In groenten en fruit uit moestuinen verder dan een kilometer van de fabriek zijn de concentraties van GenX zo laag dat de gewassen veilig kunnen worden gegeten.
10 moestuinen
In totaal werden 10 moestuinen rond de fabriek van DuPont en Chemours onderzocht. In Dordrecht en Papendrecht op drie locaties en op vier in Sliedrecht. Er zijn daar monsters genomen van drie soorten groenten (blad-, knol- en vruchtgroenten). In alle moestuinen zijn sporen van GenX gevonden waarvan de hoeveelheid niet kon worden vastgesteld. In 14 % van de monsters rond de fabriek is GenX gevonden in meetbare hoeveelheden.
Hoogste
Op één locatie, minder dan 1 kilometer ten noordoosten van de fabriek, zijn hogere concentraties GenX in groenten als andijvie, bieten, selderij, sla en tomaten gevonden dan op de andere 9 locaties.
Deze hoogste concentraties zijn gebruikt om te berekenen of het veilig is groenten uit moestuinen te eten. “Daarbij is aangenomen dat mensen hun leven lang uitsluitend groenten uit hun eigen tuin eten. Onder deze worst-case omstandigheden overschreed de blootstelling van beide stoffen via voedsel de gezondheidskundige grenswaarden niet. Als de blootstelling onder deze grenswaarden blijft is deze veilig,” zo meldt het RIVM.
Er worden nog aanvullende grondmonsters uit de moestuinen geanalyseerd op de hoeveelheid GenX. Begin mei zijn hiervan de resultaten bekend. Dan moet blijken of de grond waarop de gewassen worden geteeld ook geschikt zijn voor moestuingebruik.
Gemeenten
Hoewel het niet onverwacht is dat de stoffen in de omgeving van de bedrijven worden aangetroffen, zijn de drie betrokken gemeenten toch geschrokken van deze uitkomsten en conclusies. Inwoners die, soms jarenlang, gezond en biologisch bezig zijn met het verbouwen van hun eigen groente, krijgen ongewenst mogelijk deze stoffen binnen. En nu geldt zelfs het advies om binnen 1 kilometer van het bedrijf de consumptie te matigen. “Dat is een heel vervelende boodschap voor onze inwoners.”
De gemeenten blijven erbij dat de uitstoot aan banden gelegd moet worden. “We vinden dat deze stoffen niet thuishoren in het milieu, niet in ons water, niet in ons voedsel. Het is aan de veroorzaker om dit op te lossen en de consequenties van hun handelen te dragen. De drie betrokken gemeenten hebben om die reden de bedrijven aansprakelijk gesteld.”
