Afgelopen zaterdag was Remy Balistreri hoofdgast in ‘Studio de Witt’. Samen met presentator Ben Corino, ook hij heeft Italiaans bloed, bespreekt hij de verhalen en anekdotes in ‘Italianen in Dordt’. Remy is niet alleen, maar heeft ook andere Italiaanse Dordtenaren meegenomen. “Een zoektocht naar mijn eigen familiegeschiedenis.”
Costa d’Oro is het oudste en eerste Italiaanse restaurant van Dordrecht. Begonnen door de grootvader van Remy Balistreri: Giovanni Balistreri. In 1972 opent hij zijn pizzeria op de Voorstraat en dat brengt heel wat teweeg in de destijdse eetcultuur van Dordt. “Er volgen de jaren daarna nog meer van dat soort restaurants,” vertelt Balistreri. En dat tot op de dag van vandaag. Een duidelijk teken van invloed van de Italiaanse gemeenschap in Dordrecht en dat begon allemaal met de komst van de Lombarden rond 1300. “Vandaar ook de naam Lombardstraat.”
De Italiaanse geschiedenis in een notendop
De toevlucht van Italianen naar Dordrecht kun je omschrijven in drie stromingen wat betreft Balistreri. De allereerste Italianen uit het noorden van het land, de dus zogenoemde Lombarden, stichtte in de middeleeuwen een bank in de financiële hoofdstad van Holland. “Eigenlijk tijdens de heropleving van de geldeconomie. Er was namelijk behoefte aan kapitaal,” vertelt Balistreri. De volgende grote groepen zijn in de 17e eeuw veel ambachtslieden, zoals stukadoors, meubelmakers en ijsmakers, en vanaf de jaren 60 (tijdelijke) gastarbeiders. Voor gastarbeiders was er veel werk rondom de scheepswerven in de regio. Veel keren er weer huiswaarts, maar de overgebleven groep vormt het begin van de multiculturele samenleving volgens de auteur.
"Dordtse meisjes"
Wat trekt die Italianen zo aan in Dordrecht? Volgens Balistreri is het niet persé Dordrecht: “Er trokken vooral veel Italianen naar Limburg vanwege de mijnen.” Toch waren de Italianen wel gecharmeerd van de Dordtse meisjes. Maar: “Het was vooral ook andersom. Mijn opa is getrouwd met een Dordts meisje en die vonden dat toch wel heel spannend; zo’n exotische charmeur die in de stad rondliep.” Er waren dan ook genoeg dochters die ‘liepen over het Steegoversloot’, een plek waar veel Italiaanse gastarbeiders verbleven. Balistreri: “En daarmee zeiden vaders en moeders eigenlijk: ‘Die gaat achter de Italianen aan’.”
‘Italianen in Dordrecht’ kent meer verhalen en anekdotes en geeft een goed inkijkje in de Italiaanse gemeenschap en zijn geschiedenis. Tijdens een speciale stadswandeling op 20 november presenteert hij zijn boek en loop je langs Italiaanse plekken in Dordt. “Ik ga niks weggeven wat we gaan doen. Dat blijft een verrassing.”
Bekijk hieronder de reportage die wij maakten met Remy Balistreri:
