“Je kunt niet zeggen dat de overheid de bevolking in de afgelopen jaren beschermd heeft”, vertelt directeur Alex Ouwehand van de provinciale Natuur en Milieufederatie. Hij ziet ook een gebrek aan communicatie met de bewoners. “Iedereen moet zo’n vergunning kunnen lezen, waarin staat wat de effecten zijn op de samenleving.”
Ouwehand verzoekt om actie: "Provinciale Staten pak uw verantwoordelijk en pas het beleidskader aan. Reken af met een bedrijf als Chemours. Dat heeft z'n 'license to operatie' in Zuid-Holland wel verspeeld. We willen u daar graag bij helpen. Daarmee zegt de directeur van de belangenvereniging dus dat Chemours wat hem betreft dicht mag. "De samenleving is behoorlijk vergiftigd."
De emoties lopen meermaals hoog op. Gezondheidswetenschapper en bewoner Marleen Beljaars huilt als ze het woord neemt. "Vanwege mijn heimwee wonen we in Dordrecht en laat ik onze kinderen blijkbaar opgroeien op het epicentrum van de gifbelt. Ik heb de pfas-worteltjes van mijn zoon voor u meegenomen. Mijn zoon van negen verbouwt zelf zijn groenten. Hij krijgt het voor elkaar om in de harde klei wortels en courgettes te laten groeien. Als hij met zijn oogst thuis komt, gooit hij het huilend in de groene kliko. En daar zijn zij verantwoordelijk voor."
Gelazer
Verschillende partijen, onder meer de Partij voor de Dieren en BBB, willen van directeur Ouwehand van de Natuur en Milieufederatie weten welke stappen de provincie moet nemen. De Natuur en Milieufederatie wil dat de schadelijke stoffen zo snel mogelijk worden uitgefaseerd en vindt dat de provincie het huidige beleid moet aanpassen'. "Pak uw verantwoordelijkheid", benadrukt Ouwehand.
De provincie is een belangrijke speler in de kwestie Chemours. Het verleent en handhaafd de vergunning voor het chemiebedrijf. "Wij gaan zover als we kunnen", zegt gedeputeerde Frederik Zevenbergen. "Ik hoop dat we nu van het gelazer af zijn." Daarmee doelt hij op de grenzen en regels waaraan hij gebonden is door de landelijke overheid en dat de onrust en zorgen nu door niemand meer te ontkennen zijn.
Ook Djoeki van Woerden (ChristenUnie) is stellig. "De baten liggen bij het bedrijf, de kosten bij de samenleving. Die uitstoot moet stoppen. Chemours moet stoppen en zijn verantwoordelijkheid nemen." Toch steekt ze de hand ook in eigen boezem. "Toch moeten ook wij onze verantwoordelijkheid nemen. Vergunnen is niet hetzelfde als veiligheid."
Er zijn meerdere partijen die het liefst zouden zien dat Chemours helemaal de poorten sluit. Maar dat is niet zo makkelijk, zegt gedeputeerde Zevenbergen. "We moeten solide en keiharde redenen hebben om de vergunning in te trekken. Die zijn er niet. Als we dat nu toch zouden doen, dan zijn we aansprakelijk voor de kosten."
Vuilverbrander HVC
Tijdens de hoorzitting werd ook aangehaald dat natuurspeeltuin De Woeste Weide in Sliedrecht voorlopig niet meer met oppervlaktewater werkt in de waterspeeltuin. Voorzitter Rene de Munck is 'diep teleurgesteld' in de gemeente Sliedrecht, die volgens hem afwachtend heeft gehandeld toen hij aan de bel trok. Hierna heeft hij zelf een onderzoek opgestart naar pfas-waarden in de speeltuin. Volgens hem blijkt daaruit dat de aangetroffen pfas ook uitgestoot zou kunnen zijn door vuilverbrander HVC in Dordrecht en de naastgelegen afvalverwerker Zavin. Er wordt door de statenleden gevraagd om nader onderzoek.
De hoorzitting kent een emotioneel slot. "Ze nemen de vergiftiging van de mens en onze aarde op de koop toe", aldus een emotionele Marleen Beljaars. Donnie Greve spreekt van een "misdaad tegen de menselijkheid" en David Klein van Extinction Rebellion Drechtsteden vraagt zich af: "Wat is nu echt belangrijk, economische groei of een leefbare planeet?"
Computers en medische toepassingen
Chemours komt zelf niet aan het woord, maar zei tijdens de eerste hoorzitting al dat het bedrijf dat de uitstoot van GenX met meer dan 99 procent heeft verminderd ten opzichte van 2017. "We maken stoffen die worden gebruikt in computers, medische toepassingen en veel meer. We werken voortdurend met nieuwe technieken. We hebben de ambitie om onze emissie zoveel mogelijk terug te brengen. Met nieuw ontwikkelde filtertechnieken zijn deze verder gereduceerd tot een zeer laag niveau. In 2013 ging het nog om nog duizenden kilo's per jaar, nu nog maar enkele grammen per dag."
Over twee weken praat een vertegenwoordiging met van het provinciebestuur met de Tweede Kamer. Dat zou mogelijk kunnen leiden tot nieuwe beleidsregels.
