Het Alblasserbos bij Oud-Alblas. Het is een maandagochtend, kwart voor negen. Trainer Teun hoort al meteen dat er iets is met Marlies. Niks ergs, maar toch. Ze zit 'hoog in haar adem'. Dat klopt, zegt Marlies. Ze heeft gisteren schaatsles gehad. "Ik heb nog wat verzuring in de benen." Geen probleem, dan wordt de training wat anders. Even een tandje minder, die verzuring er weer uit halen.
"Dat is typisch Teun", zegt Marlies. "Hij voelt dat en past zich aan. Donderdag ging ik nog als een tierelier, vandaag is het even minder. Hij ziet echt hoe het met je gaat en wat je nodig hebt. Niet alles altijd op één stand. Hij heeft een achtergrond als fysiotherapeut. Dat is fijn."
De situatie van Marlies Bol uit Molenaarsgraaf vraagt om wat uitleg. Topfit, energiek, midden in het leven, moeder en een drukke baan. Totdat het maart 2014 in één klap helemaal mis gaat. Marlies krijgt een hersenbloeding die wordt veroorzaakt door een uitzaaiing in haar hoofd: kanker. "Het was ernstig. Om het maar even te beschrijven: de kinderen moesten naar het ziekenhuis komen om afscheid van me te nemen voordat de arts aan de operatie begon", vertelt Marlies.
Lichamelijk op nul
Die operatie slaagt wonderwel. De tumor wordt weggehaald. Maar inmiddels is de kanker verder uitgezaaid door haar lichaam. De spijkerharde prognose is dat ze nog vier tot elf maanden te leven heeft. Marlies ondergaat experimentele immunotherapie. Die slaat gelukkig aan. Ze heeft weer toekomst, maar staat lichamelijk op nul. "Ik was alle vertrouwen in mijn lichaam kwijt. Was bang om te bewegen, was bang om te vallen en ik durfde niet meer hard te lopen. De sportschool heb ik geprobeerd, maar dat was hem niet. Toen was daar Teun."
Dat is Teun van der Klis. 36 jaar oud, voormalig kikvorsman bij het Korps Mariniers. Dat zijn de elitetroepen die in actie komen als het ophoudt voor andere divisies. De hele speciale missies: onder water op weg naar gekaapte schepen en vanaf de zee onder de radar naar vijandelijke gebieden, dat soort dingen.
"Ik moest mijn wilde haren kwijt in die periode", blikt Van der Klis terug. "De wereld over, heftige dingen doen. En ik was iemand die altijd het uiterste uit mezelf wilde halen. Ik wilde kijken hoe ver ik kon gaan. Als ik zag dat iemand meer kon dan ik, dacht ik: als hij het kan, kan ik het ook."
Kaders en protocollen
Voor alle duidelijkheid: hier praat geen brullende 'drill instructor', maar een vrolijke, rustige en zachtaardige man. Hij traint in parken en bossen met 20-jarige topfitte spierbundels die bij defensie willen, maar trekt net zo makkelijk de natuur in met een 84-jarige dame die in beweging wil blijven om zo lang mogelijk thuis te kunnen blijven wonen. "Teun is goed met mensen", zegt Marlies.
Na een paar jaar missies over de hele wereld, denkt de marinier: nu is het wel weer genoeg. Van der Klis wil meer betekenen voor anderen, zoals hij het zelf omschrijft. Hij wordt fysiotherapeut.
Maar dat vak valt tegen in praktijk. "Teveel kaders en protocollen. Iemand komt binnen met enkelklachten en dan weet je precies wat je moet doen. Blokjes van 25 minuten waarin je iemand moet behandelen. Maar ik wilde écht kijken wat ik voor die persoon kon doen. En ik wilde naar buiten." Er lag een nieuw, groot hoofdstuk in zijn leven op hem te wachten, nog zonder dat hij dat wist.
'Per ongeluk'
NatuurlijkSportief ontstond vervolgens "per ongeluk. Als ik ging hardlopen was ik alleen bezig met mijn schema, route en hartslagmeter. Ik was daar op een gegeven moment zó klaar mee. Ik dacht: ik ga naar buiten, ik ga de dijk op en ik zie wel. De natuur is voor mij een synoniem voor vrijheid."
"Tot mijn grote verbazing gingen mensen vragen of ze met me mee konden. De groep werd langzaam steeds groter. Toen dacht ik: blijkbaar is hier behoefte aan. Maar wat doen we nu precies? Dat werd NatuurlijkSportief. Het ging van Dordrecht naar Rotterdam en verder en er kwamen steeds meer trainers bij. Tot wat het nu is, zestig trainers, twintig locaties door het land en honderden sporters. Dat laatste weet ik niet precies. Het is een beetje als zoete inval, mensen komen soms gewoon aanwaaien."
"Het komt voor mij neer op ongeremd dingen doen, kijken wat je tegenkomt en wat je voor moois je kunt beleven. Zien we een mooie boom, dan klimmen we erin. Zien we een paar fikse stenen liggen, dan gaan we die verplaatsen. Wel netjes terug leggen natuurlijk. Door de modder banjeren, dat soort dingen. Het belangrijkste is plezier in bewegen. Heel de dag moet je beslissingen nemen en protocollen volgen. Nu even niet."
Van der Klis merkt vaak dat bewegen iets 'plichtmatigs' is voor mensen. Twee keer per week naar de sportschool is een bekend voorbeeld. "Als dat goed voelt, moet je dat doen. Maar voor veel mensen werkt het niet op de lange termijn. Ik vond dat het ontbrak aan een beetje lol in sporten voor veel mensen. Dat je ook daar keurig binnen de lijntjes moet kleuren."
In het Alblasserbos heeft Marlies haar training er op zitten. "Pittig, maar lekker. Loslopen, beetje rekken en wat sjouwen en flippen met een boomstam." Heel wat anders dan haar eerste sessies met Teun, tijdens haar ziekte, acht jaar geleden, vertelt ze. "Ik had mezelf voorgenomen zo sterk genoeg te worden voor de behandelingen die zouden komen. De operatie had ik overleefd, omdat ik een goede conditie had, nu de rest."
'Marlies, dat kun jij niet'
Maar haar lijf heeft harde klappen gehad en ze merkt dat ze bang is om te bewegen. "Hardlopen durfde ik bijvoorbeeld niet meer. Heel voorzichtig zijn we begonnen. Een betonnen blok op en af, terwijl Teun mijn hand vasthield. In mijn eentje durfde ik dat niet. Het was moeilijk, maar beetje bij beetje kwam mijn vertrouwen terug."
Langzaam krabbelt Marlies op. Eén half uur per week trainen wordt tweemaal een uur. "Via mijn man werden we benaderd over een groep die meedeed aan de beklimming Alpe d'HuZes voor het goede doel. Ik wil ook mee, zei ik. Mensen zeiden: maar Marlies, dat kun jij niet. Jij bent ziek. Maar ik ben gaan trainen met Teun." Uiteindelijk wandelde ze in drie dagen tijd driemaal de veertien kilometer lange, bijzonder steile Franse Alpe d'Huez op.
Van het Alblasserbos naar het Wantijpark in Dordrecht. Flinke kerels, sterke vrouwen. Duwen en sjorren, met een sprong aan een tak zwaaien en rollen met boomstammen. Er wordt gepuft, gehijgd en gelachen. Allemaal zitten ze onder de modder, maar Joris maakt het het bontst, tot aan zijn gezicht. "Ik draag oorlogskleuren", lacht hij er zelf om. "Ik kom er zo thuis niet in zonder me eerst af te spoelen. En dan lekker onder de douche. Heerlijk. Hier word ik wakker van, mijn dag is begonnen. En zo lekker op de bank met een krantje."
Voormalig kikvorsman en fysiotherapeut Teun heeft al een paar hoofdstukken in zijn leven achter de rug. Met NatuurlijkSportief is hij nog lang niet klaar. "Ik hoop dat het nog wel even doorgaat", zegt hij. Dat ik als oud baasje nog mensen mee naar buiten kan nemen. En dat met de vraag: wat kan er nog wél?"
"Verder hoop ik dat buiten spelen een gangbare manier van sporten wordt. Dat NatuurlijkSportief gewoon een reguliere plek in het sportaanbod krijgt. Dat kinderen kunnen zeggen: mijn sport is buiten spelen. Daar zijn we hard naar op weg, maar we zijn er nog lang niet."
Deze publicatie komt van onze mediapartner Rijnmond.
