Gevolgen spreidingswet in het kort:
- Bijna een kwart van de Nederlanders - 3,8 miljoen – woont in Zuid-Holland en daarom moet ook bijna een kwart van de asielzoekers in deze provincie worden opgevangen.
- Van de 96 duizend benodigde asielplekken betekent dat 27 duizend in Zuid-Holland.
- De regio Rijnmond krijgt daarvan de helft: 13.500 en Rotterdam één zesde: 4.500.
De spreidingswet schrijft voor dat asielzoekers voortaan worden verdeeld over de twaalf provincies op basis van het inwonertal. De meeste Nederlanders wonen in Zuid-Holland en dus moeten de meeste asielzoekers ook hier worden opgevangen. Provincies en gemeenten worden volgende week ingelicht over de precieze verdeling van asielzoekers.
Voor de 23 gemeenten in de regio Rijnmond betekent het dat ze 13.500 asielplekken moeten regelen. Dat mag voor langere duur in een asielzoekerscentrum of tijdelijk in een noodopvang. Gemeenten kunnen afspraken maken hoe het aantal opvangplekken onderling te verdelen, maar het totale aantal voor een provincie blijft hetzelfde.
Onlangs bleek uit onderzoek van Rijnmond dat de hele regio dit jaar 3.800 vluchtelingen opvangt, bijna tienduizend minder dan wat nodig gaat zijn.
Rotterdam moet vernegenvoudigen
Rotterdam staat voor de allergrootste opgave. Er worden nu 500 asielzoekers opgevangen en dat moeten er ongeveer 4.500 worden. Dat is negen keer zoveel. Wethouder Achbar (Denk) laat weten dat Rotterdam zich aan de wet zal houden maar dat het heel ingewikkeld wordt.
“Nu de wet officieel is aangenomen, is Rotterdam gestart met het breed bestuderen van wat de mogelijke gevolgen zijn. Nog niet alles is duidelijk. We zullen ons de komende tijd op lokaal en regionaal niveau op de uitvoering van de wet beraden. Op een later moment zullen wij de raad en Rotterdammers hierover informeren”, laat hij via zijn woordvoerder weten.
Regio moet opplussen
Lansingerland is de asielopvang al aan het uitbreiden naar 200 plekken maar dat is nog lang niet genoeg. Het moeten er volgens de spreidingswet 450 worden.
Voorne aan Zee vangt geen asielzoekers op. Volgens de spreidingswet moeten het er ruim 500 worden. De gemeente zegt de handen vol te hebben aan het huisvesten van vluchtelingen die in Nederland mogen blijven. “Wij begrijpen de urgentie en noodsituatie in Ter Apel, maar willen tegelijkertijd benadrukken dat wij hard werken om onze taakstelling voor de opvang van statushouders te vervullen”, reageert de gemeente. “Met de spreidingswet zijn we nog niet bezig.”
Een aantal andere gemeenten heeft al voorbereidingen getroffen. Zo openen er in Dordrecht, Zwijndrecht, Gorinchem en Sliedrecht asielcentra voor in totaal 1.300 vluchtelingen.
De gemeente Dordrecht vindt dat ze "een evenredige bijdrage moet leveren aan het opvangen van asielzoekers". Voor tien jaar komt er een opvang voor 580 vluchtelingen op een bedrijventerrein. Omwonenden proberen dat via de rechter nog tegen te houden. Zij vinden het aantal te hoog.
Het asielzoekerscentrum in ‘s Gravendeel in de gemeente Hoeksche Waard gaat uitbreiden van 400 naar 500 vluchtelingen. Voorne aan Zee vangt op dit moment geen asielzoekers op en moet plek gaan maken voor 500 asielzoekers.
Geen uitzondering voor Zuid-Holland
Meerdere regiogemeenten bestuderen de gevolgen van de spreidingswet. De gemeente Westland in de regio Haaglanden heeft aangegeven de wet niet uit te voeren en alles uit de kast te trekken om het tegen te houden.
Commissaris van de Koning, Jaap Smit, vindt de huidige verdeelsleutel een "wat simpele rekensom". Het zadelt de dichtbevolkte provincie op met een "enorme opgave" om bijna twintigduizend extra opvangplekken te moeten creëren. Hij vindt het eerlijker als rekening gehouden wordt met de krapte op de woningmarkt die in Zuid-Holland het grootst is. Smit noemt tienduizend extra plekken realistisch.
Er wordt geen uitzondering voor Zuid-Holland gemaakt, zegt de woordvoerder van de staatssecretaris. “Zo zit de spreidingswet niet in elkaar. Het is naar inwonerstal per provincie, dat is onderdeel van de wet."
Het is nog wel de vraag wat het nieuwe kabinet met de wet gaat doen. De onderhandelende partijen PVV, VVD, NSC en BBB zijn alle vier tegen de spreidingswet.
Geld verdienen aan asielopvang
Met een financiële bonus probeert het Rijk gemeenten te stimuleren. Ze kunnen geld verdienen aan het creëren van extra opvangplekken. Die vergoeding staat los van de kosten voor de asielopvang en kan een gemeente vrij uitgeven.
Voor asielopvang langer dan vijf jaar krijgt een gemeente duizend euro per plek. Dat wordt tweeduizend euro per plek als het gaat om een asielzoekerscentrum waar meer dan honderd vluchtelingen worden opgevangen. Voor de opvang van minderjarige asielzoekers krijgt een gemeente tweeduizend euro per plek.
Bonus van 1,1 miljoen euro
Voor de opvang van driehonderd vluchtelingen in een hotel in Zwijndrecht de komende drie jaar, krijgt de gemeente 300 duizend euro. Dordrecht krijgt ruim 1,1 miljoen euro voor het azc dat later dit jaar opent.
Alleen als het gemeenten niet lukt om de hele provinciale opgave in te vullen, dan zal de staatssecretaris zelf gemeenten aanwijzen om asielzoekers op te gaan vangen. Daarin zit de dwang in deze wet. Dat zal tegen het einde van dit jaar gebeuren.
Extra asielopvang is nodig omdat er meer vluchtelingen worden verwacht, de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) de instroom niet aankan en er geen woningen zijn voor vluchtelingen die in Nederland mogen blijven. Ook zitten de bestaande asielcentra overvol. Op dit moment is er plek voor 69 duizend mensen. Dat moeten er begin volgend jaar 96 duizend zijn.
De spreidingswet
Op basis van de van de spreidingswet heeft de kleinste provincie Zeeland de taak om bijna tweeduizend asielzoekers op te vangen, Noord-Holland als één na grootste provincie vijftienduizend en Noord-Brabant 11.650. Zuid-Holland is een uitschieter en moet voor 27 duizend asielplekken zorgen omdat het met 3,8 miljoen inwoners de dichtst bevolkte provincie van Nederland is. In de rest van de provincies gaat het om minder dan 10 duizend. Alleen de noordelijke provincies, met het aanmeldcentrum Ter Apel waar alle asielzoekers zich voor de eerste keer in Nederland moeten melden, doen al genoeg en hoeven geen extra plekken te creëren.
Dit is een artikel van onze mediapartner Rijnmond, geschreven door Marion Keete
. 
