Ruim twee maanden na de uitspraak wacht de werknemer nog steeds op de eerste uitbetaling. “Daarom zet ik ook geen streep, maar een stippellijn onder de zaak”, vertelt procesjurist Rupesh Ramnath van vakbond FNV.
“De deurwaarder is inmiddels bij het bedrijf langs geweest. Het is afwachten. Gelukkig blijft de uitspraak van de rechtbank twintig jaar geldig. En omdat het een eenmanszaak is, kun je ook iemand in privé aanpakken, door bijvoorbeeld beslag te laten leggen op een woning of een auto.
Arbeidscontract rammelt
Ramnath staat Hans* namens de vakbond bij. De twintiger werkt bijna twee jaar bij een bedrijf in Sliedrecht. Hij blijft hangen na zijn eerdere stage. Kort na het behalen van het diploma van zijn opleiding begint hij in november 2022 met werken. Het arbeidscontract dat hij krijgt voorgeschoteld legt Hans voor aan vakbond FNV. Het document blijkt aan alle kanten te rammelen. Het bedrijf doet niets met de opmerkingen, waardoor Hans niets kan ondertekenen.
Ondertussen fietst Hans elke dag toch tussen Dordrecht en Sliedrecht. Aangezien hij nog thuis woont, raakt hij financieel niet in de problemen. Vreemd is het allemaal wel, vinden ook zijn ouders. In eerste instantie proberen de FNV en Hans de zaak door gesprekken met de werkgever op te lossen. Dat lukt niet. Hij blijft al die tijd wel werken.
Het duurt nog even voordat de zaak in september bij de kantonrechter belandt. Het verweer is miniem. De rechter is een paar weken later heel duidelijk
in zijn vonnis:
‘Dat het bedrijf aan [verzoeker] nooit loon heeft betaald zonder geldige redenen en hem wel elke werkdag heeft laten werken, is ernstig verwijtbaar. Dat geldt te meer omdat het bedrijf wist dat [verzoeker] een werknemer ‘met een rugzakje (autisme)’ is, en daarmee een kwetsbare werknemer. [Verzoeker] stelt dat hij ziek is geworden door de gehele gang van zaken rondom zijn loon. Het is ernstig verwijtbaar dat het bedrijf vervolgens geen bedrijfsarts heeft ingeschakeld en niet is gestart met een re-integratietraject. Dit alles wekt de indruk dat het bedrijf zich in het geheel nooit heeft bekommerd om de rechten en het welzijn van zijn werknemer, die daarentegen zelf loyaal zijn werkzaamheden is blijven verrichten.'
De rechter bepaalt dat Hans recht heeft op de volgende zaken:
- Achterstallig loon: 48.762,67 euro plus 20 procent wettelijke verhoging en rente van dat salaris
- Loonstroken vanaf november 2022
- Een billijke vergoeding van 5 duizend euro bruto
- Een transitievergoeding van 1417,01 euro
- Nog 1,5 maand resterend loon tot 14 november 2024
- Een eindafrekening met uitbetaling van de openstaande vakantiedagen
- Vergoeding van buitengerechtelijke kosten en proceskosten van respectievelijk 1093,52 en 765 euro
De gebeurtenissen rond de rechtszaak doen Hans veel. “Hij is soms een beetje kriegelig. Soms kan hij ontploffen", ervaart Lenie*, zijn moeder, die het woord doet.
Al sinds zijn jongste jeugd is duidelijk dat Hans een vorm van stoornis in het autistisch spectrum heeft. Volgens zijn moeder heeft hij concentratieproblemen en beziet hij en beleeft hij situaties soms anders dan andere betrokkenen.
Speciaal onderwijs
Na de kleuterschool stroomt hij in op het speciaal onderwijs. Daar haalt hij diverse diploma's. Hans heeft lang niet altijd hulp nodig en kan zaken ook zelf regelen. Zo komt hij ook aan zijn werk in Sliedrecht.
Lange tijd heeft het verschil van inzicht over het loon geen invloed op hem. Maar hoe langer dit geschil met het bedrijf duurt, hoe meer spanningen het veroorzaakt. Uiteindelijk moet hij zich ziek melden. Hoe dichterbij de rechtszaak komt, hoe moeilijker Hans het krijgt.
Nieuwe baan
Inmiddels gaat het weer beter met Hans. Hij heeft een nieuwe baan bij een bedrijf dat zich specialiseert in rioleringen, vertelt moeder Lenie. Hij heeft zelfs een auto van de zaak. En het eerste bewijs dat hij salaris krijgt, is in de brievenbus gevallen. Wat dat betreft gaat het gelukkig weer beter.
Procesjurist Ramnath is blij dat zijn cliënt een mooie nieuwe start heeft gemaakt. Hij heeft het nog nooit meegemaakt dat het uitbetalen van het loon zo lang kan uitblijven. En... hij vreest dat Hans niet de enige is die in zo'n situatie terecht is gekomen of kan komen.
Schrijnend
“Wat het schrijnend maakt is dat het bedrijf misbruik heeft gemaakt van een werknemer die een zwakkere positie op de arbeidsmarkt heeft. Iemand die, zoals de rechter zegt, een rugzakje heeft. Een werknemer die blij is dat hij een baan heeft en zich afhankelijk opstelt richting de werkgever en minder of helemaal niet mondig is."
Of neem bijvoorbeeld arbeidsmigranten. Er zijn werkgevers die daar op een heel vervelende manier gebruik van maken. “Die denken: we nemen je aan en je doet wat wij zeggen. Er zijn werknemers die in dat geval vaak niet beter weten. Het klinkt hard, maar het is wel een vorm van uitbuiting”, concludeert Ramnath.
* Hans en Lenie zijn niet de echte namen van de werknemer en zijn moeder. Om hen te beschermen is een andere naam gebruikt. De echte namen zijn bekend bij de redactie.
Rijnmond heeft contact opgenomen met het bedrijf waar Hans werkte. Op de locatie zijn meerdere bedrijven gevestigd. Daar wil niemand een inhoudelijke reactie geven.
