gtag('consent', 'update', {'ad_user_data': 'granted','ad_personalization': 'granted','ad_storage': 'granted','analytics_storage': 'granted' });
Dordrecht, Netherlands
Terug

De ets een 'verloren' kunstvorm? Volgens André valt dat wel mee!

b730dfafe97e1ea7ad25bd9e58dea0a8

In het Dordrechts museum is sinds begin oktober een tentoonstelling te zien die volledig in het teken staat van etsen. Deze 'vergeten' kunstvorm, de opvolger van het gravuren, was vooral populair bij kunstenaars als voorstudie, om naar aanleiding van zo'n ets tot een definitief werk van olieverf te komen. Maar hoe 'vergeten' is deze kunstvorm?

Redactie RTV Dordrecht | Trevyn van Houwelingen |  | Aangepast op
Beroemde namen als Rembrandt, M.C. Escher en Picasso maakten gebruik van etsen, maar in grote musea en kunstgalerijen zijn de schilder- en tekenkunst nog altijd beeldbepalend. Etsen hangen hooguit als voorstudie naast een voltooid schilderwerk, om de totstandkoming van een schilderij te laten zien. Maar, een ets kan ook als volwaardig kunstwerk dienen, vindt André Verzijlberg.

Vakschool
André is oud-docent beeldende vorming en kunstenaar. Op de vakschool in Schoonhoven kwam hij voor het eerst in contact met de graveerkunst, de voorganger van het etsen. Sindsdien is hij altijd blijven etsen en heeft hij in zijn huis in de Dordtse wijk Sterrenburg alle benodigdheden om zelf volwaardige etswerken te produceren. Daar komt iets meer bij kijken dan alleen papier en tekengerei.
c83a62dec1d311ad8a22737b62a6e8a3
Een ets wordt gemaakt door middel van een zogenaamde diepdruktechniek, waarbij er met een metalen staafje getekend wordt op een met vernis afgedekte koperen of zinken plaat. De tekening wordt vervolgens ingebeten met chemisch zuur in een speciale bak en op vochtig papier afgedrukt.

De stoffen die daarbij vrijkomen kunnen schadelijk zijn, al weet een geoefend kunstenaar daar wel mee om te gaan: "Ik zet het raam open en sluit een stofzuiger aan om alle dampen uit de zolder te krijgen", vertelt André lachend. Hij maakt en mixt zelfs zijn eigen inkt, waardoor hij kleur aan een ets kan toevoegen. Traditioneel zijn etsen vaak zwart-wit, maar door te spelen met hoe lang het werk in het zuurbad ligt verwatert de kleur. Zo speelde Rembrandt bijvoorbeeld met verschillende grijstinten in zijn etsen.

"Door het gecreëerde reliëf en de opvallende patronen die etsen oplevert is het mogelijk om bepaalde effecten te maken die je met traditionele schilderkunst onmogelijk kan namaken", legt André uit. Hij vervolgt: "Natuurlijk, je kunt sjablonen onder een schilderij plaatsen, maar dit... probeer het maar eens."

Vergane glorie
Met de opkomst van de foto, fysieke kunstvormen en een mindere focus op realisme in de schilderkunst verloor de ets de afgelopen eeuwen steeds meer haar glans. In de tentoonstelling 'Zwart op Wit, prentkunst rond 1900 ' in het Dordrechts Museum kan de bezoeker alles te weten komen over de Nederlandse Etsclub, die anderhalve eeuw geleden probeerde de toen al 'vergeten' kunstvorm opnieuw op de kaart te zetten.
060e0da03ab490dce13b296a96c36e1d
Richting het eind van de 19e eeuw brengt de Nederlandse Etsclub etsen uit en organiseert het bestuur tentoonstellingen in Amsterdam, Den Haag en New York. Daar zijn niet alleen werk van Nederlandse tijdgenoten te zien is, maar ook van internationale grootheden met wie de leden nauwe banden onderhouden. Die hernieuwde liefde voor etsen was een reactie op de industrialisatie en moderne technologieën zoals de fotografie werd handwerk en ambacht weer ‘hip’.

Ondanks een korte renaissance is etsen nooit meer zo populair geworden als het in de hoogtijperiodes was. Toch zijn er nog altijd enkele liefhebbers en kunstenaars als André, die met veel passie blijven etsen.

Bij de amateurkunsternaarsvereniging Studio76 aan de Rijksstraatweg in Dordrecht worden af en toe etscursussen gegeven, creatievelingen die de kunstvorm willen oppakken kunnen daar terecht om les te krijgen. De tentoonstelling 'Zwart op Wit, prentkunst rond 1900' is nog tot 12 januari te zien in het Dordrechts museum.

Bekijk hieronder de reportage die wij met André Verzijlberg maakten over de etskunst.

Meest gelezen

In 'gesloten' Wantijbad wordt toch gezwommen: medewerkers en kinderen nemen duik

Redactie Streekomroep | 26 juni 2026 18:00

hitte Code rood vanaf middernacht vanwege de hitte, scholen blijven dicht

Redactie Streekomroep | 25 juni 2026 12:00

Deze Bed and Breakfast grijpt naast titel: 'Ik zie aan mijn gasten dat ze genieten'

Redactie Streekomroep | 17 juni 2026 10:30

Lees ook

kat vermist

Remco ziet kat met 20 kilometer per uur verdwijnen: 'Is op e-bike meegenomen'

Wie heeft de 1,5 jaar oude kat Oscar gezien? Het beestje verdween afgelopen zaterdag op hoge snelheid uit zijn vertrouwde omgeving Rijsoord en is voor het laatst gezien in Dordrecht. Oscar is waarschijnlijk op een e-bike meegenomen, maar waarom? Baasje Remco van Die zit met de handen in het haar: 'Het is mijn maatje.'

fatbike1

17-jarige fatbiker opgepakt voor dubbele mishandeling

Een 17-jarige jongen uit Dordrecht is dinsdag opgepakt voor een mishandeling aan het Van Eesterenplein, bij winkelcentrum De Bieshof in die stad. Een 79-jarige man en een 48-jarige man raakten daarbij gewond.

verkeerslichten 02

wegen

Grote stoplichtoperatie van start: tientallen lampen vervangen

Op vier verschillende kruisingen in Dordrecht worden alle verkeerslichten vervangen. Als eerste zijn de stoplichten op de Provincialeweg bij de op- en afritten van de N3 aan de beurt.

Screenshot 2026-06-16 at 20.36.43

Dordtse editie van Swim to Fight Cancer gaat dit jaar niet door

Zwemmen om geld op te halen voor kankeronderzoek. Zeven keer eerder was dat mogelijk in Dordrecht tijdens Swim to Fight Cancer (voorheen City Swim), maar de achtste editie komt dit jaar niet van de grond. “Ik trek het me als voorzitter het meest aan”, vertelt Erik van Heijningen.

Schermafdruk op 2026-06-26 11-02-50

Alblasserdam onderzoekt toekomst als zelfstandige gemeente

De SGP, VVD en het CDA in Alblasserdam hebben donderdag hun coalitieakkoord voor de komende vier jaar gepresenteerd. Waar er onder andere wordt ingezet op het realiseren van extra woningen, veiligheid en bereikbaarheid, wordt de komende bestuursperiode ook gebruikt om te onderzoeken of Alblasserdam door kan gaan als zelfstandige gemeente.

vlietskadearkel

Twee beoogde azc-locaties vallen af: natuurgebied zorgt voor te veel stikstof

Er komt geen asielzoekerscentrum (azc) in Arkel. Het gemeentebestuur van Molenlanden had twee locaties in het dorp op het oog, maar die zijn afgevallen omdat het stikstofniveau daar te hoog is. Dit komt omdat het Natura 2000-gebied Lingegebied en Diefdijk Zuid in de buurt ligt.