Dordrecht, Netherlands

Dramatische zomer door zwemverbod Merwelanden vanwege PFAS: 'Hulp is er niet'

Daniel op het terras bij recreatieplas de Merwelanden © Rijnmond
Zwemmers stonden vroeger in de rij voor een frietje bij het luik van Restaurant de Merwelanden. Nu blijven de badgasten weg bij de Dordtse zwemplas na de vondst van de giftige stof PFAS in het water. Na corona is dit wéér een harde klap voor horecaondernemer Daniel Kardinaal. En het ergste: hij heeft het nieuws over de verontreiniging en het negatieve zwemadvies in de krant moeten lezen. "Ik zit pal naast de plas en niemand laat mij wat weten. Ik moet het zelf maar uitzoeken."
Rijnmond | 9 september 2023 11:00 | Aangepast op 8 september 2023 16:29
In de gouden tijden werkten er zo'n dertig mensen bij Restaurant de Merwelanden. Dat is al even verleden tijd. De coronacrisis en de hoge energiekosten hebben er flink ingehakt. De horecaondernemer staat nu in z'n eentje bij het afhaalluik van het restaurant. Het terras is zelfbediening. "In de lente liep het eindelijk weer goed", vertelt de ondernemer. Zwemmers kwamen weer als vanouds een frietje, ijsje en een drankje halen. Die stijgende lijn stopt abrupt als in juli bekend wordt dat recreatieplas Merwelanden sterk verontreinigd is.

De zwemplas ligt onder de rook van de chemische fabriek van Chemours (Dupont). De hoeveelheid PFAS in het water is 331 keer hoger dan de norm. Het RIVM besluit daarom een onderzoek in te stellen naar zwemmen in recreatieplassen rond de fabriek. Ze willen weten of het schadelijk is om in het water te zwemmen. De provincie Zuid-Holland stelt, in de tussentijd, een negatief zwemadvies in.
Het zonnige terras van restaurant de Merwelanden Het zonnige terras van restaurant de Merwelanden © Rijnmond
'Dit is echt een klap'
Na een eerste onderzoek van het RIVM blijkt al snel dat aanvullend onderzoek nodig is. Het negatieve zwemadvies blijft daarom tot zeker 1 oktober staan. Een ramp voor Daniel. "Dan is het zwemseizoen al ten einde."

Het zit hem niet lekker dat hij zelf achter de instanties aan moet gaan. Hij nam contact op met de provincie omdat hij niet persoonlijk geïnformeerd werd. "Wat betekent dit voor mij? Krijg ik hulp om mijn hoofd boven water te houden?" De provincie onderzoekt of er compensatie komt voor zijn omzetverlies, vertelt de horecaondernemer. "Maar we zijn nu maanden verder. Dit is echt een klap."

Fietsers, wandelaars en ouders met spelende kinderen komen nog steeds eten en drinken halen bij de Merwelanden. Deze zondag was het lekker weer en waren er ook gasten in de speeltuin. Maar de omzet van het afhaalloket op zo'n mooie dag is veel lager dan normaal. "Het is dan zo'n negentig procent rustiger." De ondernemer had gehoopt de schade van corona in te halen, maar dat zit er niet in.

'Mannen in maanpak'
Deze middag zitten er werkmannen met oranje veiligheidshesjes op het terras. Ze zijn aan het werk op de naastgelegen parkeerplaats. Hun collega's zijn met beschermende kleding achter hekken aan het werk. Ze graven grond af en houden het zand nat met water. De lantaarnpalen worden vervangen, maar vanwege de PFAS in de grond moet dit op een veilige manier gebeuren.
Mannen aan het werk op de parkeerplaats van recreatieplas Merwelanden © Rijnmond
"Ik keek raar op toen ik die mannen in maanpakken zag", vertelt Daniel. "Ze pompten eerst nog water uit de zwemplas. Daar heb ik ze voor gewaarschuwd. 'Is dat wel zo slim met die PFAS?' Toen hebben ze het werk stilgelegd. Ze gebruiken nu ander water." De werkzaamheden duren waarschijnlijk nog een week. Daniel is blij met hun klandizie maar dit kwam toch ook weer als een onaangename verrassing.
Water wordt uit recreatieplas Merwelanden gepompt © Privé
Reactie provincie Zuid-Holland
Een woordvoerder van de provincie laat op ons verzoek weten dat de restauranteigenaar vandaag of morgen een brief op de mat krijgt waarin zijn verzoek om compensatie voor de geleden schade wordt afgewezen: "Het is allemaal heel vervelend en spijtig voor mensen in de omgeving, maar wij zijn niet de vervuilers. Wij hebben alleen een negatief zwemadvies afgegeven. Dat dat gevolgen heeft voor deze meneer is natuurlijk heel vervelend. Misschien dat deze meneer zich met een schadevergoeding kan aansluiten bij de civiele procedure tegen Chemours?"

Ook zegt de woordvoerder het vervelend te vinden voor de horecaondernemer dat hij het nieuws over het negatieve zwemadvies en de vervuiling van de zwemplas uit de krant moest vernemen: "Dat kon niet anders. Wij konden als provincie niet wachten met het bekend maken van het negatieve zwemadvies. Er was geen tijd om eerst alle partijen in de omgeving te informeren.'

"Wel heeft gedeputeerde Zevenbergen deze ochtend geprobeerd telefonisch contact met de horecaondernemer op te nemen, maar we kregen hem helaas niet pakken. Toevallig is er net een brief naar hem onderweg over de afwijzing van zijn compensatieverzoek."

Dit is een verhaal van onze mediapartner Rijnmond.

Lees meer over:

PFAS|De Merwelanden|Chemours|

Lees ook

Greenpeace doet aangifte tegen Chemours

De internationale milieuorganisatie Greenpeace heeft aangifte gedaan tegen Chemours en Tata Steel. R...

Eerste reactie moestuineigenaren: ‘Dit is een goede stap’

Mensen met volkstuintjes rond Chemours reageren overwegend positief op de schoonmaakproef van het ch...

Plan om door PFAS vervuilde grond weer schoon te maken: dit zijn de eerste stappen

Chemours en omliggende gemeenten werken aan een plan om door PFAS-vervuilde grond weer schoon te mak...

Onthullingen over Chemours leveren Zembla-journalist prijs op

Roelof Bosma is donderdag door journalistenvakblad Villamedia verkozen tot Journalist van het Jaar 2...

BN'er en Kamerleden bij druk 200ste protest tegen vervuiling door Chemours

Omwonenden, politici én IC-arts Diederik Gommers: het was zaterdag flink druk bij het tweehonderdste...

Luister hier terug: Studio De Witt van zaterdag 27 januari

Een jongerenbus die moet stoppen omdat er geen geld meer is en een delegatie van actievoerders tegen...