De verwachting is dat het onderzoek leidt tot een model om te voorspellen wat de beste combinatie is van operatie- en bestralingstechnieken, vertellen de initiatiefnemers chirurg Marian Menke van het Albert Schweitzer ziekenhuis en radiotherapeut Femke Froklage van het Erasmus MC.
1 op de 7 vrouwen krijgt borstkanker
Froklage: "Borstkanker is de meest voorkomende vorm van kanker bij vrouwen. Vroeger werd een borst na de ontdekking van een tumor vaak geamputeerd. Tegenwoordig is bij 60 à 70 procent van de patiënten een borstsparende behandeling mogelijk, door een combinatie van operatief verwijderen van de tumor en bestralen." Menke: "In de afgelopen tien jaar zijn diverse 'oncoplastische' operatietechnieken ontwikkeld. Daarbij proberen we de borst zo goed mogelijk te reconstrueren met eigen weefsel van de borst zelf of van een andere plaats, bijvoorbeeld de bovenbuik of flank. Deze ingreep vindt tegelijk plaats met het verwijderen van de tumor. Naast het genezen van borstkanker is ook het behoud van een zo mooi mogelijke borst heel waardevol voor de kwaliteit van leven van de patiënte."
Maar: na verloop van tijd kan fibrose optreden in de behandelde borst. "Er ontstaat dan bindweefsel waardoor de borst vervormt of kleiner kan worden en plaatselijk harder wordt, wat onprettig is voor de patiënte." Beide medisch specialisten willen dit in de toekomst zoveel mogelijk voorkomen. Zij bedachten hiervoor een onderzoeksopzet en meldden deze aan voor de BeterKeten-subsidie. "Om fibrose te voorkomen, moeten we eerst beter begrijpen wat de rol van de verschillende oncoplastische operatietechnieken in combinatie met de bestraling is. Nu hebben we daar nog niet genoeg zicht op."
De promovendus die het onderzoek zal uitvoeren, gaat terugkijken naar het resultaat bij vrouwen die in het verleden in één van vier ziekenhuizen geopereerd zijn en vervolgens bestraald werden in het Erasmus MC." Naast het Erasmus MC en Albert Schweitzer ziekenhuis zelf, zijn dit het Franciscus Gasthuis & Vlietland en het Maasstad Ziekenhuis.
"Elke borst is anders en elke tumor is anders", aldus de initiatiefnemers. "Ook qua operatie- en bestralingstechniek zijn er verschillende keuzes die wij kunnen maken. In de STARLINGS-studie gaan we op zoek naar de succesfactoren die in het verleden het beste resultaat opleverden. We hopen op een praktisch toepasbaar model, dat ons vooraf de beste keuzes aanreikt voor het optimale cosmetische resultaat en de beste kwaliteit van leven, met behoud van goede genezingskans."
Subsidie voor medisch onderzoek
De Stichting BeterKeten die het onderzoek financiert, heeft als doel het stimuleren en verbeteren van de samenwerking tussen ziekenhuizen in de regio Groot-Rijnmond op het gebied van patiëntenzorg, opleiding en wetenschap. Voor de vierde keer investeert de stichting in drie veelbelovende gezamenlijke promotietrajecten, waarvan de STARLINGS-studie er dit jaar één is. De andere twee gaan over een zorgpad voor vroeggeboren kinderen in het Franciscus Gasthuis & Vlietland en over betere diagnostiek bij een specifieke tumor in het spijsverteringsstelsel van het Maasstad Ziekenhuis.
