De officier gaat staan en draagt de zaak voor. “Mevrouw wordt verdacht van oplichting van een zorginstelling. Dat deed ze door zich voor te doen als een moeder en een dossier op te vragen”.
Het is een opmerkelijke kwestie en de verslaggever heeft eigenlijk nog nooit zoiets meegemaakt. Een vrouw zou aan de telefoon liegen dat ze de moeder is van een patiëntje. Aan de kinderpsycholoog vraagt ze dingen die haar mogelijk niets aangaan. Na deze ongewone verdenking volgt een al even ongewone rechtszaak.
Het is 18 maart 2021 als bij GGZ-instelling Yulius in Dordrecht de telefoon gaat. De moeder van tiener Senne* belt. Althans, zo lijkt het.
“Men dacht dat de moeder van Senne belde om het dossier van haar en haar dochter op te vragen”, zegt de rechter. “De politie heeft later het nummer nagetrokken van de persoon die belde. Dat bleek iemand anders te zijn.”
De vrouw die belt krijgt uiteindelijk de kinderpsycholoog aan de lijn. “De dokter heeft geprobeerd het een beetje tegen te houden. Er staan wel allemaal privégegevens in, zegt hij. Maar de vrouw aan de lijn zegt: doe maar, het is goed.”
De vrouw raakt geïrriteerd als de kinderpsycholoog even tegenstribbelt, zegt de dokter. Ze sommeert dat haar ex het dossier mag komen halen, omdat dat nodig is voor hun rechtszaak. De ouders liggen in scheiding.
“De dokter wilde ervanaf zijn, hij geeft toestemming”, zegt de rechter. “Hij begint zijn gesprekken altijd met: spreek ik met de vader of moeder van...? Dat deed hij nu ook. De vrouw bevestigde dit en trad in het gesprek verder ook als zodanig op.” De volgende dag haalt de vader van Senne het dossier op.
'Bedrog'
Maar wie heeft er nu gebeld? Dat blijkt de tante van Senne te zijn, de zus van de vader van het meisje. Tante is vandaag in de Rotterdamse rechtbank de verdachte.
Zij is vandaag niet aanwezig, maar haar advocaat is er wel. “Ze zegt ook gewoon dat ze heeft gebeld”, zegt de raadsman. “Ik heb gewoon m’n eigen achternaam gebruikt, zegt ze. Ze zegt dat de assistent een fout heeft gemaakt. Die zei tegen de dokter dat ik de moeder was.”
Als de moeder van Senne erachter komt dat haar ex dingen weet die hij volgens haar niet zou moeten weten, is ze woedend. Ze doet navraag bij Yulius. De instelling stuurt haar een excuusbrief en zegt dat het fout is gegaan. In de brief valt de term ‘bedrog’. De moeder van Senne en de kinderpsycholoog doen vervolgens aangifte bij de politie.
Het was even een puzzel om alles helder te krijgen, maar nu weten we waarover het gaat. De advocaat van de verdachte tante staat zichtbaar te popelen om wat te zeggen. “Ik heb een e-mail die ik u zou willen doorsturen", zegt hij. "Een e-mail van Yulius. Daarin staat: 'Het is allemaal een misverstand.'" Hij klinkt monter.
De moeder van Senne en haar advocaat zitten ook in de zaal. Ze kijken elkaar aan en trekken vragende gezichten. Ook de officier van justitie kijkt vanuit haar hoek scherp naar wat er gaat gebeuren. Het mailen lukt niet. “Ik lees het u anders wel even voor”, zegt de advocaat. De moeder en haar advocaat fluisteren onderling.
“Het woordje ‘bedrog’ is achteraf uit de excuusbrief weggehaald. Dit betekent dat er die dag meerdere dingen kunnen zijn gebeurd", leest de raadsman voor. We, Yulius, kunnen een misverstand niet uitsluiten. Daarom is de aangifte ingetrokken.”
Dat slaat behoorlijk in. “Dit was mij niet bekend. Was dit bij het OM ook bekend? “, vraagt de rechter aan de officier. Dat lijkt niet zo te zijn. De rechter wil de mail zelf lezen en de zaak wordt stilgelegd. Er moeten printjes komen. Iedereen moet de gang op.
Misverstand
Na tien minuten gaan we verder. De rechter leest de hele mail voor. De toon van de zaak verandert. “De psycholoog kan niet uitsluiten dat er sprake is van een misverstand en dat de check niet goed zou zijn uitgevoerd”, zegt de rechter. “Verder heeft hij gezegd dat een rechtszaak buitenproportionele gevolgen zou kunnen hebben voor mevrouw de verdachte.”
Dat bericht is begin vorige maand gekomen op verzoek van tante. Ruim twee jaar geleden zijn de vader en zijn zus gaan praten bij Yulius.
“Ja, mevrouw de officier, het lijkt erop dat Yulius het nu een beetje anders bekijkt", zegt de rechter. "Als ik het dossier lees, leunt de verdenking zwaar op de verklaring van de kinderpsycholoog. Eigenlijk meer dan dat, de verdenking leunt er volledig op.”
“Kunnen we even schorsen?”, vraagt de officier met matte stem. En zo gaan we weer de gang op. De onrust bij de moeder van Senne neemt toe. Eigenlijk voelt iedereen nu al aankomen wat er zal gebeuren. Wat nu komt, maak je niet vaak mee in de rechtszaal.
We zitten weer en de officier draait naar de moeder van Senne. Ze spreidt haar handen en oogt verslagen. “De psycholoog zegt nu dat hij niet kan uitsluiten dat het op een misverstand berust. Ik begrijp dat het vervelend is, mevrouw, maar juridisch gezien heb ik niets meer in handen om iets te doen.”
Ze laat de zaak ter plekke vallen. De moeder van Senne slaakt hoorbaar een diepe zucht. "Hij heeft dit nooit gezegd, hij heeft dit nooit gezegd", herhaalt de moeder wanhopig vanaf de publieke tribune. Ze doelt vermoedelijk op haar ex die het bestaan van deze e-mail verzwegen heeft. Even later is ze in tranen.
Zo eindigt de zaak in een anticlimax en onbeantwoorde vragen. Waarom belde de zus naar Yulius en niet de vader? Waarom trekt Yulius na een gesprek met vader en tante de aangifte in? En waarom laat het Openbaar Ministerie met zo weinig bewijs deze zaak voorkomen, terwijl er nog zoveel andere zaken met slachtoffers op de plank liggen?
Eén ding lijkt zeker: de overbelaste rechtspraak in ons land had het afgelopen uur beter kunnen benutten.
HET VONNIS - Ook de rechter praat rechtstreeks tegen de moeder in de zaal. "Deze zaak leunt heel zwaar op de verklaring van de kinderpsycholoog. Daar blijft gewoon niks van over. Het spijt me, maar dit is gewoon vrijspraak. Mevrouw wordt vrijgesproken."
*De naam van de patiënte is om privacyredenen gefingeerd.
Dit verhaal verscheen ook op de kanalen van onze mediapartner Rijnmond.
