Petra (49) is eenzaam en begint stiekem een erotische relatie met een patiënt

"Bent u zenuwachtig?", vraagt de middelste van de drie rechters aan Petra.
"Ja", antwoordt de verdachte. De rechter - ook een vrouw - had niet anders verwacht. "Ik heb een glaasje water voor u neergezet." Petra grijpt direct naar het bekertje en neemt een slok. Haar handen trillen.

De aanklacht tegen de 49-jarige vrouw uit Molenlanden liegt er niet om: seksueel misbruik van een patiënt in een zorginstelling. Een vergrijp waarvoor meestal mannen terechtstaan.

Petra - moeder van twee kinderen - is bezig om te scheiden. Haar dochters weten alles en zijn haar tot steun, zegt ze. Maar hen meenemen naar deze zitting? Nee, daarvoor is wat besproken moet worden 'te expliciet'. "Dat begrijp ik", zegt de voorzitter van de rechtbank.

In de rubriek Opmerkelijke Zaken doet Ingrid Smits elke week verslag van een rechtszaak in de regio Rijnmond. Deze keer gaat het om een verboden relatie in een zorginstelling, inclusief seks. De zaak wordt behandeld door de Meervoudige Kamer met drie rechters.

Uit privacyoverwegingen zijn de namen Petra en Albert gefingeerd. Hoe ze in werkelijkheid heten, is bekend bij de redactie.

Geen goed idee
Petra is sober gekleed. Ze draagt een zwarte broek en zwarte enkellaarsjes met blokhakken. Alleen haar zwarte top heeft aan de voorkant een fleurig patroon. Haar halflange haar neigt tot krullen. Het is dof en een beetje pluizig.

In eerste instantie wilde Petra haar eigen verdediging voeren. Zonder advocaat. De verdachte schaamde zich en was bang voor veroordelend commentaar van een raadsman of -vrouw. Maar een zedenzaak als deze zonder juridische bijstand? Dat leek de rechter geen goed idee. Het proces werd uitgesteld, zodat de Molenlandse op zoek kon naar een advocaat.

Deze dag heeft ze Renée van den Hemel achter zich zitten. Een advocaat die niet achteraan stond toen de scheutjes empathie werden uitgedeeld.

Kama Sutra
De rechtszaak tegen Petra is op maandagochtend en start om 09:00 uur. Voor de meeste mensen geen logisch tijdstip om delen van de Kama Sutra door te nemen. Maar dat moet wel gebeuren. Al snel gaat het in de zaal over zoenen, strelen, orale bevrediging en penetratie met de vrouw 'on top'.

Vanaf het eerste verhoor bij de politie heeft Petra alles toegegeven. En dat doet ze ook nu weer. Ze is een open boek en gaat geen intiem detail uit de weg. Maar alles overziend had haar relatie met Albert meer met liefde te maken dan met lust, zegt ze. "Ik vond hem een mooi mens."

De rechter constateert dat het dossier bulkt van de appjes tussen Petra en Albert. "Allemaal met hartjes en 'ik hou van je'. En er waren ook wel erotische teksten bij. Ik zag duizenden berichten. U leek gek op hem."
Petra: "Dat was ik ook. En hij op mij."

Cowgirl
De pluk van de verboden vruchten duurde ongeveer twee maanden en begon al snel nadat Petra begin vorig jaar als begeleider in de instelling kwam werken. Albert, getraumatiseerd door een heftige gebeurtenis in zijn jeugd, vertelde haar dat hij vaak eenzaam was en sombere gedachten had. Iets dat Petra bij zichzelf herkende.

"Mijn huwelijk", zegt ze tegen de rechters, "is eigenlijk nooit goed geweest. Toen de kinderen groter werden, ben ik dat gaan inzien."

Een van de rechters, diplomatiek: "Wel apart dat u met een patiënt ging praten over uw thuissituatie."

Petra: "Albert vroeg daarom. Hij vond mij stil en zei: ik wil dat je gaat vertellen."
Na een tijdje werd er gezoend. "'Je wist dat dit eraan zat te komen, zei Albert toen we elkaar hadden gekust. Hij bracht toen ook mijn hand naar zijn penis."

De rechter: "En later heeft u verdergaand seksueel contact gehad?"
Petra: "Ja."

De rechter: "U zat op hem, las ik. En werd daarom ook wel 'cowgirl' genoemd."
"Ik las in het dossier dat Albert ook wel naar porno keek", valt een van de andere rechters bij. "'Cowgirl' komt daar volgens mij vandaan."

Zin in het leven
Petra neemt nog een slokje water. Daarna vertelt ze dat er qua erotische variaties een wereld voor haar openging. "Albert zei: 'Ik wil dat eerst het vrouwtje geniet.' Dat was ik niet gewend."

De rechter: "Wij kennen Albert niet. Wat kunt u over hem vertellen?"

Petra: "Het is een grote, stoere vent die weet wat hij wil. Maar hij heeft PTSS en wordt in de weg gezeten door zijn angsten. Albert zei steeds dat hij kracht kreeg door mij en weer zin had in het leven. Maar hij was ook bang dat hij door ons verhaal zijn plekje in de wooninstelling zou verliezen. Ik zei altijd dat hij zich niet ongerust hoefde te maken. Dat niet hij, maar ik gestraft zou worden."

Huwelijk
De zorginstelling vond dat Petra goed functioneerde. Ze werd zelfs uitgenodigd om te solliciteren naar een baan met meer verantwoordelijkheid. Maar zelf had ze andere ideeën. Ze wilde ontslag nemen en buiten de instelling een toekomst met Albert opbouwen. In het berichtenverkeer werd over samenwonen gesproken. En zelfs over een huwelijk.

Samen togen Petra en Albert ook naar een juwelier. Niet direct voor trouwringen, maar wel voor een symbool van verbintenis. En toen kwam voor Petra de donderslag bij heldere hemel. Juist op de dag dat ze de ringen aanschaften, liet Albert haar via een appje weten dat hij niet meer wilde. Daarna blokkeerde hij elk contact.

De verwachtingen rond zijn persoon waren de PTSS'er teveel geworden, begreep Petra later. Zelf tuimelde ze in een donker gat. Met hulp van een psycholoog is ze haar depressie te lijf gegaan.

"Helpt dat u er doorheen?", vraagt de rechter.
Petra: "Ja."

Verraden?
Haar baan in de zorginstelling? Die is ze kwijtgeraakt. Petra werd op staande voet ontslagen toen de affaire aan het licht kwam. De instelling stapte ook naar de politie om aangifte te doen.

De rechter: "Ze vinden dat u nooit meer in de zorg mag werken."
Petra: "Dat begrijp ik. Ik zal dat ook nooit meer doen."
De rechter: "Wat voor werk doet u tegenwoordig?"
Petra: "Schoonmaakwerk."
De rechter: "Als ik u zo hoor en zie, denk ik dat u wel meer in uw mars heeft."
Petra: "Voor nu is het goed. Dit moet eerst klaar zijn."

Met Albert heeft ze geen contact meer. "Voelt u zich verraden?", wil een van de rechters weten.

Petra: "Ik vond het erg dat ik hem misschien beschadigd zou hebben en zijn stress heb verhoogd. Maar ik ben blij dat hij wél de liefde heeft gevoeld."

Goed verwoord
Albert heeft nooit aangifte tegen haar willen doen en verklaard dat hij positief terugkijkt op zijn tijd met Petra. Zij voegt toe dat ze hem nooit gedwongen heeft om de relatie geheim te houden. "Ik zei altijd: 'Als je het aan iemand wilt vertellen dan moet je dat doen'."

Petra's advocaat kan het niet laten om even in te breken. "Je hebt het goed verteld", zegt ze tegen haar cliënt. Dan, tegen de rechtbank: "Mevrouw was van te voren zó zenuwachtig..."

"U heeft het inderdaad goed verwoord allemaal", zegt de middelste rechter.

Proefslapen
De officier van justitie staat op om met een strafeis te komen. De grote vraag is wat ze gaat eisen, want de wetgeving rond verkrachting en aanranding is twee jaar geleden flink aangescherpt. Waar het voorheen alleen ging om dwang zijn nu ook toestemming en afhankelijkheid van belang.

Haar betoog van de officier begint dreigend. Met een verwijzing naar een zaak in Noord-Nederland, waar een jonge vrouw die was verkracht kwam proefslapen in een instelling voor begeleid wonen.

Op de eerste avond werd het slachtoffer wéér misbruikt. Nota bene door de eigenaar van de zorginstelling. Na afloop checkte ze voorzichtig of ze nu op de plek mocht blijven wonen. Kortom: er was sprake van 'functionele afhankelijkheid'. De eigenaar van de instelling is in september veroordeeld tot een paar jaar gevangenisstraf.

'Hij wilde het graag'
"Maar dit is een andere casus", klinkt het daarna over Albert en Petra. "In dit geval was er sprake van een liefdesrelatie en heb ik niet kunnen vaststellen dat die gepaard ging met psychische druk." En dan komt de mededeling die de gespannen schouders van Petra direct doet zakken. "Ik vind dat de verdachte moet worden vrijgesproken."

Petra's advocaat kan daar alleen maar mee instemmen. Ook zij haalt de zaak in Noord-Nederland aan. "Daar was sprake van een seksueel roofdier", zegt ze. "Hier niet. Is het handig wat mijn cliënt gedaan heeft? Nee. Daar heb ik het ook met haar over gehad. Maar het seksuele contact was niet tegen de wil van Albert en er was ook geen sprake van een machtsverhouding. Petra was niet zijn persoonlijk begeleider. Ze ging niet over zijn dossier."

"Albert was zelf geïnteresseerd en wilde het allemaal graag", gaat ze verder. "De grens voor hem lag niet bij het seksuele, maar bij wat er van hem verwacht zou worden als Petra zou gaan scheiden. Toen is hij uit de situatie gestapt."

Keiharde les
Het laatste woord is voor Petra. Ze haalt een A4'tje uit haar tas en vouwt dat open.
"Moet ik nu gaan staan?", vraagt ze onzeker.
"Nee hoor", zegt de rechter.

Geëmotioneerd leest de voormalig woonbegeleidster voor hoeveel Albert voor haar betekende. En hoe graag zij hem gelukkig wilde maken. "Achteraf besef ik dat ik mezelf teveel heb laten meeslepen in mijn eigen emotie en eenzaamheid. Als het zou kunnen, zou ik alles terugdraaien. Ik ben bijna alles kwijtgeraakt. Mijn baan, vrienden en mijn kijk op mezelf. Ik vind mezelf niets meer waard. Dit is een keiharde les geweest."

Verrassend slot
Het slot van de zitting is verrassend. Want waar de Meervoudige Kamer doorgaans twee weken de tijd neemt om tot een vonnis te komen, zijn deze rechters van plan om direct uitspraak te doen. Het lijkt alsof ze Petra uit haar lijden willen verlossen. "Wij trekken ons even terug en daarna hoort u wat wij ervan vinden."

Petra en haar advocaat wachten op de gang. Er hangt vrijspraak in de lucht. Maar ze beseffen ook: eerst horen en dan geloven.

Het vonnis
Na tien minuten is iedereen weer terug in de zaal en krijgt Petra het verlossende woord: vrijspraak. De rechtbank acht niet bewezen dat bij Albert sprake was van 'ontbrekende wil'.

"Ik hoop dat u er snel weer bovenop komt", zegt de voorzitter van de rechtbank tegen Petra. "In deze zaak zijn eigenlijk alleen maar verliezers."

Deze publicatie verscheen eerder bij onze mediapartner Rijnmond