Dordrecht staat stil bij rol slavernij: ‘Patronen van uitsluiting doorbreken'

Tijdens de plechtigheid in het park naast het station waren dinsdag bijna alle honderd stoelen bezet. Twee jaar nadat voormalig burgemeester Wouter Kolff namens het Dordtse stadsbestuur excuses aanbood voor het slavernijverleden was nu zijn opvolger, Nanning Mol, aanwezig.

Derde suikerstad
Dat er juist in Dordrecht aandacht is voor het slavernijverleden is geen toeval. In de stad werden verschillende koloniale producten verwerkt, met name suiker. Dordrecht stond zelfs te boek als de derde suikerstad van Nederland. De verwerking van koloniale producten zorgde voor werkgelegenheid en inkomen.

“De stad heeft veel geïnvesteerd in schepen, mensenhandel en plantages”, zegt Sidney Breidel, die ooit als 2-jarige vanuit Suriname in Dordrecht terechtkwam. Breidel is de drijvende kracht achter Keti Koti in Dordrecht.

Door de hele stad zijn nog altijd koloniale sporen terug te vinden, vertelt hij. Neem bijvoorbeeld de voormalige suikerraffinaderijen, maar ook straatnamen en gevels van huizen waarop bijvoorbeeld suikerbroden zijn afgebeeld. “Dordrecht is samen met Amsterdam en Rotterdam één van de drie belangrijkste steden in het slavernijverleden.”

‘Dat mogen we nooit vergeten’
Breidel stoorde zich jarenlang aan het feit dat Keti Koti in Dordrecht geen aandacht kreeg, zeker in vergelijking met steden als Amsterdam en Rotterdam. Daar komt de laatste jaren verandering in, iets waar ook burgemeester Mol blij mee is. Volgens Mol is het van belang dat de stad blijft stilstaan bij het slavernijverleden en de betekenis van Keti Koti.

“Ten eerste is het verschrikkelijk wat er is gebeurd”, zegt Mol. “Dat mogen we nooit vergeten. Ten tweede is het belangrijk dat we stilstaan bij het leed dat nog vele generaties doorwerkt, generaties die ook gewoon inwoners zijn van Dordrecht. Dit is ook een verhaal wat bij Dordrecht hoort en wat ook bij onze huidige generatie hoort. Ik hoop dat we hier meer aandacht aan kunnen geven en veel meer inwoners de herdenking willen bijwonen.”

Samen met enkele kinderen uit Dordrecht legde Mol een bloemstuk, waarna de aanwezigen twee minuten stilte in acht namen ter nagedachtenis aan de slachtoffers van de slavernij. Tijdens de herdenking in het Weizigtpark stonden de thema's vrijheid, erkenning en verbinding centraal.

Ceremonieel plengoffer
De bijeenkomst begon aan het einde van de middag met een ceremonieel plengoffer. “Dat ritueel hoort echt bij een herdenking, een spirituele bijeenkomst of een rouwdienst”, vertelt Breidel. “Symbolisch maak je de ruimte waar je bent heilig. Je wast je handen, het zorgt voor verbinding tussen de aanwezigen. Het is een symbolisch ritueel.”

Na het plengoffer volgden toespraken van onder anderen Mol, Breidel en enkele Dordtse kinderen, die ieder op hun eigen manier stilstonden bij het belang van herdenken en doorgeven aan volgende generaties. De bijeenkomst werd afgesloten met Surinaamse koorzang.

‘Van ons allemaal’
“Wat belangrijk is om te vertellen, is dat vaak bij Keti Koti wordt gedacht dat het iets is voor zwarte mensen, voor Surinamers”, zegt Breidel. “Maar Keti Koti is van en voor ons allemaal. Waarom? Omdat het een geschiedenis is die ons allemaal aan gaat.”

LEES OOK: ‘Iedereen verdient een plek’, Ad bezoekt Cultureel Educatief Centrum Dordrecht

“Ik zeg altijd: wij zijn niet verantwoordelijk voor de geschiedenis. Maar we zijn wel verantwoordelijk voor de toekomst. We moeten de patronen van uitsluiting die toen geïnstalleerd zijn in het nu doorbreken, zodat onze kinderen niet tegen dezelfde problemen aanlopen. Het is voor iedereen.”

Een festival zoals in voorgaande jaren werd georganiseerd, zat er deze keer in het Weizigtpark niet in: door minder subsidie moest de organisatie het programma soberder invullen. Daarover wil burgemeester Mol binnenkort in gesprek met de organisatie.

Na de herdenking op dinsdag, staat woensdag in het teken van de viering van Keti Koti, ook in Dordrecht. De viering vindt plaats van 14.00 tot 21.00 uur in en rondom het historische stationsgebouw. Bezoekers kunnen er genieten van livemuziek, diverse (eet)kraampjes en verschillende activiteiten.

Dit artikel verscheen ook bij onze mediapartner Rijnmond