Er zijn nog grotere en zwaardere, weet Philippe Schoonejans van de Space Expo in Noordwijk, waar het blok ijzer uit de ruimte vanaf maandag is te bezichtigen. "Maar die zijn niet te koop of ze liggen nog ergens, vaak verborgen onder ijs, zee of land, op hun oorspronkelijke vindplaats", vertelt hij bij de
NOS.
De meteoriet is miljarden jaren geleden gevormd in de planetoïdengordel tussen Mars en Jupiter. De planetoïde waar hij deel van uitmaakte, moet bij een botsing in stukken uiteen zijn gevallen. Een van die stukken, van nog steeds 26.000 kilo, is daarbij uit koers geraakt.
Uiteindelijk kruiste dat stuk metalen ruimtepuin de baan van de aarde en zo'n tien- à dertigduizend jaar geleden was het raak: de gehavende planetoïde sloeg in, bij wat nu het dorp Gibeon in Namibië is.
Stenenregen
Tijdens de helse afdaling in de dampkring brak de ruimtesteen in kleinere stukken. De reis eindigde met een stenenregen die voor eventuele oermensen ter plekke van apocalyptische proporties moet zijn geweest. Een van de brokstukken die insloegen in een gebied van 275 bij 100 kilometer was de nu te veilen ijzermeteoriet.
"Het was een kolossale inslag", zegt Schoonejans. "Er zijn veel brokstukken gevonden. Er liggen er ook nog veel, maar die mogen nooit meer geëxporteerd worden. Dat is sinds 2004 bij wet verboden. Dus dit is nu het grootste stuk dat je kan kopen, omdat het het land uit is gegaan voor de wet inging."
In 1836 ontdekte de Britse kapitein J. E. Alexander bij een rivier in Namibië de eerste brokstukken van de meteoriet. Hij nam ze mee naar Londen, waar werd aangetoond dat het om buitenaards materiaal ging. Later gingen brokstukken van de Gibeon-meteoriet de hele wereld over. Sommige liefhebbers kenden de stenen bijzondere krachten toe en hebben het over de 'genius stone'. De stukken meteoriet zouden creatief denken bevorderen.
De steen die nu in de Space Expo op een koper wacht belandde aanvankelijk bij een meteorietenlab in Arizona. In 2004 kwam het brokstuk in bezit van Sterrenwacht Mercurius In Dordrecht. Die wil het nu laten veilen. De opbrengst gaat naar een nieuw planetarium en de vernieuwing van hun sterrenwacht.
Opbrengst naar sterrenwacht
De Space Expo raakte erbij betrokken omdat de sterrenwacht de steen wilde laten certificeren door een expert. "Daar hebben we mee geholpen", vertelt Schoonejans. "Via universiteiten en hun internationale contacten met meteorieten-experts. Uiteindelijk is het gelukt via een Canadese professor." Er werd een monster van 20 gram van de meteoriet afgehaald voor wetenschappelijk onderzoek en de certificering.
De Dordtse sterrenwacht vroeg de Space Expo ook de veiling te organiseren. "Dat vonden we interessant, want daar kunnen we een programma omheen bouwen. We krijgen er geen cent voor, de benefits gaan naar de sterrenwacht in Dordrecht, die kunnen het geld goed gebruiken."
Vastgoedmagnaat
De hamvraag is natuurlijk hoeveel de Gibeon-meteoriet zal gaan opbrengen. Schoonejans: "De verwachting van de veilingmeester is dat hij rond een miljoen euro oplevert, maar het is maar wat de gek ervoor geeft. Er is steeds meer belangstelling voor dit soort objecten. Sotheby's had ook niet verwacht dat die Mars-meteoriet vorige week voor 5 miljoen weg zou gaan."
Er hebben zich al geïnteresseerden gemeld. Veilingmeester Bradley Hessink hoopt op verzamelaars of musea. "Maar je kan natuurlijk ook denken aan een vastgoedmagnaat in een penthouse in New York die hem naast zijn sterrenkijker zet."
De ijzermeteoriet van 240 kilo wordt geveild op zaterdag 30 augustus om 13.00 uur. Tot dat moment is het object te bezichtigen voor potentiële kopers, maar ook voor alle andere bezoekers van het ruimtevaartmuseum. En aanraken mag ook.
Dit verhaal verscheen eerder bij onze mediapartner NOS.
