De Dordtse werkgroep Stolpersteine zet zich al vijf jaar in om ervoor te zorgen dat omgekomen stadsgenoten niet vergeten worden. Alle Dordtse Joden die zijn omgebracht tijdens de Tweede Wereldoorlog moeten uiteindelijk een steentje krijgen. Deze keer was het de beurt aan de grootouders van Marien Levisson."Ik kan het huis nog zo uittekenen. Daar was het aanrecht. En daar het raam waardoor je naar het dakterras kon," vertelt de 86-jarige Dordtenaar. Als kind kwam Marien vaak bij zijn grootouders. "Ik hoorde ergens dat je steentjes kon aanvragen. Dat leek me erg mooi."
En zo geschiedde. De Stolpersteine werden in Duitsland besteld en begin dit jaar al geleverd. "We hebben ze toen nog niet geplaatst, want dan is de grond te koud en te hard," vertelt Arij Boogerman van de werkgroep. De afgelopen maanden heeft Marien Levisson ze in huis bewaard. En nu was het eindelijk tijd om de herdenkingssteentjes te plaatsen.
Mozes en Jette
Het Dordtse echtpaar dat herdacht wordt, vormde een bijzondere familie. Ze hadden 11 kinderen die de oorlog wonder boven wonder allemaal overleefden. Mozes stierf in januari 1943 op 84-jarige leeftijd in een bejaardenhuis in Portugaal. Hijj was wel opgepakt door de Duitsers, maar dement en mocht daarom in Nederland achterblijven. Zijn vrouw Jette werd vergast in kamp Sobibor in maart 1943. Ze werd 66 jaar.
Stolpersteine
De Duitser Gunter Demnig heeft de Stolpersteine bedacht. Hij is kunstenaar en heeft sinds 1985 meerdere projecten uitgevoerd die de herinnering aan omgekomen Joden levend moet houden.
Opdat we niet vergeten
Na het uitspreken van het Joodse gebed voor de doden en een minuut stilte vertrok het gezelschap naar het café op de hoek. "Dat er nog zoveel mensen zijn gekomen, prachtig!" Marien is zichtbaar ontroerd. "Ik ben echt een familiemens. Maar er zijn er niet meer zoveel over...Ik denk er niet elke dag aan. Maar wel vaak. Het is afschuwelijk hoe ze zijn afgevoerd en vermoord. Dat mag niet vergeten worden."
"Zolang je naam nog genoemd wordt, ben je niet vergeten, zo staat te lezen in de Bijbel," zegt Arij Boogerman. "We hopen ook voor alle andere omgekomen stadsgenoten nog steentjes te plaatsen. We hebben er nog 90 te gaan."
