Huisarts Broekman mag bijna met pensioen, maar wie volgt hem op? ‘Het is zo’n mooi vak’

Het vinden van opvolging van een huisarts duurt gemiddeld zo’n twee jaar, vertelde Josette van Loon, coördinator Continuiteit Huisartsenzorg bij DrechtDokters, eerder al aan deze streekomroep. “Het begint met het voorbereiden wanneer iemand met pensioen wil en wanneer er actie ondernomen moet worden. De verkoop van een praktijk is niet in één dag geregeld.”

Broekman wordt 63 en is nu al een jaar bezig met zijn opvolging. In de aanbieding: een praktijk met zo’n 2.500 patiënten in de Zwijndrechtse wijk Kort Ambacht. Die runt hij met een waarnemer, zodat Broekman ook tijd heeft voor zijn werk als Kaderarts Ouderenzorg.

Het huisartsenvak is in al die jaren veranderd, ziet Broekman. “Ik kom zelf uit de Middeleeuwen”, zegt de huisarts uit Zwijndrecht lachend. “De huisartsen die nu opgeleid worden, hebben een hele andere opleiding gehad. Ik ben zelf echt opgeleid met een praktijk aan huis. Maar de startende huisarts die van de opleiding komt en nu een praktijk wil overnemen, is zeldzaam.”

Dat ziet de regionale huisartsenorganisatie DrechtDokters, die er juist werk van maakt om meer jonge praktijkhouders aan te trekken, ook. De nieuwe, jonge huisarts werkt liever parttime, in een modern gezondheidscentrum in samenwerking met anderen. “Maar de oudere generatie zit fulltime in een eigen solopraktijk. De huisartsen die dus binnenkort afscheid gaan nemen hebben vaak nog het oude arbeidsethos”, aldus Van Loon.

Broekman omschrijft een huisartsenpraktijk als een kleine fabriek, waarbij intensief wordt samengewerkt met praktijkondersteuners en assistenten. “En mede dankzij DrechtDokters is er een goed systeem ontstaan van ondersteuners, waardoor er om deze praktijk nog een heel team heen is. Ik en mijn collega delen bijvoorbeeld elkaars deskundigheid en maken gebruik van elkaars praktijkondersteuning. Met veel ondersteuning kun je huisartsen wel enthousiasmeren om praktijkhouder te worden en angsten wegnemen.”

Ook hij ziet dat huisartsen liever geen solist meer willen worden. Hoe dat komt? “Het is toch een stuk angst, om alles alleen te moeten dragen. Dat kost veel tijd, net als de niet-medische dingen waar je mee bezig bent. En de stress: declareren, accrediteren, standaarden naleven. Je moet een hoge deskundigheid hebben. We zijn daarnaast ook een vergaarbak: de ggz zit zo verstopt dat huisartsen soms om die reden willen stoppen.”

Broekman ziet eigenlijk vier punten waarom de zoektocht naar opvolging geen eenvoudige is. “En dat is zonde, want het is een mooi vak”, benadrukt hij. Naast de eerder genoemde angst voor het praktijkhouderschap hebben nieuwe huisartsen ook enorm veel keus. “Alsof je in een supermarkt bent en je kunt kiezen uit tien soorten hagelslag. Doordat ze zoveel keus hebben in wat ze willen doen, gaan ze het uitstellen. Sommigen gaan dan eerst maar een paar jaar elders waarnemer zijn. De keuze om een praktijk over te nemen is een hele grote stap die ze soms laten liggen.”

Ook hebben praktijkopvolgers behoefte aan een goede samenwerking, ziet Broekman. “Opgeleid om als een bedrijf of ondernemer te denken, zijn we niet. ‘Geld’ is een beetje een vies woord bij artsen. Je doet dit werk uiteindelijk als een soort roeping. Dat strijkt een beetje met het ondernemer zijn en wat de zorgverzekeraar van je verwacht. Het is belangrijk dat je daarin ondersteund wordt, maar dat doet de regionale huisartsenorganisatie erg goed.”

En dan speelt de digitalisering nog een rol. “Veel huisartsen en patiënten willen ook kunnen beeldbellen, werken met een digitaal afsprakenportaal of e-consults of het op andere digitale manieren gemakkelijker maken. We moeten ook met onze tijd meegaan. AI gaat in de huisartsenzorg vast ook een rol spelen, maar eigenlijk ben ik daar net te oud voor. Ik ben er nog niet in thuis.”

Broekman ziet daarin een generatieverschil. “Tussen de behoefte van héél digitaal en juist ‘ouderwets’. Het nieuwe, digitale, is voor jonge huisartsen misschien veel aantrekkelijker. Als je een praktijk overneemt met patiënten, moet je wel de kundigheid hebben om die switch te kunnen maken zonder dat je de patiënten gaat verliezen.”

Broekman is al vroeg begonnen met zijn zoektocht naar opvolging, en stuitte daarbij op drie Rotterdamse vrouwen die wel oor hebben naar de Zwijndrechtse praktijk. Zij gaan vanaf september eerst eens een tijdje waarnemen in Kort Ambacht, om te voelen hoe de praktijk is en wie de patiënten zijn. “DrechtDokters helpt dan met een intentieverklaring tussen ons. Ik denk dat voor mij belangrijk is dat ik niet te vrijblijvend daarin ben. Ik wil zekerheid voor in de toekomst, terwijl nieuwe huisartsen soms nog eerst hele andere plannen hebben voor ze praktijkhouder willen worden. Dan heb ik geen zekerheid. Een intentieverklaring helpt daarbij.”

Waar het in de opvolging uiteindelijk allemaal om draait, is de klik met patiënten. “Je kunt niet zomaar een praktijk overnemen zonder dat je weet wat voor soort patiënten je hebt. Het mooiste aan dit vak is dat je echt een band krijgt met mensen. Je leert ze kennen op hun best en slechtst. Je maakt beslissingen met de patiënt die mensenlevens kunnen veranderen, en dat doe je vaker dan je denkt. Dat is heel kostbaar.”