Eric Veldwiesch (links) bij museum voor zinloos afval en Maria Koijck (rechts) voor kunstwerk
RTV Dordrecht/StreekomroepHoe kom je als ziekenhuis af van een jaarlijkse berg restafval van meer dan 650.000 kilo? Voor die uitdaging staat het Albert Schweitzer ziekenhuis in Dordrecht. Hoewel de afvalstroom naar nul brengen een utopie is, wil het ziekenhuis wel grote stappen zetten. Om dat doel kracht bij te zetten, is ziekenhuisafval zichtbaar gemaakt in de centrale hal met een kunstwerk en een tijdelijk ‘museum voor zinloos afval’.
Het kunstwerk is gemaakt van wilgentenen, rijstpapier en verdunde houtlijm en symboliseert een golf van beweging, vertelt kunstenares Maria Koijck. “Op het kunstwerk staan allemaal wensen en voornemens, die verzameld zijn bij verpleegkundigen en artsen in het ziekenhuis."
De wensen gaan over verduurzamen. "Wat je veel als wens ziet terugkomen, is minder handschoenen en koffiebekertjes. Maar ook het beleid rondom het weggooien van ongebruikte pillen", aldus Koijck.
Naast het kunstwerk kan er ook gekeken worden naar een ‘museum voor zinloos afval’. Een manier om de afvalberg van het ziekenhuis zichtbaar te maken. “Een kast vol met ziekenhuismaterialen die geen afval zouden moeten zijn”, vertelt Eric Veldwiesch, duurzaamheidscoördinator bij het ziekenhuis.
“We willen laten zien dat we als ziekenhuis ongeveer een miljoen kilo afval op jaarbasis creëren. Daarvan wordt ongeveer 70 procent niet gerecycled. Het doel is dat medewerkers van het ziekenhuis gaan nadenken over hoe ze spullen minder kunnen gaan gebruiken of juist andere spullen.”
Materialen uit het ziekenhuis
In de kast staat bijvoorbeeld een medicijncupje, een klein bekertje waarin zorgverleners tabletten, pillen of vloeibare medicatie klaarzetten. “Daar verbruiken we er 300 duizend van per jaar. Patiënten kunnen de pillen bijvoorbeeld ook in de hand nemen of wij kunnen de bekers van ander materiaal maken of afwassen”, vertelt Veldwiesch. “We zijn aan het kijken of we dingen kunnen hergebruiken, weglaten of beter recyclen.”
Ook plastic handschoenen zijn te vinden in het museum. “We gebruiken er in dit ziekenhuis 4 miljoen per jaar. Dat is een pad van Groningen naar Parijs als je ze naast elkaar legt. Je hoeft niet altijd handschoenen te gebruiken om veilig te kunnen werken. We zijn er van overtuigd dat de dingen anders kunnen, maar de basis moet altijd de kwaliteit van de zorg blijven.”
Op die manier moet de berg restafval in 2030 teruggebracht worden tot 162.500 kilo per jaar. Een voorbeeld van het recyclen in het tijdelijke museum zijn honderd tassen gemaakt van 'blue wrap', een materiaal om operatiesets steriel te houden.
“Normaal gesproken is dat materiaal voor eenmalig gebruik, maar we hebben het op een creatieve manier kunnen recyclen”, aldus Veldwiesch.
‘We proberen dingen niet te doen’
In het ziekenhuis zijn in totaal 29 'Green Teams' actief. Samen met de Duurzame Dokters, drie medisch specialisten die een aantal uur per maand op pad zijn om de zorg te verduurzamen, kijken zij kritisch naar het dagelijks gebruik van materialen en medicijnen. Wat kan minder, wat kan opnieuw worden gebruikt en wat kan beter worden gerecycled?
Ook op de afdeling van KNO-arts en Duurzame Dokter Anouk Netten hebben ze nagedacht over het hergebruiken van materialen. “Ik zie veel patiënten met een bloedneus. We gebruikten eerst celstofmatjes, maar die zijn heel lastig te recyclen en maar eenmalig te gebruiken”, vertelt ze.
Dat doen ze nu anders. "We hebben ze vervangen door een handdoek die we kunnen wassen. Ook proberen we vooral dingen niet te doen. Tegenwoordig knippen we bijvoorbeeld bij kinderen de amandelen minder snel, dat scheelt afval. Maar we kijken ook naar welke materialen we minder of juist andere materialen kunnen gebruiken.”
Wie de afvalberg en het kunstwerk met eigen ogen wil zien, kan nog deze hele week in het Albert Schweitzer ziekenhuis in Dordrecht terecht.
