gtag('consent', 'update', {'ad_user_data': 'granted','ad_personalization': 'granted','ad_storage': 'granted','analytics_storage': 'granted' });
Dordrecht, Netherlands
Terug

Inkleuren oude kaart Dordrecht; een digitaal monnikenwerk

be765c3d30058c1d20f4b24dce90c1ef

Marcus Laman kleurde dertig historische binnensteden in, nu is hij klaar met een oude kaart van Dordrecht. RTV Dordrecht nam hem mee naar het stadsarchief om naar de originele versie uit 1698 te kijken.

Trevyn van Houwelingen |  | Aangepast op
Een zwart-witte kaart van Dordrecht uit het einde van de zeventiende eeuw, ingekleurd met moderne digitale technieken. Het levert een gedetailleerde kaart van de oude stad op, die ook nog eens met twee muisbewegingen tot een passend formaat kan worden geknipt. Bijkomend voordeel: geïnteresseerden hoeven geen duizenden euro’s uit te geven bij een antiquair.

Van huis uit is Marcus Laman architectuurhistoricus, maar sinds een paar jaar is hij met pensioen. Om de tijd te doden tijdens de pandemie begon hij met het inkleuren van historische stadskaarten. Hij startte met zijn eigen woonplaats Leiden en dertig steden later is hij klaar met een kaart van Dordrecht uit 1698. Zelf noemt hij het "een uit de hand gelopen coronahobby."

'Afsetter'
Het beroep waarbij iemand kaarten inkleurt heette vroeger 'afsetter', tegenwoordig 'afzetter'. In de zeventiende en achttiende eeuw waren er veel van dit soort afsetters, die niet alleen kaarten maar ook schetsen en gravures inkleurden. Voor het inkleuren werd waterverf gebruikt, dit vereiste grote kundigheid omdat de pigmenten direct door het poreuze papier werden geabsorbeerd en fouten dus niet konden worden hersteld.

De pigmenten waren vaak kostbaar en werden aangeduid met de meest uiteenlopende namen. Denk aan drakenbloed of vermiljoen. Nadat in de loop van de achttiende eeuw de kleurendruk mogelijk werd, was het snel gedaan met dit ambacht.

Voor Dordrecht is Laman begonnen met een zwart-wit tekening uit de stadsatlas van Frederik de Wit, uitgebracht aan het eind van de zeventiende eeuw. Voordat we hem spraken kende hij de kaart alleen van de digitale versie die hij op zijn laptop had, dus namen we hem mee naar het regionaal archief in het Hof om het origineel te bekijken.
8ee7e4cff5e460f769494a1835e910dc
Kleuren
Wie denkt dat het inkleuren van kaarten tegenwoordig toch makkelijker moet kunnen dan met verf en penseel heeft gelijk. Toch is Laman naar zijn weten de enige afsetter die zijn beroep digitaal uitoefent. Dat betekent dat hij gebruik maakt van digitaal gescande kaarten uit archieven die online opvraagbaar zijn. Daarvan zoekt hij de beste versie uit en begint met zijn research. Zo bekijkt hij de stad van boven met maps, staat stil bij grotere gebouwen op de kaart met street view en kijkt naar eerder ingekleurde kaarten.

Na de research begint het kleurproces. Dak voor dak, boom voor boom en brug voor brug krijgt de kaart dan kleur. Anders dan zijn voorgangers gebruikt hij fellere, meer opvallende kleuren. Laman: “ik gebruik hardere tinten zodat de kaarten veel meer spreken. Natuurlijk ga ik zeer nauwkeurig te werk en kleur ik huis voor huis in. Vroeger werd een straat nog wel eens met een enkele pennenstreek afgemaakt. Er moest geproduceerd worden en dan duurde het te lang om elk detail in te kleuren.”

Tijdrovend
Tegenwoordig kan dat dus sneller en accurater, al blijft het een tijdrovend proces. Het duurt gemiddeld zestig uur om één plattegrond te vervaardigen en Laman geeft aan dat hij per dag zo’n vijf uur aan een kaart kan werken voordat de concentratie op is. Een snelle rekensom levert op dat de ‘moderne’ afsetter een goede twaalf dagen in de weer is met één stadskaart.

De kaarten van Marcus Laman zijn te bewonderen op zijn website en zijn daar ook op aanvraag te bestellen. Kijk hieronder ook naar de reportage die RTV Dordrecht met Laman maakte.

Lees ook

foto website_2

Dat is schrikken, Noek (12) bouwt met broer spookhuis in tuin: ‘Mensen worden bang'

Een spookhuis in je achtertuin, dat heeft de twaalfjarige Noek uit Dordrecht samen met zijn broer Sam (15) gemaakt. Zo groot als deze is er maar één van in de wijk en iedereen is op 31 oktober welkom om het te aanschouwen. "Anderen doen ook aan Halloween, maar niet zo groot”, vertelt een trotse Noek.

nahsportief

NAH Sportief maakt kans op prijs voor beste beweeginitiatief: 'al blij met deze nominatie'

NAH Sportief in Dordrecht maakt kans op een prijs voor het beste beweeginitiatief van Zuid-Holland. Het initiatief, wat eerder dit jaar werd opgericht, stimuleert mensen met niet-aangeboren hersenletsel (NAH) om te bewegen en te sporten op een manier die bij hen past. “Ik vind het feestelijk dat wij zo’n nominatie krijgen”, aldus Irene Zwinkels, initiatiefnemer van NAH Sportief.

hoogtemeldingdrechttunnel

Aantal te hoge vrachtwagens bij Drechttunnel stijgt met 60 procent: ergernis bij automobilisten groeit

Het aantal hoogtemeldingen van vrachtwagens bij tunnels in de regio Rijnmond blijft toenemen. Vorige maand ging de Drechttunnel 204 keer dicht, blijkt uit cijfers van Rijkswaterstaat die Rijnmond heeft opgevraagd. Dat is bijna zeven keer per dag en zestig procent vaker dan september vorig jaar.

Foto website 2

Sloopauto’s en bierkratten in je tuin: vrienden verrassen stel op trouwdag

Een niet alledaags gezicht voor de woning van Lou en Wil aan de Plantageweg in Alblasserdam. Het stel trouwt deze donderdag en alle voorbijgangers zullen dat weten ook: de voortuin van het liefdeskoppel staat vol met sloopauto’s, verkeersborden en bierkratten.

OPMA over wereldwinkel

60 jaar Wereldwinkel in Dordrecht: Ad ontdekt de marketing achter het goede doel

Een nieuwe aflevering van Op Pad Met Ad brengt presentator Ad van den Herik bij de Dordtse Wereldwinkel. Al zo'n 60 jaar is er een filiaal van het goede doelen-initiatief gevestigd in de stad.

webfoto drechtstadloop

Drechtstadloop 2026: records, winnende Belgen en pindakaas na de finish

Snelle zuiderburen, veel aanmoedigingen en een vol deelnemersveld. Het was zondag ideaal weer voor de Drechtstadloop en dus sneuvelden allerlei (persoonlijke) records, zo ook bij verschillende lopers uit de regio. “Lekker op het fietsje hiernaartoe.”