gtag('consent', 'update', {'ad_user_data': 'granted','ad_personalization': 'granted','ad_storage': 'granted','analytics_storage': 'granted' });
Dordrecht, Netherlands
Terug

De ets een 'verloren' kunstvorm? Volgens André valt dat wel mee!

b730dfafe97e1ea7ad25bd9e58dea0a8

In het Dordrechts museum is sinds begin oktober een tentoonstelling te zien die volledig in het teken staat van etsen. Deze 'vergeten' kunstvorm, de opvolger van het gravuren, was vooral populair bij kunstenaars als voorstudie, om naar aanleiding van zo'n ets tot een definitief werk van olieverf te komen. Maar hoe 'vergeten' is deze kunstvorm?

Redactie RTV Dordrecht | Trevyn van Houwelingen |  | Aangepast op
Beroemde namen als Rembrandt, M.C. Escher en Picasso maakten gebruik van etsen, maar in grote musea en kunstgalerijen zijn de schilder- en tekenkunst nog altijd beeldbepalend. Etsen hangen hooguit als voorstudie naast een voltooid schilderwerk, om de totstandkoming van een schilderij te laten zien. Maar, een ets kan ook als volwaardig kunstwerk dienen, vindt André Verzijlberg.

Vakschool
André is oud-docent beeldende vorming en kunstenaar. Op de vakschool in Schoonhoven kwam hij voor het eerst in contact met de graveerkunst, de voorganger van het etsen. Sindsdien is hij altijd blijven etsen en heeft hij in zijn huis in de Dordtse wijk Sterrenburg alle benodigdheden om zelf volwaardige etswerken te produceren. Daar komt iets meer bij kijken dan alleen papier en tekengerei.
c83a62dec1d311ad8a22737b62a6e8a3
Een ets wordt gemaakt door middel van een zogenaamde diepdruktechniek, waarbij er met een metalen staafje getekend wordt op een met vernis afgedekte koperen of zinken plaat. De tekening wordt vervolgens ingebeten met chemisch zuur in een speciale bak en op vochtig papier afgedrukt.

De stoffen die daarbij vrijkomen kunnen schadelijk zijn, al weet een geoefend kunstenaar daar wel mee om te gaan: "Ik zet het raam open en sluit een stofzuiger aan om alle dampen uit de zolder te krijgen", vertelt André lachend. Hij maakt en mixt zelfs zijn eigen inkt, waardoor hij kleur aan een ets kan toevoegen. Traditioneel zijn etsen vaak zwart-wit, maar door te spelen met hoe lang het werk in het zuurbad ligt verwatert de kleur. Zo speelde Rembrandt bijvoorbeeld met verschillende grijstinten in zijn etsen.

"Door het gecreëerde reliëf en de opvallende patronen die etsen oplevert is het mogelijk om bepaalde effecten te maken die je met traditionele schilderkunst onmogelijk kan namaken", legt André uit. Hij vervolgt: "Natuurlijk, je kunt sjablonen onder een schilderij plaatsen, maar dit... probeer het maar eens."

Vergane glorie
Met de opkomst van de foto, fysieke kunstvormen en een mindere focus op realisme in de schilderkunst verloor de ets de afgelopen eeuwen steeds meer haar glans. In de tentoonstelling 'Zwart op Wit, prentkunst rond 1900 ' in het Dordrechts Museum kan de bezoeker alles te weten komen over de Nederlandse Etsclub, die anderhalve eeuw geleden probeerde de toen al 'vergeten' kunstvorm opnieuw op de kaart te zetten.
060e0da03ab490dce13b296a96c36e1d
Richting het eind van de 19e eeuw brengt de Nederlandse Etsclub etsen uit en organiseert het bestuur tentoonstellingen in Amsterdam, Den Haag en New York. Daar zijn niet alleen werk van Nederlandse tijdgenoten te zien is, maar ook van internationale grootheden met wie de leden nauwe banden onderhouden. Die hernieuwde liefde voor etsen was een reactie op de industrialisatie en moderne technologieën zoals de fotografie werd handwerk en ambacht weer ‘hip’.

Ondanks een korte renaissance is etsen nooit meer zo populair geworden als het in de hoogtijperiodes was. Toch zijn er nog altijd enkele liefhebbers en kunstenaars als André, die met veel passie blijven etsen.

Bij de amateurkunsternaarsvereniging Studio76 aan de Rijksstraatweg in Dordrecht worden af en toe etscursussen gegeven, creatievelingen die de kunstvorm willen oppakken kunnen daar terecht om les te krijgen. De tentoonstelling 'Zwart op Wit, prentkunst rond 1900' is nog tot 12 januari te zien in het Dordrechts museum.

Bekijk hieronder de reportage die wij met André Verzijlberg maakten over de etskunst.

Meest gelezen

Rijen en lege schappen in supermarkt na kookadvies: ‘Geen water meer te krijgen’

Redactie Streekomroep | Corrado Francke | 12 juni 2026 21:33

Darmbacterie in drinkwater gevonden, kookadvies voor drie gemeenten

Corrado Francke | 12 juni 2026 21:03

VIERDAAGSE Onweer zet streep door start Avondvierdaagse: 'We willen geen risico nemen'

Redactie Streekomroep | 9 juni 2026 10:15

Lees ook

1c6934ab-a425-3d31-a5d7-28d0fed087ba

Darmbacterie in drinkwater gevonden, kookadvies voor drie gemeenten

Bewoners van Dordrecht, Zwijndrecht en Hendrik-Ido-Ambacht moeten de komende drie dagen hun water koken voor gebruik. Dat adviseert drinkwaterbedrijf Evides vrijdagavond.

kat vermist

Remco ziet kat met 20 kilometer per uur verdwijnen: 'Is op e-bike meegenomen'

Wie heeft de 1,5 jaar oude kat Oscar gezien? Het beestje verdween afgelopen zaterdag op hoge snelheid uit zijn vertrouwde omgeving Rijsoord en is voor het laatst gezien in Dordrecht. Oscar is waarschijnlijk op een e-bike meegenomen, maar waarom? Baasje Remco van Die zit met de handen in het haar: 'Het is mijn maatje.'

6b6fb625-dd66-398f-8d29-f92032775c36

Tim is jongste advocaat van Nederland, maar staat het liefst zo min mogelijk in de rechtbank

Op zijn twintigste werd Tim Groeneweg uit Dordrecht beëdigd als advocaat in Rotterdam, als jongste ooit in Nederland. Maar voor hem draait het werk niet om die titel of leeftijd. “Het gaat om het vertrouwen dat je krijgt.”

burgemeester ter illustratie AI

rechtszaak

Oud-burgemeester Hendrik-Ido-Ambacht ook verdacht van jarenlange ontucht

Oud-burgemeester Herman J. van Hendrik-Ido-Ambacht, die vastzit voor het bezit van kinderporno, wordt nu ook verdacht van ontucht. Hij zou jarenlang een man hebben betast, die veel jonger was dan hij. De ontucht zou gedeeltelijk tijdens zijn burgemeesterschap zijn geweest en ook nog enkele jaren daarna.

merwedelingelijn kleiner

Geen fietsen in de trein en minder stops op dit station tijdens afsluiting Papendrechtsebrug

Tijdens de afsluiting van de Papendrechtsebrug mogen in de treinen op de Merwedelingelijn geen fietsen meer mee. Ook wordt op station Hardinxveld-Giessendam in die periode voorlopig niet vier keer, maar twee keer per uur gestopt. Dat heeft de provincie besloten, in overleg met vervoerder Qbuzz en Rijkswaterstaat.

peterdenotter

FC Dordrecht bevestigt: Peter den Otter nieuwe keeperstrainer

Peter den Otter is de nieuwe keeperstrainer van FC Dordrecht. De 55-jarige Dordtenaar komt over van Willem II en tekent een contract voor twee jaar.