Iedere eerste vrijdag van de maand komen er aan de Dordtse Noordendijk zo'n veertig Molenaars In Opleiding, MIO’s in vakjargon, samen. De groep is dus zeer gevarieerd, van molenaarszonen tot aan pensionado’s en vrouwen die wel molenaar willen worden. Eén van hen is Ab Visser, die nu een maand bezig is met zijn opleiding bij Kyck over den Dyck.
Ab had tot voor kort een bedrijf dat in veiligheidssystemen bij brand. Daarvoor was hij brandweer en moest hij bij onweer langs bij de monumentale molen om het alarmsysteem uit te zetten. Zijn fascinatie voor Kyck over den Dyck groeide en later leverde hij beveiligingsystemen aan de molen, gratis en voor niets. Nu hij zijn bedrijf verkocht heeft is er tijd voor een nieuwe hobby: het molenaarschap.
“Vroeger stonden ze overal, nu zijn er nog maar zo weinig molens over. Als je je dan mag ontfermen over zo’n monumentale molen, dat is toch het mooiste wat er is”, vertelt Ab. In Nederland zijn nu nog ongeveer 1100 windmolens en zo’n 200 watermolens over. Die moeten allemaal bemand worden, veelal gebeurt dat door vrijwilligers.
Vergrijzing
Volgens Wim van Bruggen, examinator voor het Gilde van Molenaars en molenaar bij de Kyck over den Dyck zijn er in Zuid-Holland op zich genoeg molenaars om de ruim 200 molens in onze provincie te bedienen. Toch is er vanwege vergrijzing in het molenaarsbestand altijd behoefte aan jonge aanwas. “Sinds 1970 zijn er in Nederland door het gilde ongeveer 3000 molenaars opgeleid", vertelt hij. "Die zijn natuurlijk niet allemaal meer molenaar, veel zijn er gestopt vanwege ouderdom of fysieke ongemakken.”
Een opleiding tot molenaar kan jaren duren, vooral omdat de kandidaten de technische knowhow over het reilen en zeilen van de molen moeten kennen. Daarnaast zijn er nog talloze veiligheidsregels. Een belangrijk element van het molenaarschap is de grote kennis van het weer. “Het gaat niet om de weersvoorspelling van morgen, maar je moet kunnen inspelen op verschijnselen als een depressie of harde wind", legt Van Bruggen uit. "Als je daar niet goed op voorbereid bent kan dat ten koste gaan van de molen.” Bij een monumentale molen als Kyck over den Dyck kunnen de kosten dan al gauw in de miljoenen lopen.
Familievak
In Dordrecht lopen er vooral oudere mannen bij de opleiding tot molenaar rond. In de polders rondom Dordt is dat wel anders. Volgens Van Bruggen zijn er in de Hoeksche waard en de Alblasserwaard, met Kinderdijk en een totaal van 65 windmolens één van de molenhotspots van Nederland, juist vele jonge MIO’s. “Dat zijn jongens waarbij het vak in de familie zit. Vaak gaat dat van vader op zoon.”
Opvallend genoeg lijken die jonge MIO's niet echt honkvast, de gemeente Alblasserdam laat namelijk weten open te staan voor nieuwe molenaars vanwege een vergrijzend molenaarsbestand. Het is daar echter nog niet zo erg dat de molens niet meer draaien. En als de stijging in het aantal MIO’s dat zichzelf molenaar mag noemen doorzet, zal het eeuwenoude ambacht ook in Alblasserdam en Dordrecht nog lang blijven bestaan.
Bekijk hieronder een reportage over de molenaarsleerlingen bij Kyck over den Dyck.
