Moeilijk in slaap komen, moe als je wakker wordt, minder energie overdag; dat is de realiteit voor veel mensen die last hebben van de overgang van de wintertijd naar de zomertijd. Volgens Frederique Vermeij, neuroloog en somnoloog van het Slaapcentrum van het Franciscus Gasthuis, zijn er verschillende manieren om je te wapenen tegen deze tijdsverandering. "Sommige mensen zijn echt heel gevoelig voor die tijdshift, dus die mensen zouden eigenlijk al zes dagen van te voren moeten beginnen met het aanpakken van hun probleem", vertelt Vermeij tegen onze mediapartner Rijnmond.
Ze raadt mensen met slaapproblemen aan om iedere dag steeds tien minuten eerder te gaan slapen en tien minuten eerder op te staan. Ook de maaltijden worden met tien minuten vervroegd. "Die tip is inmiddels een beetje te laat, maar dat is echt alleen aan te raden voor mensen die extreem gevoelig zijn voor de zomertijd."
Ochtend- of avondmens
Maar wie zijn er dan zo gevoelig voor het uurtje eerder opstaan? "Dat zijn vooral avondmensen", legt de neuroloog uit. "Avondmensen hebben moeite met inslapen en dan moeten ze nog een uur eerder opstaan ook." Of je een ochtend- of avondmens bent, is volgens Vermeij erfelijk.
Voor wie minder last hebben van de verandering naar de zomertijd, maar toch graag fris en fruitig op werk verschijnen maandag, heeft de somnoloog ook een aantal handige tips. "Op zaterdag moet je om je normale tijd naar bed gaan, maar zondag moet je wel je wekker instellen op de nieuwe tijd. Ook als je normaal gesproken niet gewekt wordt door een wekker op zondag, is het nu toch aan te raden om je wekker een uurtje vroeger te zetten dan je normaal gesproken op zondag opstaat."
Op deze manier kun je jezelf het nieuwe ritme in trekken. "Het is helaas niet zo simpel als een uurtje eerder naar je bed gaan, maar er zijn nog wel veel meer dingen die je kunt doen." Zo raadt Vermeij aan om overdag actief te blijven en veel naar buiten te gaan. "Doe als je wakker wordt ook meteen de gordijnen open en ga niet snoozen. Het is belangrijk dat je ogen natuurlijk licht vangen, omdat je hersenen dan een seintje ontvangen dat de dag is begonnen. Dat helpt je om in het nieuwe ritme te komen."
Kunstmatige klok
Ouders met jonge kinderen gaan het nog een tikkeltje zwaarder krijgen om hun kroost naar bed te krijgen. "Het is voor kinderen lastig te begrijpen. Rond hun bedtijd is het nog zo licht, dat het voor hen voelt alsof het pas het eind van de middag is." Voor kinderen heeft Vermeij min of meer dezelfde tips. "Het is vooral belangrijk om overdag lekker actief te zijn, zodat ze moe genoeg zijn om een uurtje eerder naar bed te gaan." Ook is het van belang te zorgen dat de kamer van de kinderen goed donker is.
De biologische klok is net iets langer dan 24 uur, vertelt Vermeij. "Dat maakt dat de overgang van zomertijd naar wintertijd, namelijk een uur langer slapen, voor de meeste mensen een stuk makkelijker is dan van wintertijd naar zomertijd." Even door de zure appel heen bijten, zou je denken, maar als het aan de neuroloog ligt zou de zomertijd überhaupt niet bestaan.
"De zomertijd is kunstmatig. Die is alleen in het leven geroepen om geld te besparen in de tijd van de energiecrisis. Het is een manier om te besparen door langer daglicht te hebben, maar eigenlijk is het een vervelende ingreep in je biologische klok." De wintertijd is ons eigen ritme, vertelt Vermeij. "Elke neuroloog zal je vertellen dat het beter zou zijn iedereens gezondheid als we die zomertijd gewoon zouden afschaffen."
Dit is een verhaal van onze mediapartner Rijnmond.
