weten komen over de Nederlandse Etsclub, die anderhalve eeuw geleden probeerde de toen al 'vergeten' kunstvorm opnieuw op de kaart te zetten.
060e0da03ab490dce13b296a96c36e1d
Richting het eind van de 19e eeuw brengt de Nederlandse Etsclub etsen uit en organiseert het bestuur tentoonstellingen in Amsterdam, Den Haag en New York. Daar zijn niet alleen werk van Nederlandse tijdgenoten te zien is, maar ook van internationale grootheden met wie de leden nauwe banden onderhouden. Die hernieuwde liefde voor etsen was een reactie op de industrialisatie en moderne technologieën zoals de fotografie werd handwerk en ambacht weer ‘hip’.

Ondanks een korte renaissance is etsen nooit meer zo populair geworden als het in de hoogtijperiodes was. Toch zijn er nog altijd enkele liefhebbers en kunstenaars als André, die met veel passie blijven etsen.

Bij de amateurkunsternaarsvereniging Studio76 aan de Rijksstraatweg in Dordrecht worden af en toe etscursussen gegeven, creatievelingen die de kunstvorm willen oppakken kunnen daar terecht om les te krijgen. De tentoonstelling 'Zwart op Wit, prentkunst rond 1900' is nog tot 12 januari te zien in het Dordrechts museum.

Bekijk hieronder de reportage die wij met André Verzijlberg maakten over de etskunst.

Meest gelezen

Doorstroming van N3 naar A16 moet beter, dit gaat er gebeuren

Redactie Streekomroep | Corrado Francke | 23 juli 2026 17:00

Vrachtwagens in botsing in Drechttunnel, snelweg inmiddels weer vrij

Redactie Streekomroep | Rijnmond | 24 juli 2026 10:59

N3 dicht vanwege asfalteringswerkzaamheden

Redactie Streekomroep | 24 juli 2026 15:00

Lees ook

Ben Corino Studio De Witt

Zaterdag in Studio De Witt: In gesprek met Chris van Benschop

Presentator Ben Corino spreekt zaterdagochtend in het radioprogramma Studio De Witt op Drechtstad FM met voormalig wethouder Chris van Benschop. Zij was sinds mei 2022 wethouder namens GroenLinks, maar is sinds juni werkzaam als bestuurder bij Mooi Sociaal.

businkgoed

Bed in brand op tweede etage van flat, bewoner nagekeken

In een flat aan de Dordtse Troelstraweg heeft maandagmiddag brand gewoed. Volgens een brandweerwoordvoerder stond in een appartement op de tweede etage een bed in brand.

waterbus elektrisch

Waterbushalte in Bolnes komt er voorlopig niet

De waterbushalte in de wijk Bolnes in Ridderkerk wordt voorlopig geen realiteit. Dat blijkt uit een onderzoek dat de gemeente Ridderkerk heeft laten uitvoeren naar de mogelijkheden voor een extra halte. De benodigde investeringen, de hoge structurele exploitatiekosten en de beperkingen binnen de huidige dienstregeling maken realisatie op dit moment onmogelijk.

politiearchiefexplosie

Halvering aanslagen met explosieven, 'maar aantal blijft te hoog'

Het aantal (pogingen tot) aanslagen met explosieven is in deze streek in de eerste zes maanden van 2026 gehalveerd ten opzichte van de eerste helft van 2025. Dat blijkt uit cijfers die de politie naar buiten heeft gebracht. In zeven van de negen gemeenten nam het aantal aanslagen af.

politie op straat na Marokko

Overwinning Marokko leidt tot feest en verkeersopstoppingen, vijf mensen aangehouden

De politie heeft zaterdagavond vijf mensen aangehouden in het centrum van Dordrecht na de wedstrijd van Marokko op het WK Voetbal. De ploeg won, wat in de stad op verschillende plekken werd gevierd. Daarbij ontstonden verkeersontstoppingen en werden meerdere verkeersovertredingen begaan.

Dordthuis juli 2026

nieuwbouw

Officiële opening Dordthuis weken uitgesteld: nieuwe verhuisplanning in de maak

Het Dordthuis gaat weken later officieel open dan gepland. Dat bevestigt de gemeente aan deze streekomroep, na vragen over de stand van zaken. De opening van het gloednieuwe pand aan de Spuiboulevard zou eigenlijk eind oktober zijn, maar door "verschillende ontwikkelingen tijdens de bouw" wordt dat nu op zijn vroegst eind november.