Na vijf lange jaren komt er ook voor Dordrecht op 5 mei 1945 een einde aan de Tweede Wereldoorlog. Begin van die maand worden er al berichten over een aanstaande bevrijding ontvangen via de illegale radio. Het nieuws verspreidt zich snel via de tamtam, zo blijkt uit de verhalen van de Dordtenaren die aan het woord komen in de serie ‘75 jaar Vrijheid’.
“Ik weet nog dat mijn moeder bij de buurvrouw vandaan kwam en ze sprong dansend en zingend naar me toe,” vertelt Bas Heijstek. “We zijn bevrijd, de oorlog is voorbij, zei ze. Ik wou nog zeggen: doe niet zo achtelijk, mens. Je kan zoveel zeggen, maar het was wel zo.”
Overal de vlag uit
Binnen een mum van tijd werden overal vlaggen gehesen. “We hadden hier in de straat wel 47 vlaggen van de 54 huizen,” vertelt Ad Breevaart. “Wij hadden voor de oorlog nooit een vlag gehad, maar in de oorlog eentje gekocht. Maar waar haal je een vlaggenstok vandaan? De Victoriafabriek had een vaarman die met een schip overal bescuits bracht. Daar hebben we toen een reservemast van gekregen. Maar die was natuurlijk ontzettend lang en er mocht niets van af. Dus een klein stukje stak aan de voorkant uit het huis, dan liep het door waar ik nu slaap, door die kamer heen, door de gang, tot voorbij de trap. En als we naar boven gingen moesten we allemaal over die valggenstok heenstappen,” zegt Breevaart lachend.
Heulen met de Duitsers
De vlag ging uit, er werden spontaan buurtfeesten georganiseerd en optochten gehouden. In centrum van de stad ontmoeten veel mensen elkaar om feest te vieren. Daar wordt ook afgerekend met vrouwen die heulden met de Duitsers. “Er was ergens in een huis een vrouw en die werd kaalgeschoren. En dan hadden ze het over moffenkledders,” vertelt Emmy van Twist-Hasselo.
Ook Thomas den Hartog werd hiermee geconfronteerd. “Op de hoek van de zuidendijk woonde een meisje dat geheuld had met de Duitsers, dachten ze. Maar haar broer zat in de ondergrondse. Zij was alleen maar om die Duitsers te lokken en uit te horen wat ze van plan waren. Maar de buitenstanders dachten: die heulde met de Duitsers.” De mensen gingen het huis binnen en probeerden het gezin mee te nemen, maar uiteindelijk stad de ondergrondse daar een stokje voor.
De verhalen over de bevrijding in Dordrecht zijn te zien in de vijfde aflevering van de serie ‘75 jaar vrijheid’, die deze week wordt uitgezonden op TV Dordrecht. De zes delen, waar de serie uit bestaat, zijn ook terug te vinden op ons YouTube-kanaal.
