Dordrecht, Netherlands

Zeldzame vissoort ‘de steur’ na 70 jaar weer thuis in de Biesbosch

De steur Arthur de Bruin
Het was een dag om niet snel te vergeten waar vooral een gevoel van trotsheid overheerste. Afgelopen vrijdag werden er bij het Biesbosch MuseumEiland in Werkendam 29 jonge steurtjes uitgezet. Een uniek moment in de geschiedenis van het natuurgebied wat veel bekijks trok met zelfs een koninklijk tintje.
Dennis Koorevaar | 5 juni 2023 14:08 | Aangepast op 5 juni 2023 14:08
Voordat de één jaar oude steurtjes werden losgelaten vond er eerst een plenair programma plaats. Professor meester Pieter van Vollenhoven was als eregast uitgenodigd en sprak in zijn toespraak over een project van de lange adem. Op symbolische wijze overhandigde hij dan ook kleine 3D geprinte steurtjes aan de jonge genodigde rangers.

Naast geduld wijst prof. mr. Pieter van Vollenhoven ook op de noodzaak voor een duidelijk natuurbeleid en continue aandacht voor de steur: “Je moet je verplichten om stil te staan, want anders gaan we over tot de orde van de dag. Morgen staat de krant weer vol met andere dingen en zijn we die steur al lang weer vergeten. Over vijf jaar moeten we hier weer zijn om te zeggen hoe gaat het nou met die steur.”

Er volgden toespraken van de directies van de betrokken organisaties het Wereld Natuur Fonds, Sportvisserij Nederland en ARK Rewilding Nederland. Deze organisaties werken al sinds 2004 samen aan de herintroductie van de Europese steur (Acipenser sturio). Vertegenwoordigers van deze natuurorganisaties hadden ook de eer om de steurtjes op de aanlegsteiger uit te zetten.

Een oeroude reus uit de rivier
De pas uitgezette steurtjes zijn nu nog klein van stuk, maar ze kunnen wel vijf meter lang worden, 400 kilo zwaar en 100 jaar oud. In de periode vóór 1952, toen de laatste steur werd gevangen en gedood, zwom deze bijzondere vissoort voor zo’n 90 miljoen jaar vrij rond in het gebied. De bijnamen ‘rivierdino’ en ‘oervis’ waren dan ook veelvuldig te horen op de dag van uitzetting.

De Europese steur is vandaag de dag een extreem zeldzaam diersoort, volgens ARK Rewilding Nederland zelfs zeldzamer dan de zwarte neushoorn. Naar schatting zijn er nog maar 700 exemplaren en zwemmen ze nog in het wild rond in de omvangrijke delta nabij de Franse stad Bordeaux. Hier beweegt de trekvis zich vrij van de zee tot de Franse rivier de Dordogne. De steurtjes die zijn uitgezet in de Biesbosch zijn afkomstig van een viskwekerij in Frankrijk.
Dordogne Arthur de Bruin
Het ultieme model
In de 90 miljoen jaar dat de steur vrij rondzwom in het gebied hoefde hij zich nauwelijks aan te passen. Niels Brevé doet promotieonderzoek naar de Europese steur bij Wageningen University & Research en legt uit hoe dat komt: “de steur is een gewoon een enorm sterke vissoort, ze hebben geen schubben maar beenplaten, er is dus een kleine kans dat ze worden opgegeten. Daarnaast is de steur een alleseter die met zijn uitstulpbare bek overal zijn bodemleven vindt. Het is dus eigenlijk het ultieme ontwerp en waarom zou je dan nog evolueren?”

De Biesbosch als ideale uitzetplek
De Biesbosch vormde, als zoetwatergetijdegebied waar de Maas en de Rijn samenkomt, een ware ontmoetingsplek voor de kraakbeenvis. Zo verzamelden zich hier volwassen steuren van zee voordat ze verder de rivier optrokken en ook kleine steurtjes uit rivieren in Duitsland om zich hier op te vetten. Hier kwam verandering toen de Haringvlietdam, uit veiligheidsoogpunt voor de mens, in 1970 een hermetische afscheiding maakte tussen het zoete en zoute water. Als gevolg daarvan stootte de trekvis zijn neus er zich decennia lang en kon hij zijn reis niet vervolgen.

In 2018 kwam daar verandering in, de dam werd weer op een kier gezet en het Haringvliet kan weer een internationaal kruispunt kan worden voor de trekvis. Dit maakt de Biesbosch de ideale plek om de steur weer te herintroduceren vindt Niels Brevé: “hij komt weer thuis in het gebied waar hij zich oorspronkelijk verzamelde”.

Grote kans van slagen
Naast een herstelde doorgang zijn er ook andere positieve ontwikkelingen te noemen die de overlevingskans van de zojuist uitgezette steuren groot maakt volgens Niels. “De visserij op de rivier is er bijna niet meer, de Noordzee is schoon en de Rijn is schoner, alleen de bodem is nog wat vervuild, dus ik geef het een goede kans van slagen.”

Om die kans nog wat te verhogen zal de locatie van de steurtjes nauwlettend in de gaten worden gehouden via telemetrie. Alle steurtjes hebben een zendertje van 2 gram in hun buik en op boeien van Rijkswaterstaat zijn antennes geplaatst. Na 4 maanden kan de locatie van de steurtjes worden uitgelezen.

Lees meer over:

Biesbosch|steur|

Lees ook

Beleef de Lente van start: Wordt het weer een soap bij de visarend?

Vogelliefhebbers kunnen sinds dit weekend hun hart ophalen: de vogelbescherming heeft een deel van d...

Betoverende sfeer: lichtspoor door de Biesbosch

Ook dit jaar organiseert het Biesboschcentrum een lichtjestocht door het natuurgebied. Op 28, 29 en ...

Dordt en de bever, ondanks schade een goede match? 'Hij hoort bij de Biesbosch'

Hoe ziet de toekomst van de bever in de Biesbosch eruit? Die vraag stond centraal bij een werkbezoek...

Kom tot rust tijdens een stiltewandeling in de Dordtse Biesbosch

Het is eigenlijk nooit helemaal stil om je heen. In een tijd waarin het leven constant in beweging i...

Wandelpaden Noordwaard en Deeneplaatweg weer open na hoog water

Wandelaars kunnen vanaf woensdag weer gebruik maken van de paden in de Noordwaard en de Deeneplaatwe...

Steeds meer vogels overnachten in de Biesbosch

Ruim 62.000 kolganzen, bijna 8000 grauwe ganzen, ruim 3000 brandganzen, 800 toendrarietganzen, 23 kl...