gtag('consent', 'update', {'ad_user_data': 'granted','ad_personalization': 'granted','ad_storage': 'granted','analytics_storage': 'granted' });
Dordrecht, Netherlands
Terug

Inkleuren oude kaart Dordrecht; een digitaal monnikenwerk

be765c3d30058c1d20f4b24dce90c1ef.jpg

Marcus Laman kleurde dertig historische binnensteden in, nu is hij klaar met een oude kaart van Dordrecht. RTV Dordrecht nam hem mee naar het stadsarchief om naar de originele versie uit 1698 te kijken.

Trevyn van Houwelingen |  | Aangepast op
Een zwart-witte kaart van Dordrecht uit het einde van de zeventiende eeuw, ingekleurd met moderne digitale technieken. Het levert een gedetailleerde kaart van de oude stad op, die ook nog eens met twee muisbewegingen tot een passend formaat kan worden geknipt. Bijkomend voordeel: geïnteresseerden hoeven geen duizenden euro’s uit te geven bij een antiquair.

Van huis uit is Marcus Laman architectuurhistoricus, maar sinds een paar jaar is hij met pensioen. Om de tijd te doden tijdens de pandemie begon hij met het inkleuren van historische stadskaarten. Hij startte met zijn eigen woonplaats Leiden en dertig steden later is hij klaar met een kaart van Dordrecht uit 1698. Zelf noemt hij het "een uit de hand gelopen coronahobby."

'Afsetter'
Het beroep waarbij iemand kaarten inkleurt heette vroeger 'afsetter', tegenwoordig 'afzetter'. In de zeventiende en achttiende eeuw waren er veel van dit soort afsetters, die niet alleen kaarten maar ook schetsen en gravures inkleurden. Voor het inkleuren werd waterverf gebruikt, dit vereiste grote kundigheid omdat de pigmenten direct door het poreuze papier werden geabsorbeerd en fouten dus niet konden worden hersteld.

De pigmenten waren vaak kostbaar en werden aangeduid met de meest uiteenlopende namen. Denk aan drakenbloed of vermiljoen. Nadat in de loop van de achttiende eeuw de kleurendruk mogelijk werd, was het snel gedaan met dit ambacht.

Voor Dordrecht is Laman begonnen met een zwart-wit tekening uit de stadsatlas van Frederik de Wit, uitgebracht aan het eind van de zeventiende eeuw. Voordat we hem spraken kende hij de kaart alleen van de digitale versie die hij op zijn laptop had, dus namen we hem mee naar het regionaal archief in het Hof om het origineel te bekijken.
8ee7e4cff5e460f769494a1835e910dc.jpg
Kleuren
Wie denkt dat het inkleuren van kaarten tegenwoordig toch makkelijker moet kunnen dan met verf en penseel heeft gelijk. Toch is Laman naar zijn weten de enige afsetter die zijn beroep digitaal uitoefent. Dat betekent dat hij gebruik maakt van digitaal gescande kaarten uit archieven die online opvraagbaar zijn. Daarvan zoekt hij de beste versie uit en begint met zijn research. Zo bekijkt hij de stad van boven met maps, staat stil bij grotere gebouwen op de kaart met street view en kijkt naar eerder ingekleurde kaarten.

Na de research begint het kleurproces. Dak voor dak, boom voor boom en brug voor brug krijgt de kaart dan kleur. Anders dan zijn voorgangers gebruikt hij fellere, meer opvallende kleuren. Laman: “ik gebruik hardere tinten zodat de kaarten veel meer spreken. Natuurlijk ga ik zeer nauwkeurig te werk en kleur ik huis voor huis in. Vroeger werd een straat nog wel eens met een enkele pennenstreek afgemaakt. Er moest geproduceerd worden en dan duurde het te lang om elk detail in te kleuren.”

Tijdrovend
Tegenwoordig kan dat dus sneller en accurater, al blijft het een tijdrovend proces. Het duurt gemiddeld zestig uur om één plattegrond te vervaardigen en Laman geeft aan dat hij per dag zo’n vijf uur aan een kaart kan werken voordat de concentratie op is. Een snelle rekensom levert op dat de ‘moderne’ afsetter een goede twaalf dagen in de weer is met één stadskaart.

De kaarten van Marcus Laman zijn te bewonderen op zijn website en zijn daar ook op aanvraag te bestellen. Kijk hieronder ook naar de reportage die RTV Dordrecht met Laman maakte.

Lees ook

VKSportphoto

FC Dordrecht en Feyenoord verlengen samenwerking

De samenwerking tussen FC Dordrecht en Feyenoord is met drie jaar verlengd. Dit houdt in dat onder meer spelers en stafleden ook de komende jaren kunnen worden uitgewisseld, en dat de Rotterdammers de Dordtse club blijven helpen op het gebied van talentontwikkeling, scouting en innovatie.

politiehondbodie.png

Politiehond Bodie vat man in de kraag na achtervolging

De achtervolging van een man die mogelijk een auto had gestolen, is geëindigd in een tuin in Papendrecht. Met dank aan politiehond Bodie kon de 20-jarige man uit Rhoon worden aangehouden.

vrijwilliger onderwijsmuseum.png

Lach is terug bij Onderwijsmuseum: 'Klein feestje gevierd'

Twee dagen na het besluit van de Tweede Kamer om de subsidie voor het Nationaal Onderwijsmuseum door te zetten en te verhogen, leeft nog steeds iedereen in een roes binnen de muren van het museum. Lokale politici, vrijwilligers en bezoekers zijn het met elkaar eens: dit instituut mocht niet verloren gaan.

Papendrechtsebrug foto website.png

Deze grote machineruimte wordt onder handen genomen tijdens lange afsluiting brug

De machinekamer onder de Papendrechtsebrug wordt tijdens de werkzaamheden grondig onder handen genomen. Alle bewegende onderdelen van de brug worden dan vervangen. Denk aan de ballastkist, de tandbaan en de draaipunten. Dit alles om de constructie van de brug veiliger te maken.

politiewapens.png

Automobilist rijdt rond met geladen wapen in auto

De politie heeft vorig weekend een man van de A16 bij Dordrecht geplukt, die rondreed met een geladen vuurwapen met patronen in zijn wagen. Zijn bijrijder had softdrugs bij zich en bleek thuis nog een wapen te hebben liggen.

seringenstraat Papendrecht.jpg

Opvanglocatie die eerder al zou sluiten nu echt leeg

De laatste jongeren zijn vertrokken uit de tijdelijke opvang voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv’ers) aan de Seringenstraat in Papendrecht. Sinds april 2023 werd hier aan maximaal 50 jongeren tussen de 14 en 18 jaar, die zonder ouders of andere begeleiders in Nederland zijn aangekomen om asiel aan te vragen, onderdak geboden.