gtag('consent', 'update', {'ad_user_data': 'granted','ad_personalization': 'granted','ad_storage': 'granted','analytics_storage': 'granted' });
Dordrecht, Netherlands
Terug

Inkleuren oude kaart Dordrecht; een digitaal monnikenwerk

be765c3d30058c1d20f4b24dce90c1ef.jpg

Marcus Laman kleurde dertig historische binnensteden in, nu is hij klaar met een oude kaart van Dordrecht. RTV Dordrecht nam hem mee naar het stadsarchief om naar de originele versie uit 1698 te kijken.

Trevyn van Houwelingen |  | Aangepast op
Een zwart-witte kaart van Dordrecht uit het einde van de zeventiende eeuw, ingekleurd met moderne digitale technieken. Het levert een gedetailleerde kaart van de oude stad op, die ook nog eens met twee muisbewegingen tot een passend formaat kan worden geknipt. Bijkomend voordeel: geïnteresseerden hoeven geen duizenden euro’s uit te geven bij een antiquair.

Van huis uit is Marcus Laman architectuurhistoricus, maar sinds een paar jaar is hij met pensioen. Om de tijd te doden tijdens de pandemie begon hij met het inkleuren van historische stadskaarten. Hij startte met zijn eigen woonplaats Leiden en dertig steden later is hij klaar met een kaart van Dordrecht uit 1698. Zelf noemt hij het "een uit de hand gelopen coronahobby."

'Afsetter'
Het beroep waarbij iemand kaarten inkleurt heette vroeger 'afsetter', tegenwoordig 'afzetter'. In de zeventiende en achttiende eeuw waren er veel van dit soort afsetters, die niet alleen kaarten maar ook schetsen en gravures inkleurden. Voor het inkleuren werd waterverf gebruikt, dit vereiste grote kundigheid omdat de pigmenten direct door het poreuze papier werden geabsorbeerd en fouten dus niet konden worden hersteld.

De pigmenten waren vaak kostbaar en werden aangeduid met de meest uiteenlopende namen. Denk aan drakenbloed of vermiljoen. Nadat in de loop van de achttiende eeuw de kleurendruk mogelijk werd, was het snel gedaan met dit ambacht.

Voor Dordrecht is Laman begonnen met een zwart-wit tekening uit de stadsatlas van Frederik de Wit, uitgebracht aan het eind van de zeventiende eeuw. Voordat we hem spraken kende hij de kaart alleen van de digitale versie die hij op zijn laptop had, dus namen we hem mee naar het regionaal archief in het Hof om het origineel te bekijken.
8ee7e4cff5e460f769494a1835e910dc.jpg
Kleuren
Wie denkt dat het inkleuren van kaarten tegenwoordig toch makkelijker moet kunnen dan met verf en penseel heeft gelijk. Toch is Laman naar zijn weten de enige afsetter die zijn beroep digitaal uitoefent. Dat betekent dat hij gebruik maakt van digitaal gescande kaarten uit archieven die online opvraagbaar zijn. Daarvan zoekt hij de beste versie uit en begint met zijn research. Zo bekijkt hij de stad van boven met maps, staat stil bij grotere gebouwen op de kaart met street view en kijkt naar eerder ingekleurde kaarten.

Na de research begint het kleurproces. Dak voor dak, boom voor boom en brug voor brug krijgt de kaart dan kleur. Anders dan zijn voorgangers gebruikt hij fellere, meer opvallende kleuren. Laman: “ik gebruik hardere tinten zodat de kaarten veel meer spreken. Natuurlijk ga ik zeer nauwkeurig te werk en kleur ik huis voor huis in. Vroeger werd een straat nog wel eens met een enkele pennenstreek afgemaakt. Er moest geproduceerd worden en dan duurde het te lang om elk detail in te kleuren.”

Tijdrovend
Tegenwoordig kan dat dus sneller en accurater, al blijft het een tijdrovend proces. Het duurt gemiddeld zestig uur om één plattegrond te vervaardigen en Laman geeft aan dat hij per dag zo’n vijf uur aan een kaart kan werken voordat de concentratie op is. Een snelle rekensom levert op dat de ‘moderne’ afsetter een goede twaalf dagen in de weer is met één stadskaart.

De kaarten van Marcus Laman zijn te bewonderen op zijn website en zijn daar ook op aanvraag te bestellen. Kijk hieronder ook naar de reportage die RTV Dordrecht met Laman maakte.

Lees ook

laboratorium_002_1.jpg

Drie voormalig stortplaatsen in onze streek onderzocht op zeer zorgwekkende stoffen

Bij drie gesloten stortplaatsen in onze streek wordt onderzocht of daaruit niet eerder onderzochte stoffen zich verspreiden via het grondwater. Het gaat om voormalige stortplaatsen aan de Noordweg in Zwijndrecht, aan de Lekdijk in Nieuw-Lekkerland en de Nieuwe Gorzen in Ridderkerk, die worden onderzocht op Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS).

fotoonderwijsmuseum.png

Red dit museum, smeekt de Dordtse politiek Den Haag: ‘Het hoort bij ons thuis’

Is het na dit jaar alsnog over en uit voor het Nationaal Onderwijsmuseum? Het ministerie zegt van wel, maar Dordtse raadsleden en het gemeentebestuur stribbelen tegen. “Het kabinet voert een amendement eigenlijk niet helemaal uit”, ziet cultuurwethouder Joost Veldman.

politiehond (1).png

Autodief probeert op gestolen fiets te vluchten, politiehond vindt hem in de bosjes

Met behulp van een politiehond is eerder deze week een autodief in Ridderkerk in de kraag gevat. De 43-jarige verdachte uit Ridderkerk probeerde nog te vluchten op een gestolen fiets en te voet, maar diensthond Aron wist hem op te speuren uit de bosjes.

bosschaart.png

Pascal Bosschaart vanaf volgend seizoen assistent-trainer bij FC Dordrecht

Pascal Bosschaart wordt volgend seizoen assistent-trainer bij FC Dordrecht. De afgelopen jaren was de Rotterdammer trainer van Feyenoord onder 21.

merwedelingelijn01.jpg

Geen treinverkeer tussen Hardinxveld en Gorinchem

Het treinverkeer op de Merwedelingelijn is vrijdagochtend grotendeels gestremd geweest. Tussen Boven-Hardinxveld en Gorinchem reden geen treinen na een aanrijding, meldt de NS.

foto herdenkingvlag artikel.png

Speciale vlag gehesen bij herdenking bombardement Moerdijkbrug

Het bombardement op de Moerdijkbrug van 13 mei 1940 is herdacht bij het monument in Dordrecht. Dit jaar heeft de stichting van de herdenking een nieuw attribuut om te laten zien: een vlag die de herdachte mannen als laatst hebben gegroet, voordat ze op hun fatale missie gingen.