gtag('consent', 'update', {'ad_user_data': 'granted','ad_personalization': 'granted','ad_storage': 'granted','analytics_storage': 'granted' });
Dordrecht, Netherlands
Terug

Inkleuren oude kaart Dordrecht; een digitaal monnikenwerk

be765c3d30058c1d20f4b24dce90c1ef

Marcus Laman kleurde dertig historische binnensteden in, nu is hij klaar met een oude kaart van Dordrecht. RTV Dordrecht nam hem mee naar het stadsarchief om naar de originele versie uit 1698 te kijken.

Trevyn van Houwelingen |  | Aangepast op
Een zwart-witte kaart van Dordrecht uit het einde van de zeventiende eeuw, ingekleurd met moderne digitale technieken. Het levert een gedetailleerde kaart van de oude stad op, die ook nog eens met twee muisbewegingen tot een passend formaat kan worden geknipt. Bijkomend voordeel: geïnteresseerden hoeven geen duizenden euro’s uit te geven bij een antiquair.

Van huis uit is Marcus Laman architectuurhistoricus, maar sinds een paar jaar is hij met pensioen. Om de tijd te doden tijdens de pandemie begon hij met het inkleuren van historische stadskaarten. Hij startte met zijn eigen woonplaats Leiden en dertig steden later is hij klaar met een kaart van Dordrecht uit 1698. Zelf noemt hij het "een uit de hand gelopen coronahobby."

'Afsetter'
Het beroep waarbij iemand kaarten inkleurt heette vroeger 'afsetter', tegenwoordig 'afzetter'. In de zeventiende en achttiende eeuw waren er veel van dit soort afsetters, die niet alleen kaarten maar ook schetsen en gravures inkleurden. Voor het inkleuren werd waterverf gebruikt, dit vereiste grote kundigheid omdat de pigmenten direct door het poreuze papier werden geabsorbeerd en fouten dus niet konden worden hersteld.

De pigmenten waren vaak kostbaar en werden aangeduid met de meest uiteenlopende namen. Denk aan drakenbloed of vermiljoen. Nadat in de loop van de achttiende eeuw de kleurendruk mogelijk werd, was het snel gedaan met dit ambacht.

Voor Dordrecht is Laman begonnen met een zwart-wit tekening uit de stadsatlas van Frederik de Wit, uitgebracht aan het eind van de zeventiende eeuw. Voordat we hem spraken kende hij de kaart alleen van de digitale versie die hij op zijn laptop had, dus namen we hem mee naar het regionaal archief in het Hof om het origineel te bekijken.
8ee7e4cff5e460f769494a1835e910dc
Kleuren
Wie denkt dat het inkleuren van kaarten tegenwoordig toch makkelijker moet kunnen dan met verf en penseel heeft gelijk. Toch is Laman naar zijn weten de enige afsetter die zijn beroep digitaal uitoefent. Dat betekent dat hij gebruik maakt van digitaal gescande kaarten uit archieven die online opvraagbaar zijn. Daarvan zoekt hij de beste versie uit en begint met zijn research. Zo bekijkt hij de stad van boven met maps, staat stil bij grotere gebouwen op de kaart met street view en kijkt naar eerder ingekleurde kaarten.

Na de research begint het kleurproces. Dak voor dak, boom voor boom en brug voor brug krijgt de kaart dan kleur. Anders dan zijn voorgangers gebruikt hij fellere, meer opvallende kleuren. Laman: “ik gebruik hardere tinten zodat de kaarten veel meer spreken. Natuurlijk ga ik zeer nauwkeurig te werk en kleur ik huis voor huis in. Vroeger werd een straat nog wel eens met een enkele pennenstreek afgemaakt. Er moest geproduceerd worden en dan duurde het te lang om elk detail in te kleuren.”

Tijdrovend
Tegenwoordig kan dat dus sneller en accurater, al blijft het een tijdrovend proces. Het duurt gemiddeld zestig uur om één plattegrond te vervaardigen en Laman geeft aan dat hij per dag zo’n vijf uur aan een kaart kan werken voordat de concentratie op is. Een snelle rekensom levert op dat de ‘moderne’ afsetter een goede twaalf dagen in de weer is met één stadskaart.

De kaarten van Marcus Laman zijn te bewonderen op zijn website en zijn daar ook op aanvraag te bestellen. Kijk hieronder ook naar de reportage die RTV Dordrecht met Laman maakte.

Lees ook

politie 01

Twee aanhoudingen na melding schietpartij

De politie heeft zaterdagavond twee mensen opgepakt na een melding van een schietpartij in Papendrecht. Het gaat om een 45-jarige man en een minderjarige, beiden uit Papendrecht.

Noordtunnel foto

Zomervakantie voorbij, maar werk aan de weg gaat door: extra drukte verwacht

De zomervakantie is bijna voorbij en dat betekent dat de drukte op de wegen weer toe gaat nemen. Met onder meer de afgesloten Papendrechtsebrug (N3) en het vrachtwagenverbod op de Merwedebrug (A27) moeten weggebruikers in onze streek rekening houden met een extra reistijd in de spits van 30 tot 60 minuten, waarschuwt Rijkswaterstaat.

fotoars

Eén Dordtse zege in vijf duels, maar Ars houdt hoop: ‘Beter elftal dan vorig seizoen’

FC Dordrecht verzamelde slechts vier punten uit de eerste vijf wedstrijden en kreeg daarin liefst zestien tegengoals. Toch is technisch manager Sjoerd Ars tevreden met de zomerse transferperiode en vindt dat er ‘een beter elftal dan vorig seizoen’ op het veld staat. “De play-offs zijn gewoon haalbaar.”

nk20260911NKS03692

FC Dordrecht verspeelt voorsprong en gaat voor vierde keer op rij onderuit

FC Dordrecht heeft op bezoek bij FC Eindhoven voor de vierde keer op rij een wedstrijd verloren. In de lichtstad kwamen de Schapekoppen nog wel op voorsprong, maar moest het in de tweede helft, mede door een rode kaart van Bjorn Hardley, het onderspit delven: 2-1.

brandmeterkastbusink

Brand in meterkast onder controle

In een huis aan de Grasbroek in Zwijndrecht is donderdagochtend brand uitgebroken. Die woedde in de meterkast van de woning. Inmiddels is de brand onder controle.

nk2026091893A01422

Van kwaad tot erger: FC Dordrecht verliest ook van tiental TOP Oss

De vijfde verliespartij op rij is een feit voor het machteloze FC Dordrecht. Bij TOP Oss, dat ruim veertig minuten met een man minder speelde na een rode kaart, kreeg de ploeg met 3-0 klop.