Het Alzheimer Café vindt zijn oorsprong bij Alzheimer Nederland, opgericht in de jaren tachtig op initiatief van ouderengeneeskundige Henk ter Haar. In het Friese verpleeghuis waar hij werkte, merkte hij dat familieleden vaak niet goed wisten wat dementie inhoudt.
“Mensen met dementie werden door hun naasten vaak gecorrigeerd als ze iets zeiden wat niet klopt”, vertelt Irma. “Maar dat helpt niet, want dan reageer je steeds negatief. Als een soort terechtwijzing en daar word niemand vrolijk van. Ook mensen met dementie niet.”
Het concept van het Alzheimer Café kwam overwaaien uit Zweden. “Het idee was om ook hier een plek te creëren waar mensen zich niet hoeven te schamen, vrijuit kunnen praten en ervaringen kunnen delen”, zegt Irma. In Leiden werd in 1997 het eerste Alzheimer Café van ons land geopend. Drie jaar later volgde Dordrecht. Bij het café werken een aantal vrijwilligers, waaronder dus Irma.
Aan avond in het caféElke derde maandag van de maand organiseert het Alzheimer Café een bijeenkomst, die is opgedeeld in stukken van ongeveer een half uur. “Want voor mensen met dementie gaat alles trager. Als ze iets horen denken ze: “Wat is de betekenis van deze woorden?”, legt Irma uit. Om 19.00 uur kunnen bezoekers binnenkomen en een half uur later start het programma. Bij iedere bijeenkomst staat één onderwerp centraal.
De avond begint altijd met een informatief deel. “Dat kan een spreker zijn die langskomt en iets over het onderwerp vertelt, maar het kan ook zijn dat we een filmpje laten zien of dat we mensen vragen om met elkaar in gesprek te gaan.” Na een pauze is er vervolgens drie kwartier de tijd om vragen te stellen over het onderwerp van de avond.
Maar wat voor soort onderwerpen komen eigenlijk voorbij? “Je kunt het zo gek niet bedenken. De onderwerpen variëren van: wat is dementie? Tot aan: hoe vier je kerst of Sinterklaas zonder dat het te druk wordt en kun je nog wel op vakantie? Sommigen komen voor een specifiek onderwerp, andere mensen komen iedere maand. Er ontstaan daardoor zelfs vriendschappen”, zegt Irma.
Dementie heel dichtbijVoor Irma komt het onderwerp dementie dichtbij, want haar man heeft de ziekte. “Mijn man zit nu acht jaar in een verzorgingstehuis. Hij kan niet goed meer praten. Als ik heel langzaam en duidelijk tegen hem praat, met twee of drie woorden, dan reageert hij. Vaak niet met woorden, maar met ja, nee of bijvoorbeeld een glimlach.” Desondanks blijft Irma positief. “Als dat het uiterste is, is ook dat weer een cadeautje”, zegt ze.
In de afgelopen 25 jaar hebben Irma en alle andere vrijwilligers veel ervaring opgedaan. “We zien nu vaak vrij snel waar de problemen liggen. Dat is meestal het omgaan met de ziekte dementie als partner of familie zijnde. Mensen met dementie veranderen door hun ziektebeeld. Wij moeten ook veranderen om mee te kunnen gaan in het ziektebeeld. Dus als je echtgenoot dementie heeft en iets niet goed doet, moet je niet gaan mopperen of schelden. Maar tel tot tien en realiseer je dat hij het echt niet meer weet”, aldus Irma.
Hoe kijkt zij naar de toekomst van het Alzheimer Café in Dordrecht? "Er is steeds meer aandacht voor dementie op radio en TV, dus hier en daar wordt er met wel cafees gestopt. Maar ik denk niet dat we overbodig zullen zijn, want het is goed om lotgenoten te ontmoeten."
Bekijk ook onze reportage over het café op ons YouTube-kanaal.
