Engelsen schreven 'bloemrijk' over de lynchpartij van gebroeders De Witt

"De krant van nu is niet te vergelijken met de krant van vroeger. Het was nog geen dagblad en het had maar twee pagina's", vertelt Jan de Wit: "Meer was het niet." Vaak stond er op de voorpagina's van The London Gazette eigenlijk alleen maar hele taaie en technische informatie. Bijvoorbeeld over de voortgang van de zeeslagen tussen Engeland en Nederland. Maar, opmerkelijk is die editie van augustus 1672: "Als je dan de achterpagina pakt vertellen ze ineens heel bloemrijk over de moord op de gebroeders De Witt en dat betekent dat ze het eigenlijk wel heel goed vonden van hoe zij zijn afgeslacht."

De kranten uit die tijd waren dus nog geen dagbladen, maar gingen over een periode van vier tot zes dagen. Daardoor was het mogelijk om het nieuws van Nederland naar Engeland, of andersom, te brengen. "Dit was in Nederland natuurlijk ook groot nieuws en dat hebben de Britten gewoon overgenomen."

De collectie van Jan bestaat naast deze uit zeker nog 15.000 kranten en ander persmateriaal. Een uit de hand gelopen hobby die op zijn vijftiende begon toen er twee kranten van oma's zolder kwamen: "Het is eigenlijk niet zozeer verzamelen. Ik ben bovenmatig geïnteresseerd in pershistorie en het authentieke nieuws. Hoe werd het beschreven op die bewuste dag?"

"Dit soort materiaal is natuurlijk redelijk zeldzaam omdat de meeste mensen de krant al weggooien de volgende dag." Toch blijft er volgens hem genoeg op zolders liggen en komt er genoeg uit archieven die af en toe geleegd moeten worden. "Dan weten ze je wel te vinden als je een beetje collectie hebt opgebouwd."

De beschrijving van de moordpartij op de gebroeders De Witt van 350 jaar geleden verschilt eigenlijk niet zoveel met hedendaagse verhalen of artikelen. Dat ziet ook Jan als hij bijvoorbeeld een gastles geeft aan basisschoolkinderen: "En dat is misschien eigenlijk wel een hele trieste conclusie. Want, is er een verschil tussen Johan de Witt en Pim Fortuyn? Dat zijn politieke moorden en waar mensenmassa's op reageren." Het verschilt zit hem echter in de professionaliteit volgens Jan: "Je mag er van uitgaan dat journalisten op een professionele manier nieuws beschouwen en bij jou binnenbrengen. Dat was in die tijd nog helemaal niet."

De editie van The London Gazette met daarin de moord op de gebroeders De Witt is een bijvangst voor Jan. Zelf is hij namelijk meer geïnteresseerd in nieuws uit en rondom 's Hertogenbosch. "Ik zoek voor deze editie ook nog een goede plek waar die voor de eeuwigheid bewaard kan blijven. Het is tenslotte historisch erfgoed en een authentiek exemplaar."