Toine R. bekent meteen en biedt zijn excuses aan in de Dordtse rechtszaal. "Ik wil niet liegen, ik heb een keuze gemaakt. Ik ben echt geen persoon die met een deegroller op een kruk gaat staan als hij een muis ziet. Anderhalf jaar kon ik niet slapen, alleen maar hazenslaapjes overdag. De ratten vreten door beton en werken in kolonies. Daar valt niet mee te leven. Maar mijn daden zijn niet goed te praten. Ik ben niet trots op wat ik heb gedaan."
Na anderhalf jaar aan de bel trekken en – naar eigen zeggen – niet nagekomen beloftes van verhuurder Trivire worden de muizen en ratten in huis Toine R. te veel. Eind september slaat hij de ramen van zijn eigen woning in en doet daarna hetzelfde bij het kantoor van Trivire in Sterrenburg. Met een klauwhamer vernielt hij ook meerdere ruiten van auto's met een Trivire-logo en ramt hij op de motorkap.
Agenten herkennen Toine op camerabeelden en arresteren hem. Tijdens zijn verhoor zegt hij dat hij het pand met benzine in brand wil steken: 'Trivire is nog niet klaar met mij.' Werknemers van Trivire worden op de hoogte gesteld van de bedreigingen en schrikken.
In de rechtbank is de woede van vier maanden geleden verdwenen. Toine R. geeft rustig en gedetailleerd antwoord op de vragen van rechter en officier. Hij is schuldbewust en weet dat hij over de schreef is gegaan. "Het was een daad van machteloosheid", zegt hij. "Het spijt me, het had niet moeten gebeuren."
Na de vernielingen en dreigementen zat hij bijna een maand in voorarrest en werd hij na 25 jaar zijn huurwoning uitgezet. "Ik zat liever in een 55+ woning. Nu woon ik bij het Leger des Heils."
Pijpje cocaïne
Het tanige uiterlijk van de Dordtenaar verraadt een zwaar bestaan. In de rechtbank vertelt Toine dat hij tien jaar geleden een verslaving aan heroïne en alcohol overwon. Hij bouwde vervolgens een stabiel leven op en liet zelfs een spaarrekening groeien. Inmiddels slikt hij veel medicatie om op de been te blijven. "Ik moet alle zeilen bijzetten om de gemaakte keuzes vol te houden." Hij wil niet terugvallen in een leven met heroïne of methadon.
Met zijn voormalige verhuurder heeft Toine zeker ook positieve ervaringen, zegt hij. "25 jaar lang huurde ik zonder problemen bij Trivire. Tot de ratten!" Als de Dordtenaar in april 2023 uit wanhoop zijn eigen raam kapot slaat, ziet de woningcorporatie dat door de vingers. Maar de uitbarsting maanden later bij het kantoor, gaat Trivire veel te ver. De Dordtse stichting stapt naar de politie.
Het leven tussen daklozen in een opvang valt Toine zwaar. "Geen kwaad woord over het Leger des Heils, maar als ik 's ochtends naar het toilet ga, ruik ik op de linker-wc heroïne en ligt er rechts een pijpje cocaïne."
Toine is bang voor zijn oude verslaving. "Laatst kocht ik zes flesjes bier. Vijf heb ik er kapot gegooid, om erger te voorkomen." Hij leeft nu 'dag voor dag'. Toch is hij dankbaar voor zijn plek.
Niet alleen de vernielingen, ook het verbale geweld komt hard aan bij Trivire. "U was zo boos dat u bij de politie heftige dingen heeft gezegd", zegt de rechter. "Medewerkers zijn geschrokken. Vrijwilligers durven zelfs niet meer bij de ontvangstbalie te werken." Dat spijt de Dordtenaar. "Ik ben geen gewelddadig persoon, ik heb nog nooit iemand een klap gegeven. Dit was een verkeerde uiting van mijn woede."
Tot een strafeis komt het uiteindelijk niet tijdens de rechtszaak. Toine heeft niet meegewerkt aan een onderzoek van de reclassering. "Ik heb geen beeld van wat de reclassering met u kan bereiken. Dat komt door úw keuze", zegt een duidelijk geïrriteerde rechter. Een misverstand, reageert de Dordtenaar. Hij wil graag een herkansing. Daar stemmen rechters en officier van justitie mee in.
De uitkomst van het onderzoek moet duidelijkheid geven over het beste vonnis waarmee Toine zijn leven weer goed op de rails kan krijgen. De verdachte hoopt ondertussen op de woning met begeleiding in de Achterhoek, waarvoor hij op de wachtlijst staat. Dan wil hij na alcohol en heroïne ook zijn laatste verslaving overwinnen: roken.
Trivire zelf wil niet inhoudelijk reageren op de zaak, maar een woordvoerster zegt blij te zijn dat er wellicht nieuwe huisvesting in aantocht is voor Toine. "We hopen dat meneer weer een nieuw thuis vindt en een prettig leven tegemoet gaat", zegt ze.
