Meer te besteden
Het experiment houdt in dat de gemeente Amsterdam mensen met een bijstandsuitkering toestaat om tot bijvoorbeeld 500 euro per maand bij te verdienen. Het doel: wennen aan werk, de baankans vergroten en ook even verlost zijn van het absolute minimum, dat vaak veel extra stress oplevert. Amsterdamse wethouder Groot Wassink vindt de tijd rijp voor een omslag: mensen in de bijstand zijn geen uitvreters of profiteurs, maar mensen die je moet helpen. "Ik ben niet bang voor misbruik. De vraag is juist: hoe help je mensen?"
Amsterdam en andere gemeenten experimenteerden al eerder met bedragen tot 219 euro per maand, en met succes. "Wij zien dat mensen die meer dan 16 uur werken, drie keer zoveel kans maken om uit de bijstand te komen. Werken is voor mensen uiteindelijk veel beter dan een uitkering."
Toch mag het extra te verdienen bedrag wel omhoog vindt Klein Wassink, want op dit moment is een bijstandsuitkering voor een volwassene 1075 euro. Met 500 euro extra kom je op 1575 euro: nog altijd minder dan het minimumloon voor een maand werken: 1684 euro. De Amsterdamse plannen mogen volgens de participatiewet echter officieel niet, maar gemeenten kunnen wel ‘gebruik maken van de uitstroompremie, als dit naar oordeel van het college bijdraagt aan arbeidsinschakeling'.
Te weinig ruimte
Peter Heijkoop, wethouder werk en inkomen én voorzitter van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), reageert in de uitzending van Eenvandaag positief op het Amsterdamse idee. Hij vindt dat gemeenten in het algemeen meer ruimte moeten krijgen om inkomsten naast de bijstand vrij te laten: "Wij juichen dit experiment in Amsterdam zeker toe, de participatiewet moet op de schop. Dit soort projecten laten ook zien welke richting het op moet.”
Heijkoop vindt ook dat de bijstand veel te weinig ruimte biedt om rond te komen, en mensen veel te veel onder druk zet. “Daarnaast is het ook nog eens lastig om uit die bijstand aan het werk te komen. Gemeenten krijgen daar veel te weinig geld voor.” In Dordrecht hebben zo’n 4500 mensen een bijstandsuitkering.
De Tweede Kamer heeft al opdracht gegeven de participatiewet aan te passen, zegt Heijkoop, “want die is op dit moment veel te hard, gaat uit van wantrouwen en brengt heel veel onzekerheid. En de wet is niet activerend genoeg voor mensen om aan het werk te gaan.” Bijverdienen naast een uitkering is daarvoor een goed middel, vindt Heijkoop: “Dat werkt stimulerend, want in de bijstand zitten is echt geen pretje. De meeste mensen die kunnen werken, willen ook werken. Maar we maken ze het soms heel erg moeilijk met allerlei regeltjes en verplichtingen. Een aangepaste participatiewet moet absoluut een topprioriteit zijn voor het nieuwe kabinet.”
De uitzending met Peter Heijkoop is
hier terug te zien.
