gtag('consent', 'update', {'ad_user_data': 'granted','ad_personalization': 'granted','ad_storage': 'granted','analytics_storage': 'granted' });
Dordrecht, Netherlands
Terug

De ets een 'verloren' kunstvorm? Volgens André valt dat wel mee!

b730dfafe97e1ea7ad25bd9e58dea0a8.jpg

In het Dordrechts museum is sinds begin oktober een tentoonstelling te zien die volledig in het teken staat van etsen. Deze 'vergeten' kunstvorm, de opvolger van het gravuren, was vooral populair bij kunstenaars als voorstudie, om naar aanleiding van zo'n ets tot een definitief werk van olieverf te komen. Maar hoe 'vergeten' is deze kunstvorm?

Redactie RTV Dordrecht | Trevyn van Houwelingen |  | Aangepast op
Beroemde namen als Rembrandt, M.C. Escher en Picasso maakten gebruik van etsen, maar in grote musea en kunstgalerijen zijn de schilder- en tekenkunst nog altijd beeldbepalend. Etsen hangen hooguit als voorstudie naast een voltooid schilderwerk, om de totstandkoming van een schilderij te laten zien. Maar, een ets kan ook als volwaardig kunstwerk dienen, vindt André Verzijlberg.

Vakschool
André is oud-docent beeldende vorming en kunstenaar. Op de vakschool in Schoonhoven kwam hij voor het eerst in contact met de graveerkunst, de voorganger van het etsen. Sindsdien is hij altijd blijven etsen en heeft hij in zijn huis in de Dordtse wijk Sterrenburg alle benodigdheden om zelf volwaardige etswerken te produceren. Daar komt iets meer bij kijken dan alleen papier en tekengerei.
c83a62dec1d311ad8a22737b62a6e8a3.jpg
Een ets wordt gemaakt door middel van een zogenaamde diepdruktechniek, waarbij er met een metalen staafje getekend wordt op een met vernis afgedekte koperen of zinken plaat. De tekening wordt vervolgens ingebeten met chemisch zuur in een speciale bak en op vochtig papier afgedrukt.

De stoffen die daarbij vrijkomen kunnen schadelijk zijn, al weet een geoefend kunstenaar daar wel mee om te gaan: "Ik zet het raam open en sluit een stofzuiger aan om alle dampen uit de zolder te krijgen", vertelt André lachend. Hij maakt en mixt zelfs zijn eigen inkt, waardoor hij kleur aan een ets kan toevoegen. Traditioneel zijn etsen vaak zwart-wit, maar door te spelen met hoe lang het werk in het zuurbad ligt verwatert de kleur. Zo speelde Rembrandt bijvoorbeeld met verschillende grijstinten in zijn etsen.

"Door het gecreëerde reliëf en de opvallende patronen die etsen oplevert is het mogelijk om bepaalde effecten te maken die je met traditionele schilderkunst onmogelijk kan namaken", legt André uit. Hij vervolgt: "Natuurlijk, je kunt sjablonen onder een schilderij plaatsen, maar dit... probeer het maar eens."

Vergane glorie
Met de opkomst van de foto, fysieke kunstvormen en een mindere focus op realisme in de schilderkunst verloor de ets de afgelopen eeuwen steeds meer haar glans. In de tentoonstelling 'Zwart op Wit, prentkunst rond 1900 ' in het Dordrechts Museum kan de bezoeker alles te weten komen over de Nederlandse Etsclub, die anderhalve eeuw geleden probeerde de toen al 'vergeten' kunstvorm opnieuw op de kaart te zetten.
060e0da03ab490dce13b296a96c36e1d.jpg
Richting het eind van de 19e eeuw brengt de Nederlandse Etsclub etsen uit en organiseert het bestuur tentoonstellingen in Amsterdam, Den Haag en New York. Daar zijn niet alleen werk van Nederlandse tijdgenoten te zien is, maar ook van internationale grootheden met wie de leden nauwe banden onderhouden. Die hernieuwde liefde voor etsen was een reactie op de industrialisatie en moderne technologieën zoals de fotografie werd handwerk en ambacht weer ‘hip’.

Ondanks een korte renaissance is etsen nooit meer zo populair geworden als het in de hoogtijperiodes was. Toch zijn er nog altijd enkele liefhebbers en kunstenaars als André, die met veel passie blijven etsen.

Bij de amateurkunsternaarsvereniging Studio76 aan de Rijksstraatweg in Dordrecht worden af en toe etscursussen gegeven, creatievelingen die de kunstvorm willen oppakken kunnen daar terecht om les te krijgen. De tentoonstelling 'Zwart op Wit, prentkunst rond 1900' is nog tot 12 januari te zien in het Dordrechts museum.

Bekijk hieronder de reportage die wij met André Verzijlberg maakten over de etskunst.

Meest gelezen

Nieuwe Dordts ziekenhuis mogelijk op plek waar 720 woningen gepland staan

Redactie Streekomroep | 7 mei 2026 13:42

Bijzondere beelden: wasbeer wroet tussen karren afval bij winkelcentrum

Megan de Groot | Redactie Streekomroep | 12 mei 2026 17:20

Jonge fietser overleden na ongeluk met vrachtwagen

Corrado Francke | 12 mei 2026 15:09

Lees ook

foto de brug2.png

Aan dit onderdeel van de Papendrechtsebrug wordt al bijna twee jaar gewerkt

De Papendrechtsebrug gaat in juli dicht voor al het verkeer. Negen maanden lang worden er flinke renovaties uitgevoerd aan de brug. Hoewel de renovatie ter plekke nog moet beginnen, wordt er bij Hollandia in Krimpen aan den IJssel al sinds 2024 gewerkt aan een heel belangrijk onderdeel: de nieuwe brugklep.

foto saba eiland.jpg

zoektocht

Vermiste man op Saba is medewerker ambulancedienst: ‘Iedereen is bezorgd’

De man die al sinds woensdag wordt vermist op het Caribisch eiland Saba, is de 53-jarige ambulanceverpleegkundige Erik Matthijsen. Dat bevestigt de Ambulancedienst Zuid-Holland Zuid op vragen van deze streekomroep. “Hij is op Saba voor werkzaamheden buiten zijn werk voor onze ambulancedienst.”

mosquito.png

Mosquito's verjagen overlastgevende jeugd, inzet wordt voortgezet

De inzet van zogeheten mosquito’s om overlastgevende jeugd te weren van de velden van voetbalclub ASWH in Hendrik-Ido-Ambacht, heeft het gewenste effect. Daarom wordt de inzet verder uitgebreid, meldt de burgemeester in een brief aan de gemeenteraad.

laboratorium_002_1.jpg

Drie voormalig stortplaatsen in onze streek onderzocht op zeer zorgwekkende stoffen

Bij drie gesloten stortplaatsen in onze streek wordt onderzocht of daaruit niet eerder onderzochte stoffen zich verspreiden via het grondwater. Het gaat om voormalige stortplaatsen aan de Noordweg in Zwijndrecht, aan de Lekdijk in Nieuw-Lekkerland en de Nieuwe Gorzen in Ridderkerk, die worden onderzocht op Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS).

fotoonderwijsmuseum.png

Red dit museum, smeekt de Dordtse politiek Den Haag: ‘Het hoort bij ons thuis’

Is het na dit jaar alsnog over en uit voor het Nationaal Onderwijsmuseum? Het ministerie zegt van wel, maar Dordtse raadsleden en het gemeentebestuur stribbelen tegen. “Het kabinet voert een amendement eigenlijk niet helemaal uit”, ziet cultuurwethouder Joost Veldman.

politiehond (1).png

Autodief probeert op gestolen fiets te vluchten, politiehond vindt hem in de bosjes

Met behulp van een politiehond is eerder deze week een autodief in Ridderkerk in de kraag gevat. De 43-jarige verdachte uit Ridderkerk probeerde nog te vluchten op een gestolen fiets en te voet, maar diensthond Aron wist hem op te speuren uit de bosjes.