Dordrecht, Netherlands

Joop van Helden overleden: een leven in het teken van de Tweede Wereldoorlog

Tijdens Dodenherdenking stond hij jarenlang als erewacht op het Sumatraplein. Dat deed hij naar eigen zeggen voor zijn kameraden, maar ook speciaal voor zijn schoolvriendje Robert Weisz, de zoon van de bekende Dordtse voetbaltrainer Árpád Weisz. De Joodse familie overleefde de Tweede wereldoorlog niet. Nu is ook Van Helden er niet meer. Hij is 94 jaar geworden.
Marjolein Vos | 22 december 2023 10:00 | Aangepast op 22 december 2023 10:00
Op jonge leeftijd maakte Van Helden zelf de verschrikkingen van de oorlog mee. Die oorlog zou verweven raken met zijn verdere leven. Hij zag het als zijn taak om de verhalen uit die tijd te vertellen. Dat deed hij onder meer in 'zijn' Museum 40-45 waar hij zo'n 40 jaar bijna dagelijks te vinden was en vele schoolkinderen rondleidde.

“Joop was de enige die alles van de collectie wist, en daar bij elk stuk een verhaal bij had”, vertelt Ed Vermeulen, voorzitter van Museum 40-45. “Wij hadden vrij vaak als we iets niet wisten, vraag het even aan Joop, vertelt Vermeulen. Bijna 4 jaar geleden is er een reorganisatie in het museum geweest waarbij het complete museum op de schop moest. Elk stuk is beoordeeld, hierbij was bij elk stuk de route langs Joop. Gezien zijn verhalen waren we wel even bezig om elk stuk op museale waarde in te schatten.”
Erewacht
Zijn andere missie was de jaarlijkse Dodenherdenking op het Sumatraplein. 42 jaar lang stond hij op 4 mei naast het kruis als erewacht. Tot zijn gezondheid het een paar jaar geleden niet meer toeliet. Maar hij probeerde nog wel altijd aanwezig te zijn, al was het zittend op een stoel.
Herinneringen aan de oorlog
75 jaar na de bevrijding interviewden wij Joop van Helden voor de tv-serie '75 jaar vrijheid' waarin stadsgenoten die de oorlog zelf hadden meegemaakt hun verhaal deden. Bij Van Helden ging dat voor over zijn Joodse vriendje Robert Weisz. Hij sprong voor hem op de bres toen die getreiterd werd door een klasgenoot.
Van Helden vertelde over de ruzie die daarop volgde op het schoolplein. “Met een NSB-jong, omdat hij mijn vriendje aan het plagen was. Omdat hij een ster op had. Maar die NSB-er was tegen het Jodendom,” vertelt Van Helden.. “Nou, ieder mens is hetzelfde. Al ben je groen, pimpelpaars, blauw, dat maakt me niet uit. Want je bent allemaal mens.” Hij kan zich er nog boos om maken. De confrontatie blijft niet zonder gevolgen. “Ik heb toen zijn gezicht in elkaar geslagen. Maar de andere dag kwamen ze met 20 man terug.” Van Helden vlucht en durft maandenlang niet naar huis, uit angst dat de NSB-ers hem en zijn familie opzoeken.

Bekijk hier de aflevering waarin Van Helden zijn verhaal doet over de ruzie. De andere afleveringen van de serie zijn te vinden op ons YouTube-kanaal.

Lees ook

Zondag op TV Dordrecht: Via Cultura over discriminatie op de arbeidsmarkt

Hoe groot is de kans dat een persoon met een niet-westerse achtergrond aan een baan komt in Dordrech...

Merkwaardige avond in Maastricht: MVV - FC Dordrecht definitief gestaakt

De wedstrijd tussen MVV en FC Dordrecht is vrijdagavond definitief gestaakt. Het duel lag twee keer ...

Taakstraf voor aanvoerder nadat kampioenswedstrijd helemaal uit de hand loopt

Wat een mooie kampioenswedstrijd had moeten worden, eindigde eind 2022 in Sportcentrum Papendrecht i...

Eerste reactie moestuineigenaren: ‘Dit is een goede stap’

Mensen met volkstuintjes rond Chemours reageren overwegend positief op de schoonmaakproef van het ch...

Studio De Witt vanaf deze zaterdag een uur eerder

Studio De Witt wordt vanaf 2 maart een ochtendprogramma. Van 9 uur tot 12 uur is het programma gelij...

Deze week in Op Pad Met Ad: 250 jaar Pictura

Het is het oudste tekengenootschap van Nederland en dit jaar bestaat het 250 jaar. Dat wordt uitgebr...