gtag('consent', 'update', {'ad_user_data': 'granted','ad_personalization': 'granted','ad_storage': 'granted','analytics_storage': 'granted' });
Dordrecht, Netherlands
Terug

De ets een 'verloren' kunstvorm? Volgens André valt dat wel mee!

b730dfafe97e1ea7ad25bd9e58dea0a8

In het Dordrechts museum is sinds begin oktober een tentoonstelling te zien die volledig in het teken staat van etsen. Deze 'vergeten' kunstvorm, de opvolger van het gravuren, was vooral populair bij kunstenaars als voorstudie, om naar aanleiding van zo'n ets tot een definitief werk van olieverf te komen. Maar hoe 'vergeten' is deze kunstvorm?

Redactie RTV Dordrecht | Trevyn van Houwelingen |  | Aangepast op
Beroemde namen als Rembrandt, M.C. Escher en Picasso maakten gebruik van etsen, maar in grote musea en kunstgalerijen zijn de schilder- en tekenkunst nog altijd beeldbepalend. Etsen hangen hooguit als voorstudie naast een voltooid schilderwerk, om de totstandkoming van een schilderij te laten zien. Maar, een ets kan ook als volwaardig kunstwerk dienen, vindt André Verzijlberg.

Vakschool
André is oud-docent beeldende vorming en kunstenaar. Op de vakschool in Schoonhoven kwam hij voor het eerst in contact met de graveerkunst, de voorganger van het etsen. Sindsdien is hij altijd blijven etsen en heeft hij in zijn huis in de Dordtse wijk Sterrenburg alle benodigdheden om zelf volwaardige etswerken te produceren. Daar komt iets meer bij kijken dan alleen papier en tekengerei.
c83a62dec1d311ad8a22737b62a6e8a3
Een ets wordt gemaakt door middel van een zogenaamde diepdruktechniek, waarbij er met een metalen staafje getekend wordt op een met vernis afgedekte koperen of zinken plaat. De tekening wordt vervolgens ingebeten met chemisch zuur in een speciale bak en op vochtig papier afgedrukt.

De stoffen die daarbij vrijkomen kunnen schadelijk zijn, al weet een geoefend kunstenaar daar wel mee om te gaan: "Ik zet het raam open en sluit een stofzuiger aan om alle dampen uit de zolder te krijgen", vertelt André lachend. Hij maakt en mixt zelfs zijn eigen inkt, waardoor hij kleur aan een ets kan toevoegen. Traditioneel zijn etsen vaak zwart-wit, maar door te spelen met hoe lang het werk in het zuurbad ligt verwatert de kleur. Zo speelde Rembrandt bijvoorbeeld met verschillende grijstinten in zijn etsen.

"Door het gecreëerde reliëf en de opvallende patronen die etsen oplevert is het mogelijk om bepaalde effecten te maken die je met traditionele schilderkunst onmogelijk kan namaken", legt André uit. Hij vervolgt: "Natuurlijk, je kunt sjablonen onder een schilderij plaatsen, maar dit... probeer het maar eens."

Vergane glorie
Met de opkomst van de foto, fysieke kunstvormen en een mindere focus op realisme in de schilderkunst verloor de ets de afgelopen eeuwen steeds meer haar glans. In de tentoonstelling 'Zwart op Wit, prentkunst rond 1900 ' in het Dordrechts Museum kan de bezoeker alles te weten komen over de Nederlandse Etsclub, die anderhalve eeuw geleden probeerde de toen al 'vergeten' kunstvorm opnieuw op de kaart te zetten.
060e0da03ab490dce13b296a96c36e1d
Richting het eind van de 19e eeuw brengt de Nederlandse Etsclub etsen uit en organiseert het bestuur tentoonstellingen in Amsterdam, Den Haag en New York. Daar zijn niet alleen werk van Nederlandse tijdgenoten te zien is, maar ook van internationale grootheden met wie de leden nauwe banden onderhouden. Die hernieuwde liefde voor etsen was een reactie op de industrialisatie en moderne technologieën zoals de fotografie werd handwerk en ambacht weer ‘hip’.

Ondanks een korte renaissance is etsen nooit meer zo populair geworden als het in de hoogtijperiodes was. Toch zijn er nog altijd enkele liefhebbers en kunstenaars als André, die met veel passie blijven etsen.

Bij de amateurkunsternaarsvereniging Studio76 aan de Rijksstraatweg in Dordrecht worden af en toe etscursussen gegeven, creatievelingen die de kunstvorm willen oppakken kunnen daar terecht om les te krijgen. De tentoonstelling 'Zwart op Wit, prentkunst rond 1900' is nog tot 12 januari te zien in het Dordrechts museum.

Bekijk hieronder de reportage die wij met André Verzijlberg maakten over de etskunst.

Meest gelezen

Lichaam vermiste man (48) gevonden in auto in rivier

Redactie Streekomroep | Corrado Francke | 5 juli 2026 10:00

Gezin gelinkt aan drillrap teistert buurt, opnieuw een camera in de straat

Redactie Streekomroep | 13 juli 2026 17:00

Zoekactie na vondst bandensporen langs water, onderwaterdrone ingezet

Redactie Streekomroep | Corrado Francke | 4 juli 2026 11:43

Lees ook

knik in kabel spoor ProRail

Knik in kabel leidt tot chaos op spoor, maar wat is de precieze oorzaak?

Ruim een week reed er geen enkele trein vanaf Rotterdam naar het zuiden. Eén van de belangrijkste spoorverbindingen van Nederland kwam stil te liggen door een brand in een kabelgoot langs het spoor. De oorzaak? Een knik in een kabel, mogelijk als gevolg van uitzetting door de hitte.

politie

Cellencomplex Dordrecht blijft in gebruik, drie locaties sluiten

De politie-eenheid Rotterdam heeft besloten de cellencomplexen in Capelle aan den IJssel, aan het Doelwater in Rotterdam en in Spijkenisse te sluiten. Het cellencomplex aan de Overkampweg in Dordrecht blijft nog wel in gebruik.

bachdordrecht

Zondag op TV Dordrecht: Bach als het stralend middelpunt van het universum

Deze zondag is op TV Dordrecht de première van een bijzonder concert van het recente Bachfestival. Het gaat om een moderne uitvoering door Hannes Minnaar en Het Nederlands Bach Consort van de beroemde orgelmis van Johann Sebastian Bach.

hitte school

hitte

Code rood vanaf middernacht vanwege de hitte, scholen blijven dicht

Na twee dagen code oranje, geldt vanaf vrijdag code rood in onze provincie. Het is voor het eerst dat dit hoogste waarschuwingsniveau voor gevaarlijk weer in Nederland wordt afgegeven vanwege hitte. Dat heeft gevolgen: zo hebben enkele scholen de lesdag geschrapt en worden hier en daar evenementen afgelast.

72d34b52-4ce9-482b-af57-cf4b9f4ed274

Liever eigen zwembad en asielzoekers bij de buren, vindt deze nieuwe coalitie

De nieuwe coalitie in Hardinxveld-Giessendam wil liever een eigen gemeentelijk zwembad en noemt een asielzoekerscentrum (azc) binnen de eigen grenzen ‘onrealistisch’. Dat blijkt uit het bestuursakkoord van de nieuwe coalitiepartijen T@B en SGP.

uysalraad

Meteen fel debat over Dordtse woonplannen: 'Ronduit onthutsend'

Nog geen dag nadat het Dordtse coalitieakkoord werd gepresenteerd, trekken oppositiepartijen fel van leer. Vooral de woningbouwplannen moeten het ontgelden. Onder meer fractievoorzitter Abdullah Uysal van GroenLinks-PvdA, de grootste oppositiepartij, noemt wonen “de achilleshiel van het akkoord”.