Dankzij de wet hebben wij niet alleen christelijke en islamitische, maar ook jenaplan- en montessorischolen. De meeste Nederlanders beseffen volgens Van Ruiten niet hoe bijzonder dit is. "We hebben niet alleen vrijheid van richting, de inrichting van het onderwijs is ook vrij. Dat betekent dat elke leraar in Nederland zelf mag behalen hoe hij les mag geven. Dat is heel anders dan in de rest van de wereld, daar wordt veel meer door de overheid vastgelegd."
De vrijheid van onderwijs ligt geregeld onder vuur, dat geen verrassing voor de museumdirecteur. "Je kunt 100 jaar geleden een wet vastleggen, maar als de maatschappij verandert moet je daar dingen aan veranderen. Dat dit soms lastig is en dat er dingen gebeuren waar je het niet helemaal mee eens bent, kan ik me voorstellen.
Maar één ding moeten we ons altijd realiseren: we hebben 100 jaar vrijheid van onderwijs hebben, maar hebben we al langer dan 200 jaar de onderwijsinspectie. Er is al heel lang toezicht op al deze scholen. Waar het om gaat is dat we altijd goed onderwijs hebben."
De tentoonstelling Vrijheid, blijheid? over 100 jaar Vrijheid van Onderwijs is tot en met juli in het Hof van Nederland te bezichtigen.
