Dordrecht, Netherlands

Dordt brengt na 400 jaar Ode aan de Synode

"De Dordtse Synode zorgde er voor dat ons land, dat in een soort staat van burgeroorlog verkeerde, weer tot rust kwam." Met die woorden duidt historicus Fred van Lieburg de betekenis van het 'congres', dat op 10 november 1618 begon in Dordrecht en vanaf eind deze week in de stad herdacht wordt.
Petra Scheurwater | 6 november 2018 09:59 | Aangepast op 6 november 2018 09:59
Het was méér dan een religieuze vergadering, want kerk en staat waren in die tijd nog flink verweven, zegt hij. "De deelnemers, ook tientallen mensen uit andere Europese landen, werden door Den Haag betaald. Rust in de kerk zou ook rust in het land brengen."

Tijdens de bijna zeven maanden durende Synode werden de Remonstranten – vanwege hun geloofsopvatting als oproerkraaiers beschouwd – uit de kerk verstoten. De leiders van de Remonstranten logeerden in een herberg, waar ze al die tijd feitelijk gevangen zaten.

Gesloopt

Van Lieburg heeft in archieven ontdekt dat die herberg zich bevond achter het pand De Vier Winden, aan de Wijnstraat ter hoogte van de Nieuwbrug. "En hier schuin tegenover, waar nu pand Cronenburgh staat, logeerden twintig Zwitsers."

De Kloveniersdoelen, waar de Synode gehouden werd, zijn in 1857 gesloopt. "Een historische fout van ons stadsbestuur", vindt de Dordtse historicus. "Want het had nu een prachtig museum kunnen zijn, waar je de sfeer van destijds kon opsnuiven."

Schilderij

Op de plek van de Kloveniersdoelen, aan de Doelstraat, staat nu de rechtbank. Aan de achterzijde van het gebouw herinneren slechts een plaquette en een grote zwart-wit kopie van het bekende schilderij van Pouwels Weyts aan de historisch betekenis van deze plek.

"De schilder woonde ook aan de Wijnstraat", weet Van Lieburg. Of hij het doek ook echt gemaakt heeft weet niemand, maar vast staat dat hij het voor 80 euro afleverde bij een opdrachtgever. Het doek hangt nu in het Dordrechts Museum.

Statenbijbel

Ook is altijd aangenomen dat de officiële Nederlandse taal ontstond door het besluit van de Dordtse Synode om de bijbel uit het Hebreeuws te vertalen. "Dat werd de Statenbijbel ja. Maar die was pas 20 jaar later klaar", besluit Van Lieburg.

Ook was de vertaling minder vernieuwend dan gedacht. Grote delen van de nieuwe Bijbel werden soms zelfs bijna letterlijk overgenomen uit een Nederlandse vertaling van een eeuw eerder.

Komende zaterdag, precies 400 jaar na dato, opent Koning Willem-Alexander in Dordrecht 'Ode aan de Synode'. Zeven maanden lang zijn er tal van activiteiten en festiviteiten in de stad.

Meest gelezen

Dordrecht krijgt voor het eerst nachtwinkels, mogelijke start dit jaar

Redactie Streek 56 | Rowan Havelaar | 22 jan 2026 17:03

Sluiting vegan restaurant Rebel Rebel slaat in als een bom: 'Het overviel mensen'

Redactie Streek 56 | Rowan Havelaar | 19 jan 2026 17:00

Twee Dordtse wijken in de gevarenzone: hevige regenval groot probleem

NOS | Redactie Streek 56 | 22 jan 2026 12:30

Lees ook

Prijs voor restaurant dat mensen met reuk- of smaakstoornis een topavond bezorgt

Restaurant Bij de Burgemeester uit Bleskensgraaf heeft een bijzondere primeur te pakken. Zij zijn he...

Maarten is wanhopig, na twee jaar wachten woont hij nog steeds in de vleeslucht

Alsof je naast een braadpan woont: zo voelen de bewoners van de Ringdijk in Ridderkerk zich al bijna...

Bijzondere verhalen kleven aan goals FC Dordrecht: ‘Ik begreep niet waarom ik niet scoorde’

Bijzondere treffers bezorgden FC Dordrecht vrijdagavond een 3-2 zege op FC Den Bosch. De fraaiste kw...

FC Dordrecht in spektakelstuk langs FC Den Bosch: 3-2

FC Dordrecht won begin oktober voor het laatst thuis, maar daar kwam vrijdagavond verandering in. Te...

Zaterdag in Studio De Witt: in gesprek met Riet Duykers

Presentator Ben Corino gaat zaterdagochtend in Studio De Witt in gesprek met Danielle Vol en Timothy...

Handjes tekort in transportsector, bedrijven slaan handen ineen: 'Echt hard nodig'

Waar zijn de vrachtwagenchauffeurs van de toekomst? Het is al jaren een probleem voor bedrijven in d...