'Er was eens, op het Eiland van Dordt…’ is een nieuwe serie van programma’s en documentaires die RTV Dordrecht de afgelopen decennia heeft gemaakt over bijzondere gebeurtenissen in de stad. Zoals de documentaire uit 2007 over 50 jaar duwvaart, die donderdagavond te zien is op TV Dordrecht.
De klassieke sleepvaart dreigde na de Tweede Wereldoorlog tekort te schieten qua capaciteit, omdat de economie en dus ook het vervoer na die tijd sterk groeide. Ook stegen de kosten. Daarom besloot een Franse staatsrederij in 1953 het fenomeen ‘duwvaart’, dat in de Verenigde Staten al werd uitgevoerd, te gaan bestuderen. Daarbij wordt lading in meerdere duwbakken tegelijk verplaatst door één duwboot. Dit bespaart brandstof en vergroot dus de capaciteit per boot.
Twee Nederlandse en twee Duitse rederijen besloten daarna gezamenlijk een eigen duwboot te bouwen. De boot voer zonder bakken vanuit Duitsland naar Rotterdam. Hier werden de duwbakken ontwikkeld en aan de boot toegevoegd. Op 21 oktober 1957 maakte ‘Der Wasserbüffel’ haar eerste vaart vanuit Rotterdam.
“Die bakjes waren toen nog niet zo lang: zo’n 70 meter lang en zo’n 9,5 meter breed. Ze wogen 1250 ton. Hij ging dan met 5000 ton erts varen naar bijvoorbeeld Duisburg”, vertelt Jos Hubens, ten tijde van de documentaire voorzitter van de Stichting Binnenvaart. “Maar er was veel tegenstand in het begin.”
Wat gaf de doorslag dat de duwvaart het dan toch heeft gewonnen van de sleepvaart? “De kostenoverweging”, zegt Hubens. “Minder mensen nodig, snellere oploopsnelheid, de bakken waren vierkant en konden makkelijker geladen worden. Zo’n grote sleepboot werd omgebouwd tot duwboot en zo is het steeds verder ontwikkeld.”
De Wasserbuffel was de ‘eerste generatie’. Later ging men over op steeds grotere duwbakken en werden het er ook meer per boot. Ook de bouw verplaatste zich en concentreerde zich op termijn onder meer in deze streek. Zo werd Scheepswerf De Biesbosch dé werf om een duwboot te laten bouwen.
In 2000 ging de werf failliet, maar de kennis en de expertise bleven behouden en verhuisden naar de werf van de Gebroeders Kooiman in Zwijndrecht. De voormalige scheepswerf De Biesbosch is nu het terrein van het binnenvaartmuseum in Dordrecht. Daar is duwboot René Siegfried, die in 1963 op deze werf werd gebouwd, te bewonderen als museumschip.
In de documentaire wordt niet alleen gesproken met de Stichting Binnenvaart, maar ook met oud-medewerkers van de scheepswerven en met een kapitein op de duwvaart. De documentaire ‘50 jaar duwvaart’ is donderdagavond te zien op TV Dordrecht, direct na het nieuws om 18.00 uur.
