Honderd mensen die met een koptelefoon op door een noodsituatie worden geleid. Het klinkt misschien niet direct als een feestje, maar tijdens Festival Voor de Vloed in Dordrecht gebeurt het echt. De ‘silent nooddisco’ is een van de opvallendste onderdelen van een festival dat Dordtenaren bewust wil maken van iets wat in het dagelijks leven gemakkelijk wordt vergeten: de stad leeft al eeuwen met de dreiging van het water.
Via hun koptelefoon kiezen deelnemers tijdens de nooddisco een eigen kanaal. Hun keuzes bepalen vervolgens wat er gebeurt. Zo worden ze stap voor stap door een nagebootste ramp geleid. En daarna kan er gewoon worden gedanst.
"Het is educatief en praktisch, maar ook een feestje met een knipoog", zegt organisator Wouter Sieuwerts tegen Rijnmond. Volgens hem weten veel mensen wel dat het verstandig is om een noodpakket in huis te hebben. "Wij willen een stap verder gaan. Hoe zorg je ervoor dat je buurt op de hoogte is? Ken je elkaar? En hoe kun je bijvoorbeeld met de spullen uit een noodpakket koken?"
Water lijkt soms ver weg
Dordrecht ligt op een eiland tussen de rivieren, maar lang niet overal in de stad is het water zichtbaar. "In het oude havengebied voel je het water overal om je heen", zegt Sieuwerts. "Maar in wijken als Sterrenburg of Stadspolders veel minder, terwijl het water daar bij een overstroming juist veel hoger kan komen."
Dat Dordrecht kwetsbaar is voor hoogwater, is bepaald niet nieuw. Stadsgids Léon Peeters laat in de binnenstad de sporen daarvan zien. Op een oude foto is een straat te zien die tijdens de Watersnoodramp van 1953 volledig blank stond. Een bootje vaart tussen de huizen door.
'Vijf dagen onder water'
"Het heeft hier vijf dagen onder water gestaan", vertelt Peeters. "Mensen moesten uit hun huizen worden gered en met bootjes werden voorraden rondgebracht. Een vriend van mij, destijds zeven jaar oud, verbleef met zijn familie en buren dagenlang op de eerste verdieping van een huis omdat beneden alles onder water stond."
De Watersnoodramp leidde uiteindelijk tot de aanleg van de Deltawerken, die Nederland beter moesten beschermen tegen het water, vertelt Peeters. "Sindsdien heeft Dordrecht een overstroming zoals die van 1953 niet meer meegemaakt."
Vloedschotten
Toch zijn in de stad nog altijd sporen te zien van de strijd tegen het water. De Voorstraat geldt als de laagste zeedijk van Nederland. Langs de gevels zitten voorzieningen waarin bij dreigend hoogwater vloedschotten kunnen worden geplaatst.
Dat systeem is nog steeds bruikbaar. Vorig jaar werd het getest en werd anderhalve kilometer aan schotten geplaatst. "Dat was in twee uur voor elkaar", zegt Peeters. "Als we een waarschuwing krijgen voor hoogwater, hebben we dat dus in twee uur staan. Hopelijk hebben we het niet nodig."
De geschiedenis van Dordrecht en het water gaat nog veel verder terug. "Zo’n zeshonderd jaar geleden veranderde de Sint-Elisabethsvloed het gebied rond de stad ingrijpend. Dordrecht, dat daarvoor aan Brabant vastzat, werd een eiland." Ook in 1916 en later kreeg de stad te maken met hoogwater. Op zogenoemde vloedstenen zijn oude waterstanden hier nog altijd terug te vinden.
Geschiedenis zichtbaar maken
Juist die geschiedenis wil Festival Voor de Vloed zichtbaar maken. Zaterdag zijn er onder meer theatervoorstellingen en activiteiten in de Kloostertuin en trekt een parade door de stad. ’s Avonds wordt het festival officieel geopend en volgt de silent nooddisco.
Want achter het feest zit een serieuze boodschap. "Mensen moeten beseffen dat we hier op een eiland zitten en niet helemaal veilig zijn voor het water", zegt Peeters. "Een groot gedeelte van het eiland ligt beneden zeeniveau. Die bewustwording is belangrijk."
Dit is een artikel van onze mediapartner Rijnmond.
