Het gaat om zogeheten ‘spoedeisende bestuursdwang’. “Wij ruimen het afval direct op om te voorkomen dat de buurt en het milieu verder vervuilt, maar als wij weten wie het was krijgt diegene de rekening gepresenteerd¨, vertelt de Dordtse wethouder Marc Merx.
Het prijskaartje? 181,06 euro. Dit zijn de kosten voor de controle, verwijdering van het afval en de administratieve afhandeling. “Ook wanneer het onjuist aanbieden niet op heterdaad wordt ontdekt, kunnen we door onderzoek de kosten verhalen op de overtreder.”
Containers
De gemeente Dordrecht kreeg vorig jaar bijna 2800 meldingen van verkeerd aangeboden afval in de stad. Dit jaar staat de teller al op 1100. Bij het verkeerd aanbieden van afval gaat het hier vooral om naastplaatsingen bij containers. Er staan dan bijvoorbeeld kartonnen dozen, apparaten of grof huishoudelijk afval naast de container. Volgens een woordvoerder van de gemeente is dat zo in tweederde van de gevallen.
Maar gemeentewerkers treffen ook andere spullen aan, zoals lachgaspatronen, chemisch afval of autobanden. Dat gebeurt overigens ook op andere plekken, zoals bij aanbiedplaatsen van kliko’s of bij glasbakken. Ook hangen sommigen hun plastic zakken al te vroeg buiten, waardoor deze kapot gaan en de inhoud op straat terechtkomt.
Gedrag
Maar waar gaat het mis? “Het gaat in de kern om gedrag, dat meerdere redenen kan hebben”, aldus een woordvoerder van de gemeente Dordrecht. Mensen zijn bijvoorbeeld niet op de hoogte van de regels rondom het aanbieden van afval, weten niet dat ze ook naar de milieustraat kunnen of een ophaalafspraak bij de milieustraat kunnen halen. Of bewoners zijn hun afvalpas kwijt of vergeten, en zetten de zak er dan maar naast.
“We zien echter ook dat verkeerd aanbieden het gevolg is van het kopieergedrag van anderen: als huisraad naast de container wordt gezet en meteen wordt opgehaald, lijkt dat een goede aanbiedmethode; als er één afvalzak naast een bak staat zullen inwoners sneller denken dat de bak vol zit, en hun zak er ook naast zetten¨, vervolgt de woordvoerder. En dan is er nog gemakszucht. “Karton wordt maandelijks opgehaald, maar men wil het niet een maand in huis houden. Maar ook wil men in kleine behuizingen geen stinkende plastic afvalzakken in huis.”
Schoner wordt de stad in ieder geval niet van al dat verkeerd aangeboden afval. In Dordrecht gaat het op vijf procent van de containerlocaties meerdere keren per week mis. Het probleem is in de ene wijk hardnekkiger dan in de andere.
Met een gerichte hotspotaanpak, waarbij meer wordt ingezet op communicatie, gedragsinterventies en handhaving, moet het probleem worden verminderd. En dat heeft blijkbaar effect: “We zien op meerdere hotspots vooruitgang dankzij deze gerichte aanpak. Deze locaties blijven onze inzet en aandacht vragen, want we zodra de aandacht minder wordt, nemen de bijplaatsingen weer toe.”
Boetes
Vorig jaar werden 124 boetes uitgeschreven rondom afval. De bedragen voor de meeste vergrijpen die door het CJIB worden geïnd, liggen op 110 euro. Dit jaar staat de teller tot nu toe op 70 uitgedeelde boetes.
Het bestuursrechtelijk handhaven van de gemeente is op 19 mei begonnen en sindsdien is die maatregel al 49 keer toegepast. “Die kosten van 181,06 euro worden dus verhaald op de overtreder.”
Bezuinigingen
De kans is aannemelijk dat die afvalstoffenheffing de komende jaren sowieso zal gaan stijgen. Het college kondigde begin juni een bezuinigingsplan van 15,4 miljoen euro aan voor de komende jaren. Daarin staat te lezen dat nu ongeveer een kwart van de inzet van handhaving gaat naar de controle op afval. Het college wil dit gaan doorbelasten in de afvalstoffenheffing aan bewoners.
“Of je dit nu betaalt via de afvalstoffenheffing of de OZB: de kosten die gemaakt worden voor het opruimen moeten wel ergens van betaald worden”, zegt Merx. “We zetten enorm veel in op handhaving van afval. We moeten die rekening daar dan ook neerleggen.”
In het voorstel staat te lezen dat een verdere optimalisering van afvalscheiding de stijging van het tarief van afvalstoffenheffing mogelijk kan drukken. Dordrecht hoopt met deze doorbelasting de komende jaren 125.000 euro per jaar te besparen.
