Van enkele boa’s tot groot team met bodycams: verschillen per gemeente groot

Hoeveel handhavers een gemeente in dienst heeft, verschilt sterk per plaats en is niet afhankelijk van het aantal inwoners. Volgens de gemeente Alblasserdam hangt het aantal boa’s dat een gemeente in wil zetten samen met lokale keuzes, zoals prioriteiten in het veiligheidsbeleid, de beschikbare middelen en het gewenste niveau van handhaving. 

Zo hebben de gemeenten Molenlanden (ruim 45.000 inwoners) en Hardinxveld-Giessendam (ruim 19.000 inwoners) ieder in principe twee buitengewoon opsporingsambtenaren. In Zwijndrecht (bijna 45.000 inwoners) zijn dat er elf.

Dordrecht heeft als grootste stad van de streek meer dan 57 boa’s in dienst, maar deze mensen worden ook buiten de eigen gemeentegrenzen ingezet. Zowel Hendrik-Ido-Ambacht als Sliedrecht huren namelijk Dordtse boa’s in.

Het gaat in Sliedrecht bijvoorbeeld om drie fte, waarvan er één fulltime functiebezetting op het moment van onze rondgang nog niet ingevuld is. Dordrecht zelf had op dat moment tien vacatures openstaan, zes daarvan starten eind augustus.

Gevolgen
De consequenties van te weinig boa’s kunnen zijn dat zaken langer blijven liggen, meldt de gemeente Papendrecht. In die gemeente stonden op het moment van onze rondvraag iets meer dan één van de zeven fulltime functies open. “Met de beperkte capaciteit worden alle taken uitgevoerd, maar meldingen hebben soms een langere doorlooptijd en het heeft invloed op de aanwezigheid enzichtbaarheid op straat”, aldus Sliedrecht.

Hardinxveld-Giessendam geeft aan dat door de beperkte boa-capaciteit niet op alle thema’s even intensief kan worden ingezet. Deze en andere gemeenten werken daarom met een prioriteitenlijst van thema’s waarop meer of minder wordt ingezet. “Daarnaast kan de aandacht verschuiven door gebeurtenissen in onze gemeente.”

Zo besloot de gemeente Molenlanden in 2026 de boa-capaciteit met één fte uit te breiden aan de hand van het nieuwe Veiligheidsplan voor de komende jaren. “Wij gaan er vanuit dat we op relatief korte termijn de vacatureruimte invullen”, aldus een woordvoerder.

Maar ook als er geen vacatures open staan moet handhaving keuzes maken, stelt de gemeente Dordrecht. “Er komen namelijk steeds meer verzoeken om extra inzet. Doordat handhavers steeds breder inzetbaar zijn, is ook de vraag naar handhavings-capaciteit fors toegenomen.”

De gemeente Dordrecht kijkt op dagelijkse basis, maar ook wekelijks en maandelijks naar waar handhavers het hardst nodig zijn. Dit kan per periode verschillen. Daarnaast geldt dat bijvoorbeeld de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht bij Dordrecht aanklopt voor de inhuur van boa’s op vaste basis, maar bij projecten ook nog extra inzet nodig heeft. “Tot op heden is nog geen enkele keer een projectverzoek afgewezen”, aldus Hendrik-Ido-Ambacht.

Niet overal tekort
Niet iedere gemeente heeft een tekort, blijkt uit onze rondvraag. Zowel de gemeenten Ridderkerk, Zwijndrecht als Alblasserdam geven aan dat er geen tekort aan handhavers is. Zo wordt in de gemeente Alblasserdam een deel van de toezicht- en handhavingstaken uitgevoerd door Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid. “Een specialistische functie zoals jeugd-boa is lastiger in te vullen, er was enkele maanden een vacature vrij, maar ook deze functie is nu volledig vervuld.”

LEES OOK: Alblasserdam stelt eerste jeugd-BOA aan: 'Voor de jongeren, tegen overlast'

Ridderkerk heeft een formatie van 8 boa’s. “De gemeenteraad heeft budget beschikbaar gesteld voor een boa per wijk. Deze formatie is volledig ingevuld”, aldus een woordvoerder. “Indien de gemeenteraad extra formatie beschikbaar wilt stellen dan zijn er voldoende handhavingstaken om te beleggen bij de extra boa’s.”

De bezetting per gemeente (peildatum juni 2026):

Bodycam
Niet alleen de capaciteit verschilt. Er is ook geen standaarduitrusting voor boa’s, gemeenten kunnen dat als werkgever bepalen. “Wij zijn voorstander van een basisuitrusting zoals een steekwerend vest, goede schoenen, een fietshelm”, zegt voorzitter Richard Gerrits van vakbond voor boa’s. “Zaken als wapenstok, pepperspray, vuurwapen en een hond zijn functiegerelateerd.”    

In andere gemeenten in onze provincie hebben boa's ook een pepperspray of wapenstok op zak, maar in onze streek is dat niet het geval. “Wij zijn daar als gemeente terughoudend in”, aldus een woordvoerder van de gemeente Dordrecht. “Dit omdat geweld primair bij de politie hoort, de noodzaak vaak niet wordt aangetoond, met geweldsmiddelen het risico op escalatie bestaat en we liever inzetten op bescherming en de-escalatie.” 

En dan is er nog de bodycam. Bodycams zijn inmiddels in vier van de negen gemeenten in onze streek onderdeel van de uitrusting.

Zo stelde Ridderkerk vorig jaar het gebruik van bodycams in. In Dordrecht, en dus ook automatisch in Hendrik-Ido-Ambacht en Sliedrecht die uit die gemeente boa’s inhuren, wordt dit al langer gebruikt.

LEES OOK: Boa's met bodycams: ook deze gemeente rust handhavers ermee uit

Volgens de gemeente Dordrecht dragen de bodycams bij aan het voorkomen van agressie, beschermt het boa’s tegen valse beschuldigingen en kunnen de beelden van de bodycams ondersteuning bieden bij bewijsvoering in het geval van klachten, strafzaken of bestuurlijke maatregelen. De bodycams worden ook voor trainingsdoeleinden gebruikt: de beelden kunnen teruggekeken worden en daar kan men van leren, aldus de woordvoerder. 

Alblasserdam overweegt de invoering van een bodycam, onder meer omdat het het veiligheidsgevoel van medewerkers bevordert en het bijdraagt aan de-escalatie en minder agressie. Maar: “De inzet van bodycams vraagt naast de praktische aanschaf van apparatuur om training en implementatie van privacywetgeving.”

Als het aan de boa-vakbond ligt, zou de bodycam wel tot de standaard-uitrusting behoren. Ook Gerrits noemt de preventieve werking, bewijsvoering en het feit dat je van de beelden kunt leren, als redenen.

Meldingen
In onder meer Papendrecht en Hardinxveld-Giessendam is invoering van een bodycam niet aan de orde. Volgens die laatste gemeente spelen de monitoring van de veiligheidssituatie en landelijke ontwikkelingen omtrent de wet- en regelgeving hierin mee. 

Papendrecht haalt aan dat bodycams niet worden ingezet omdat er geen sprake is van agressie tegen boa's. Zwijndrecht laat weten dat er geen geweldsincidenten zijn geweest en er dus geen aanleiding is voor invoering van bodycams. Vorig jaar werd daar wel één melding van agressie tegen een boa gemaakt. 

Registratie
In hoeverre boa's in onze streek te maken krijgen met schelden, bedreiging en fysiek geweld, is niet te vergelijken. De gemeenten registreren incidenten op een verschillende manier. 

Richard Gerrits van de boa-vakbond meent dat er daarom een landelijk registratiesysteem zou moeten komen. “Het is een grote chaos, gemeenten krijgen het niet voor elkaar om op één manier meldingen te registreren.” Naast een registratiesysteem, pleit hij voor een gezamenlijke ondergrens: “Dat zou beleid moeten zijn: 'dit is de ondergrens, daarna gaan we aangifte doen'.”  

Er zijn dus lokale verschillen in hoeveel boa’s een gemeente nodig vindt, welke taken prioriteit krijgen en met welke middelen handhavers de straat op gaan. Dat zijn politieke keuzes, die elke vier jaar kunnen veranderen als na de gemeenteraadsverkiezingen de coalitie een andere politieke kleur krijgt. “Een rechts-georienteerde coalitie zet vaak in op handhaving, bij een linkse coalitie komt dat vaak niet in de top drie van prioriteiten voor”, besluit Gerrits.  

Dit is een artikel van Bureau Lokaal, een samenwerking tussen deze streekomroep, Rijnmond en andere streekomroepen in de regio.