Zo staat het ervoor met de vluchtelingenopvang in Dordrecht

Eerst even een korte uitleg: het college wil met de aankondiging en plannen voor de bouw van een azc op het Distripark voorkomen dat ze door het Rijk gedwongen wordt om op een andere locatie te gaan opvangen. Omdat eigenlijk geen enkele gemeente in Nederland staat te springen om asielzoekers op te vangen heeft het Rijk namelijk de spreidingswet in het leven geroepen, die als wettelijke stok achter de deur moet dienen om gemeenten te dwingen asielzoekers op te vangen.

Interessant is dan ook de houding van VVD Dordrecht. Zij zijn eigenlijk tegen de komst van een opvanglocatie en steunen het voorstel dan ook alleen op voorwaarde dat er vanuit onze stad dan statushouders, asielzoekers die al een verblijfsvergunning hebben gekregen, naar de buurgemeenten worden overgeplaatst. Raadslid van der Net: “Wij willen de spreidingswet graag voor zijn en stemden dus voor de komst. Maar als VVD Dordrecht zijn we tegen de komst, omdat we vinden dat de landelijke overheid de deur teveel open heeft gezet als het gaat om de vluchtelingenstroom. Nu ze dat niet kunnen afhandelen willen ze het via de spreidingswet maar over de heg bij gemeenten gooien. Daar zijn we tegen.”

In Dordrecht worden momenteel rond de 1500 vluchtelingen en asielzoekers opgevangen. Daarvan komen er 1300 uit Oekraïne, waarvan zo’n 200 bij particulieren gehuisvest zijn. De rest van hen zijn verdeeld over een hotelboot en het CrownPointgebouw aan de Spuiboulevard. Asielzoekers uit de rest van de wereld, voornamelijk Syriërs, zitten nu in een opvanglocatie aan de Marconiweg. Die zullen, als alles volgens plan verloopt, met minimaal 300 anderen terecht komen in het te bouwen asielzoekerscentrum. Dit jaar worden er 75.000 nieuwe asielzoekers verwacht, de veiligheidsregio verwacht in onze regio minimaal 1700 tot maximaal 2000 mensen te moeten opvangen.

In Dordrecht zal dat gebeuren in het te bouwen azc bij het Distripark (500-800 bewoners), in de directe omgeving liggen er al azc’s bij ‘sGravendeel (400 bewoners) en Gorinchem (300 bewoners). Ook worden asielzoekers in de regio nog particulier opgevangen, in de gemeente Hoeksche Waard zijn dat er bijvoorbeeld al 200.

Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statiek blijkt dat overigens dat onze stad het meer dan behoorlijk doet als het gaat om opgevangen vluchtelingen per inwoner. Dordrecht ving eind 2022 7.8 vluchtelingen per 1000 inwoners op. Vergelijkbare middelgrote steden als Leiden (4.4), Zwolle (5) en Leeuwarden (4.5) doen het beduidend minder goed. Ook grote steden als Rotterdam (3.4), Utrecht (3.7) en Amsterdam (5.1) liggen ver achter op onze stad. Het landelijk gemiddelde ligt overigens rond de 5.

Uit onze eigen poll op instagram komt een beeld dat de bovenstaande cijfers nuanceert: van de 103 Dordtenaren die antwoord gaven op de vraag ‘Bent u voor of tegen de komst van een azc in Dordt?’ was 52% tegen de komst van een azc in de buurt. Daarmee scoren we hoger dan het landelijk gemiddelde in 2022, dat volgens dit onderzoek rond de 45% ligt. Daarbij moet wel vermeld worden dat de deelnemers bij het I&O onderzoek werd gevraagd naar hun mening over een azc met 300 inwoners, dat in Dordrecht zal minimaal 500 bewoners omvatten.

Het grootste deel van de weerstand in de gemeenteraad komt volgens de partijen die tegen de komst stemden doordat de brief, waarmee de raad werd geïnformeerd over de komst, meer vragen opriep dan beantwoordde. In de woorden van Jan-Willem Wringer die tijdens de raadsvergadering namens Beter Voor Dordt het woord deed: “Wij kunnen nog niet voor de komst van een azc zijn als er nog zoveel onduidelijk is.”

Ook de grootste oppositiepartij, de VSP, is tegen de komst. Zij hekelen het haantje-de-voorste gedrag van het college. “Dordrecht loopt enorm achter qua sociale huur en woningen voor jongeren. Waarom moeten we in dit geval dan juist wel voorop lopen in Nederland?” vraagt Richard in’t Veld zich namens de VSP dan ook af. “De wet spreiding asielzoekers moet eerst nog maar eens door een, na de verkiezingen van 15 maart, waarschijnlijk compleet veranderde Eerste kamer komen.”

Het argument van in’ t Veld snijdt wel hout. De tekst uit het advies van de Raad van State over de spreidingswet loog er niet om: “Onwerkbaar, onnodig complex en roept vragen op over de uitvoerbaarheid.” Vervelende conclusies, ook voor het college van Dordrecht dat de wet juist voor wil zijn en daarom haast maakt met de beslissing over het te bouwen azc.

Voordat het asielzoekerscentrum er komt moet de gemeente het nog wel eens worden met het COA, Centraal Orgaan Asielzoekers, over de gekozen locatie. Dit orgaan gaat landelijk over de verdeling en huisvesting van asielzoekers en heeft een belangrijke rol in dit dossier. Pas als het COA akkoord gaat dan kan namelijk er begonnen worden met de onderhandelingen over de voorwaarden die de gemeente Dordrecht heeft voordat de eerste schop de grond in kan.

Wethouder Chris van Benschop is als wethouder verantwoordelijk voor de komst van het azc. Zij legt uit waarom het college nog geen volledige duidelijkheid kon geven voordat het besluit over het azc genomen werd: “De locatie hebben we niet ter discussie gesteld omdat deze locatie uit ons onderzoek kwam als de meest passende. Dat betekent natuurlijk niet dat bewoners en de raad geen verder inspraak krijgen.”

De wethouder geeft aan bij een bewonersbijeenkomst het gevoel te hebben gekregen dat omwonenden dachten dat voor 14 maart alle voorwaarden al afgehandeld moesten zijn. Dat wil ze even recht zetten: “Het gaat voor die 14e maart alleen om: zijn het COA en de gemeente het eens over de locatie. Daarna wordt er een overeenkomst gesloten over de voorwaarden rondom de opvang en bouw, bij dat proces is er nog alle ruimte om mee te denken en ideeën in te brengen.”

De communicatie over de komst van een azc naar de gemeenteraad en omwonenden had beter gekund en de wethouder snapt de klachten maar aan de beslissing, waarin het college overigens volledig in zijn recht staat, is op dit moment niets meer te veranderen. Dat het azc er komt lijkt een kwestie van tijd, zolang het principeakkoord tussen het COA en de gemeente er op 14 maart van komt.

In de tweede aflevering van Thema van de Maand duikt presentator Trevyn van Houwelingen dieper in de problematiek rondom het azc en vluchtelingenopvang. In een kwartier komen omwonenden, raadsleden en wethouders aan bod en wordt de kijker bijgepraat over de huidige situatie omtrent vluchtelingen en asielzoekers in Dordrecht.

Thema van de Maand aflevering 2 hieronder te zien.