Woonwagencultuur onder druk, hier wordt het aantal plaatsen juist verdubbeld

"Dat zie je niet overal", zegt Piet van Assendorp, bewoner van het woonwagenkamp en voorzitter van de Vereniging Behoud Woonwagencultuur in Nederland. "Je ziet dat er links en rechts twee, drie of hooguit vier bij worden geplaatst. Maar zes bij een bestaande locatie, zien we jammer genoeg niet al te veel."

De Dorpsweg in Arkel is de enige plek in de gemeente Molenlanden waar woonwagens staan. Uitbreiding was hier hard nodig, zodat de kinderen en kleinkinderen van de huidige bewoners ook een plekje hebben. De gemeente stelde daarom in een woonwagenbeleid vast dat er zes standplaatsen bij konden komen. De eerste drie wagens staan er sinds september 2023, de laatste drie worden als het meezit dit jaar nog geplaatst.

Bij de entree staat sinds deze week een informatiebord over de woonwagencultuur. Volgens de gemeente is het 'een belangrijke stap in het behoud van de culturele identiteit van de woonwagenbewoners en hun volwaardige deelname aan de Molenlandse samenleving'.

Op het bord staat alles over de geschiedenis van de woonwagenbewoners in Arkel. Zij stammen af van Jenischen (reizigers) uit Luxemburg en Duitsland. Het woonwagenkamp is gesticht door de opa van Piet, die daarvoor in Tiel woonde. "Maar daar had hij het helemaal niet naar zijn zin, hij wilde niet op zo'n groot kamp staan. Toen zijn we hier terechtgekomen, sinds die tijd wonen we hier."

De naam van het woonwagenkamp, De Boeienkoning, is te danken aan de opa van Piet. Hij was koopman, maar tegelijkertijd speelde hij als boeienkoning (artiest die gespecialiseerd is in spectaculaire ontsnappingen, red.) op braderieën, jaarmarkten en kermissen. Nadat de artiest zich bevrijd had uit de boeien, ging zijn kleindochter met de pet rond. Een hondje gekleed in een cowboypak liep dan op zijn achterpootjes mee.

Het bord verraadt de verdere geschiedenis van de familie. Piet hoopt dat mensen die niet op een woonwagenkamp wonen met het bord 'iets meer begrip krijgen' voor de cultuur. "Er zit een geschiedenis achter van honderden jaren terug. Er zit dus veel meer achter dan mensen die denken: 'Leuk, zo'n camping.' Maar dit is echt geen camping", benadrukt hij.

Dat imago is er volgens de Molenlander wel. "Mensen denken ook dat we geen belasting betalen en dat het hier maar lang leve de lol is. Nee, we zijn gewoon medeburgers, betalen gewoon belasting, werken gewoon en draaien volop mee in de maatschappij."

De familie van Piet woont met vier generaties in de Arkelse woonwagens. "Mijn vader is 81, mijn moeder 77 en de jongste hier is 0. Dat vind ik vrij uniek." Hij wijst naar een afbeelding op het informatiebord waarop rondtrekkende Jenischen te zien zijn. "Dat is allemaal familie van elkaar, die mensen waren echt op elkaar aangewezen. Daarom is die familiecultuur zo enorm belangrijk. Bij ons zal het nooit gebeuren dat iemand twee jaar dood in een woning ligt. Dat duurt hier nog geen halfuur."

Op de plek waar nu nog een grasveld is, komen de laatste drie woonwagens te staan. Dan is woonwagenkamp De Boeienkoning helemaal af en komen er geen nieuwe plekken meer bij.

Bekijk ook deze reportage via ons YouTube-kanaal.