Zwemplas Merwelanden blijkt schoon genoeg, negatief advies wordt opgeheven

Dordtenaren die op zoek zijn naar verkoeling om een hete zomer door te komen kunnen de borst binnenkort weer nat maken bij recreatieplas de Merwelanden. Het doorspoelen van het water in recreatieplas dit voorjaar heeft gezorgd voor schoner zwemwater. Sinds eind maart wordt de plas, die in oktober 2024 het stempel negatief zwemadvies ontving, weer doorgespoeld. Uit metingen is nu gebleken dat de PFAS-waarden in het water ‘ruim onder de RIVM-advieswaarde liggen’, aldus de gemeente Dordrecht.

Het Waterschap Hollandse Delta, dat over de wateren op en rondom het Eiland van Dordrecht gaat, heeft daarom besloten dat er geen risico voor zwemmers is. Dus stelt de provincie Zuid-Holland nu dat het negatieve zwemadvies van oktober 2024 kan worden omgezet naar een positief advies. Zwemmers kunnen vanaf 1 mei weer de plas in. Dat is ook direct de start van het zwemseizoen.

Het water in de plas wordt tijdens het zwemseizoen meermaals doorgespoeld en ververst. Dit werd in 2024 extra vaak gedaan vanwege de verontreiniging. Na het zwemseizoen werd het doorspoelen echter verminderd. Dat resulteerde in een lichte stijging van PFAS. De hoeveelheden PFAS bleven wel veel lager dan in de voorgaande winter van 2023/2024. Na het extra doorspoelen in maart blijkt de plas nu klaar voor groepen Dordtenaren op zoek naar verkoeling.

Vanwege de hoge concentraties PFAS in de plas werd in 2023 al een onderzoek opgestart naar de bron van de verontreiniging. Dat onderzoek loopt nog, maar wel is duidelijk dat hoge concentraties van de PFAS-stof PFOA in het grondwater aan de westzijde van de plas werden aangetroffen. Die stof werd eerder door Chemours uitgestoten. Ook ligt aan de westkant van de Merwelanden de afvalstortplaats bij de Derde Merwedehaven. Metingen op andere plekken rondom de plas lieten veel minder PFOA-verontreiniging zien.

Op bovenstaande grafiek is de hoeveelheid PFAS-deeltjes in nanogrammen per liter water te zien. De grafiek hierboven bevat informatie van verschillende metingen op hetzelfde punt in de Merwelanden, aan de noordwestelijke kant van de plas. De landelijke richtlijn van het RIVM voor zwemwater, hierboven aangegeven met een groene lijn, is getrokken op 280 nanogram per liter. Sinds het doorspoelen in de zomer van 2024 is geen meting meer gedaan die daarboven zat. Wel is zoals voorspeld een kleine stijging in de winter terug te zien.

De exacte reden dat juist de westkant van de plas zo vervuild is, is volgens de gemeente Dordrecht nog onbekend. Daarbij zijn onderzoekers ook nog bezig met het ontwikkelen van een methode om de vervuiling aan te pakken. De waterkwaliteit in de plas blijft gedurende het zwemseizoen onder een vergrootglas liggen. De kosten voor de reguliere onderzoeken liggen in dit geval bij Waterschap Hollandse Delta. Aanvullende monitoring en alle overige onderzoeks- en analysekosten betaalt Chemours.

Of zwemmers vanaf mei ook daadwerkelijk het water zullen gaan betreden is nog maar de vraag. Op sociale media wordt met weinig vertrouwen gereageerd op het bericht van de gemeente Dordrecht dat de plas weer veilig te betreden is. "Brr, zou er niet aan moeten denken, zo onder de rook van Chemours", is te lezen.