Volgens Heijkoop, die sprak namens de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), wil de Belastingdienst dat gemeenten gedupeerden helpen. De Belastingdienst weigert echter gemeenten hiervoor financieel te compenseren, terwijl burgers door de dienst zelf in grote financiële problemen zijn gekomen. Ook garanties en compensaties geeft de Belastingdienst niet meer, terwijl dit eerder wel was toegezegd.
De frustraties en zorgen over het niet helpen van gedupeerden zijn groot, zegt Heijkoop namens de VNG. “Veel van onze inwoners verkeren in grote problemen als gevolg van het handelen van de Belastingdienst. Wij willen ze liever vandaag dan morgen gaan helpen maar de Belastingdienst weigert gemeenten daarvoor tegemoet te komen.”
De Belastingdienst onderschat volgens Heijkoop op grote schaal de grote problemen die gedupeerden van de affaire ondervinden. “Denk aan schulden bij anderen doordat de Belastingdienst weigert mee te werken aan schuldhulpverlening. Jarenlange stress door die starre houding heeft weer geleid tot psychische klachten, spanning in het gezinsleven, relatiebreuk, werk- of huisverlies. En veel kinderen die vanwege de situatie gedragsproblemen of depressiviteit vertonen en te maken krijgen met Jeugdzorg.”
Volgens Heijkoop gaat het om duizenden mensen in schrijnende situaties. “En we weten niet om wie dit gaat, omdat de Belastingdienst ons de namen van gedupeerden niet kan of wil geven in verband met privacybeperkingen.”
De frustratie onder wethouders is dan ook enorm, zegt Heijkoop. “Al jaren is de fiscus de meest nare schuldeiser van Nederland die zij tegenkomen bij schuldenproblematiek. De dienst is onwrikbaar en werkt vrijwel nooit mee aan een regeling voor mensen om uit de schulden te komen.” Heijkoop spreekt van een dienst die de afgelopen jaren ‘als sloopkogel van kwetsbaar Nederland heeft gefungeerd’.
Staatssecretaris Van Huffelen is voornemens nog twee jaar uit te trekken om gedupeerden te compenseren. Heijkoop vindt dat ‘vreselijk’: “Dan houd je deze groep dus nog langer in ellende, terwijl gemeenten mensen nú kunnen helpen. Mensen hebben acuut ondersteuning nodig. Er zijn mensen die suïcidaal zijn, mensen die geen eurocent hebben.” Volgens hem is er tot 100 miljoen euro nodig voor gemeenten om deze mensen goed te ondersteunen. Dat was ook toegezegd door de overheid, maar lijkt er dus voorlopig niet meer in te zitten.
Volgens Trouw en RTL vinden gemeenten het ‘een harde eis’ dat de Belastingdienst de financiering doet. Gemeenten redden dit niet alleen, en zijn bovendien huiverig om al te dicht bij de Belastingdienst te opereren, als ‘probleemveroorzakende’ instantie. “Gedupeerden hebben hun vertrouwen in de overheid verloren. De Belastingdienst ligt onder vuur. Het is een groot afbreukrisico wanneer deze kritiek op gemeenten overwaait.”
Gedupeerden krijgen momenteel maar traag en mondjesmaat hulp, zegt Trouw. Vanaf 1 november zouden mensen weer gecompenseerd gaan worden volgens de krant, maar tot het einde van dit jaar gaat dat maar om 282 gedupeerden van de in totaal 26.000. De staatssecretaris informeert de Tweede Kamer eind deze maand over de verdere gang van zaken.
