Het college van burgemeester & wethouders (B&W) heeft grootse plannen voor de spoorzone. Afgelopen jaar is het gerenommeerde Delftse architectenbureau Mecanoo aan het werk gezet om een toekomstschets te maken. Zij zijn over de hele wereld de drijvende kracht geweest achter opzienbarende projecten. In Rotterdam zijn ze bekend van het Montevideo-gebouw op de Kop van Zuid.
Groen én 2500 woningen
De Dordtse spoorzone is echter van een ander kaliber dan de hoogbouw voor kantoren en luxe-appartementen in de Maasstad. De nieuwe spoorzone is vele hectares groot, moet groen worden, meer werkgelegenheid gaan bieden en er moeten maar liefst 2500 woningen en appartementen verrijzen.
Verantwoordelijk wethouder Piet Sleeking kan in ieder geval niet wachten tot de plannen ook realiteit worden. Tussen plukjes bedrijfsterrein, braakliggende stukken en grauwige panden met graffiti is hij duidelijk: "Kijk om u heen. Dit gebied heeft een facelift nodig. Er ligt hier een slapende prinses die vraagt om wakker gekust te worden."
'Dordrecht in de 21e eeuw'
Dan doelt hij op de potentie van het stuk aan de zuidkant van het spoor, grofweg van het station naar de Oude Maas. Vlakbij het historisch centrum, vlakbij het station, vlakbij het water. Alleen word je er nu nog niet erg vrolijk van.
"Op dit moment is de spoorzone een soort barrière in de stad”, zegt architecte Francine Houben van Mecanoo. "Door middel van het Maasterras leg je de stad aan het water en maak je verbinding met de waterbus.” Wethouder Piet Sleeking vindt het een belangrijke stap voor de toekomst van Dordrecht: "Hierdoor past Dordrecht echt in de 21ste eeuw. Hiermee maken we het een complete stad."
In de nieuwe spoorzone moet het mooi en rustig wonen worden. Veel groen en veel bijzondere woontorens - lager dan de nabijgelegen Grote Kerk - met een dakterras. Het gebied tussen de huizen is eigenlijk één grote voortzetting van het huidige Weizigtpark. Dat park zou in een wilde bui zelf door kunnen lopen over het huidige station, dat dan deels ondergronds komt te liggen.
Zwijndrechtse brug autovrij
Dat is nog niet alles. De huidige brug voor lokaal verkeer van Zwijndrecht naar Dordrecht moet ook groen worden en uiteindelijk zelfs autovrij. Het zou betekenen dat alleen openbaar vervoer, wandelaars en fietsers er nog overheen mogen. "Dat wordt nog wel een klus", erkent de wethouder. "Dat zal niet iedereen leuk vinden."
Ook maakte Mecanoo plannen voor het huidige Leerpark en het gebied achter station Zwijndrecht. Ook daar zien we veel groen verschijnen.
Indrukwekkend is het. Maar hoe realistisch? Het draait uiteindelijk om draagvlak. En geld. Piet Sleeking: "We kunnen dit alleen als er brede steun is. Binnen de gemeenteraad, maar ook van externe partijen zoals ProRail." Ook het rangeerterrein zou namelijk moeten verhuizen en het station moet flink worden aangepakt. "We kunnen dit niet als stad alleen."
Twintig jaar
Voor wat betreft het geld liggen er nog honderden miljoenen van de verkoop van Eneco, het vroegere energiebedrijf, waarvan Dordrecht een behoorlijk deel van de aandelen in handen had. De rest zou moeten komen van onder meer het rijk en vermoedelijk projectontwikkelaars die aan de slag gaan met woningen.
"Je moet bereid zijn om de komende twintig jaar risico te nemen en vol te houden", zegt Sleeking. "Het zal niet van een leien dakje gaan."
Maar dan heb je ook wat. "Doe je niks, dan blijft dit zoals het is. En dat wil niemand. We mogen best een beetje dromen en groot denken. Ik zeg: doen."
Dit jaar besluit de gemeenteraad van Dordrecht of het de plannen een vervolg wil geven. Voor de metamorfose van de spoorzone is vooralsnog twintig jaar uitgetrokken.
