Mijke bezoekt als CliniClown doodzieke kinderen: 'Als de neus opgaat ben ik een ander persoon’

Fluitend en dansend lopen clown Makkie en clown Toni de kinderafdeling van het Albert Schweitzer ziekenhuis in Dordrecht op. Er zijn kinderen aanwezig met een gebroken arm, maar ook met een ongeneeslijke ziekte. Op een papiertje, dat de clowns ter voorbereiding hebben gekregen, staat dat Tim* in de eerste kamer van tevoren had gezegd dat hij er niet zoveel zin in had.

Voorzichtig zwaaien Makkie en Toni toch naar de puber, die aan een infuus ligt. "Hij houdt niet van saai", zegt zijn moeder vanaf een stoel in de hoek. Twee minuten later staat Toni dan ook te hakken terwijl Makkie hardcoremuziek op haar ukelele probeert te tokkelen.

Het tovert toch een brede lach op het gezicht van Tim en zijn moeder houdt het al helemaal niet meer. Wanneer de clowns weer weggaan, zegt ze tegen haar zoon met de tranen nog in haar ogen: "Dat was grappig hé."

Nadat Makkie de hele gang lang is geweest met haar collega Toni, doen ze hun neus af en kleden ze zich om tot Mijke en Toon. In het restaurant neemt Mijke nog een bakkie koffie met haar verkleedkoffer naast zich. "Zo’n jongen als Tim, die zegt dat hij er geen zin in heeft, vind ik heel leuk. Het is een goede uitdaging en negen van de tien keer zijn ze aan het eind toch stiekem aan het lachen."

Toch benadrukt Mijke dat het geen doel op zich is om de kinderen aan het lachen te maken. "Ik ben niet uit op een applaus alsof ik op een toneel sta. Het doel is al dat wij er zijn en de sfeer veranderen. Natuurlijk ben je blij als je die mensen zichtbaar even uit hun zware bubbel kan halen. Als ik maar iets van spel of beweging op zo’n kinderafdeling kan brengen, dan is het voor mij een geslaagde dag."

Mijke kent het applaus dat ze op een toneel zouden krijgen. Voordat ze 7 jaar geleden begon als CliniClown speelde ze in het theater als actrice. "Vanuit daar had ik natuurlijk al een basis. Vervolgens krijgen we vanuit de stichting CliniClowns nog een interne opleiding en daar leren we vooral af te stemmen op verschillende situaties die kunnen voorkomen met zieke kinderen, mensen met dementie en kinderen met een beperking."

Die verschillende situaties waar Mijke als clown in kan belanden kunnen nogal heftig zijn. "Hier weten we om privacyredenen niet altijd wat het kind mankeert, maar ik werk soms ook in het Prinses Máxima Centrum in Utrecht. Daar heeft elk kind kanker en zijn er ook kinderen die dat niet overleven."

Mijke zegt redelijk om te kunnen gaan met de heftige verhalen omdat ze met haar neus op een ander persoon is. "Met de neus op mag ik mij richten op het gezonde deel van het kind. Ik mag met humor en lichtheid hun angst, stress en pijn verminderen."

Ze vervolgt: "Als je het niet goed kan scheiden, moet je dit werk ook niet doen. Tuurlijk zijn er gevallen waar je echt even over moet napraten met je collega’s. Voor mij is 2,5 dag in de week als CliniClown ook precies goed. Je bent die dagen voortdurend aan het afstemmen op de situatie en dat is intensief."

Het klopt dat Mijke altijd aan het afstemmen is: zelfs als Makkie en Tonie door de hal lopen, ver weg van de kinderafdeling, doen ze dat huppelend en fluitend. "Als we echt even iets serieus moeten bespreken, gaan we altijd om de hoek staan en dan doe ik ook mijn neus af. ‘Iets achter de neus zeggen’ noemen wij dat."

Het zoveel mogelijk scheiden van Mijke en clown Makkie is iets dat Mijke door de jaren steeds beter heeft geleerd. "In het begin was het nog heel onnatuurlijk om in een ziekenhuis vrolijk rond te gaan lopen. Toen voelde ik me nog te veel Mijke en vond ik het ook moeilijk om de kamer in te gaan van een kind dat niet om ons stond te springen. Nu ben ik minder bescheiden, omdat ik weet dat we echt wat komen brengen voor kwetsbare kinderen."

"Het is wat dat betreft egoloos werk. Een clown mag worden afgewezen. Het is helemaal goed als een kind er geen zin in heeft en als je weer wordt weggestuurd bij de deur. Soms kunnen we ook verlichting bieden aan de ouders en andere familieleden. Wanneer de omgeving van een kind zich vrolijker voelt, voelt het kind dat automatisch ook. De hele sfeer van zo’n kamer wordt meegenomen in ons spel en daardoor lichter."

Mijke denkt dat ze het vak na zeven jaar goed in de vingers heeft. "Ik zou wel nog beter willen goochelen. Een paar van mijn collega’s kunnen dat heel goed en ik kan dat minder.” Goochelen kan ze misschien niet, toveren wel. Ze tovert zo een lach op het gezicht van de meest zieke kinderen.

En het zijn precies die lachende gezichten, die ervoor zorgen dat Mijke ook met een glimlach de deur van het ziekenhuis weer uitloopt. "Je loopt als clown altijd positief het ziekenhuis uit. Naast dat je weer extra dankbaar bent voor de gezondheid van je eigen kinderen, heb je het gevoel dat je even iets hebt kunnen veranderen."