Dordrecht, Netherlands

Engelsen schreven 'bloemrijk' over de lynchpartij van gebroeders De Witt

Het is precies 350 jaar geleden dat Johan en Cornelis de Witt op gruwelijke wijze werden vermoord en gelyncht in Den Haag. Een gedenkwaardige gebeurtenis in de Nederlandse geschiedenis en een politieke moord die destijds ook de internationale pers bereikten. De Engelse krant The London Gazette pakte bijvoorbeeld uit met een uitgebreid en bloemrijk verhaal van deze beruchte lynchpartij. Jan de Wit uit Rosmalen in Noord Brabant verzamelt kranten en bezit dit stukje pershistorie: "Dit artikel behoeft geen toelichting."
Alexander Eleveld | 17 augustus 2022 18:00 | Aangepast op 17 augustus 2022 18:00
"De krant van nu is niet te vergelijken met de krant van vroeger. Het was nog geen dagblad en het had maar twee pagina's", vertelt Jan de Wit: "Meer was het niet." Vaak stond er op de voorpagina's van The London Gazette eigenlijk alleen maar hele taaie en technische informatie. Bijvoorbeeld over de voortgang van de zeeslagen tussen Engeland en Nederland. Maar, opmerkelijk is die editie van augustus 1672: "Als je dan de achterpagina pakt vertellen ze ineens heel bloemrijk over de moord op de gebroeders De Witt en dat betekent dat ze het eigenlijk wel heel goed vonden van hoe zij zijn afgeslacht."
Gebroeders de Witt werden op brute wijze vermoord en gelyncht RTV Dordrecht
De kranten uit die tijd waren dus nog geen dagbladen, maar gingen over een periode van vier tot zes dagen. Daardoor was het mogelijk om het nieuws van Nederland naar Engeland, of andersom, te brengen. "Dit was in Nederland natuurlijk ook groot nieuws en dat hebben de Britten gewoon overgenomen."
Jan heeft een collectie van zeker 15.000 kranten RTV Dordrecht
Jan bezit meer 'London Gazettes' RTV Dordrecht
'Bovenmatige interesse in pershistorie'
De collectie van Jan bestaat naast deze uit zeker nog 15.000 kranten en ander persmateriaal. Een uit de hand gelopen hobby die op zijn vijftiende begon toen er twee kranten van oma's zolder kwamen: "Het is eigenlijk niet zozeer verzamelen. Ik ben bovenmatig geïnteresseerd in pershistorie en het authentieke nieuws. Hoe werd het beschreven op die bewuste dag?"

"Dit soort materiaal is natuurlijk redelijk zeldzaam omdat de meeste mensen de krant al weggooien de volgende dag." Toch blijft er volgens hem genoeg op zolders liggen en komt er genoeg uit archieven die af en toe geleegd moeten worden. "Dan weten ze je wel te vinden als je een beetje collectie hebt opgebouwd."
Het Engels van 350 jaar geleden is niet zo gek anders RTV Dordrecht
'Er is eigenlijk niet zoveel veranderd'
De beschrijving van de moordpartij op de gebroeders De Witt van 350 jaar geleden verschilt eigenlijk niet zoveel met hedendaagse verhalen of artikelen. Dat ziet ook Jan als hij bijvoorbeeld een gastles geeft aan basisschoolkinderen: "En dat is misschien eigenlijk wel een hele trieste conclusie. Want, is er een verschil tussen Johan de Witt en Pim Fortuyn? Dat zijn politieke moorden en waar mensenmassa's op reageren." Het verschilt zit hem echter in de professionaliteit volgens Jan: "Je mag er van uitgaan dat journalisten op een professionele manier nieuws beschouwen en bij jou binnenbrengen. Dat was in die tijd nog helemaal niet."
'Bijvangst'
De editie van The London Gazette met daarin de moord op de gebroeders De Witt is een bijvangst voor Jan. Zelf is hij namelijk meer geïnteresseerd in nieuws uit en rondom 's Hertogenbosch. "Ik zoek voor deze editie ook nog een goede plek waar die voor de eeuwigheid bewaard kan blijven. Het is tenslotte historisch erfgoed en een authentiek exemplaar."

Aanstaande zaterdag om 19:00 vindt er een herdenking, georganiseerd door Ben Corino van Studio de Witt, plaats bij het standbeeld bij de Visbrug.

Lees ook

‘Plaats bord met informatie over Arpád Weisz’

In het Weizigtpark is inmiddels een pad vernoemd naar de Joodse trainer, maar dat is volgens het com...

Boom om betrokken Dordtenaar Bert Bohlander te eren

Een klein groepje mensen kwam dinsdagmiddag bij elkaar op het Leerpark. Samen plantten zij een noten...

Engelenburgerbrug wordt na lange restauratie weer opgebouwd

Al ruim anderhalf jaar wordt er druk gebouwd aan de Engelenburgerbrug. Door de verrotte fundering mo...

Oudste soldaat Olivier Bij de Vaate op 106-jarige leeftijd overleden

Olivier Bij de Vaate - die in mei 1940 op het eiland van Dordrecht tevergeefs vocht tegen de Duitse ...

Houden Dordtenaren zich aan het vuurwerkverbod?

Net als vorig jaar geldt er rond de jaarwisseling een vuurwerkverbod. Het kabinet heeft hiervoor gek...

Lily (15) stopte met dealen, overwon haar drugsverslaving en raakte met haar verhaal velen

"Als ik zie dat je weer gebruikt, zit je zo in Afrika." Hanna, de moeder van Lily, kan er eigenlijk ...