Dordtse historie geveild: eeuwenoude penningen onder de hamer

De munten en penningen zijn onderdeel van een grote veiling bij de hoofdlocatie van Goudwisselkantoor in Klaaswaal. Het gaat om twee zeldzame herdenkingspenningen van de Synode van Dordrecht en vier herdenkingspenningen die zijn gewijd aan Johan en Cornelis de Witt.

De zeldzaamste penning is een zilveren penning die herinnert aan de Nationale Synode, een aantal vergaderingen met een grote invloed op het protestantse geloof in Nederland. Alle deelnemers kregen aan het eind van die vergaderreeks, die in 1618 en 1619 plaatsvond, een herdenkingspenning mee. Op de penning is één van de vergaderingen zeer gedetailleerd afgebeeld. Op de achterkant staat de tempel op de berg Zion, een belangrijk deel van het Bijbelverhaal.

Van de ongeveer honderd penningen die toentertijd zijn uitgedeeld zijn er nog zo'n vijftien in omloop, weet Johan de Ruiter. Hij is muntenkenner en bestuursvoorzitter van Goudwisselkantoor. "We hebben een koperen en een zilveren variant. Er was ook nog een gouden versie, die werd meegegeven aan buitenlandse bezoekers van de Synode. Die heb ik helaas ook nog nooit zelf in handen gehad."

Tijdens de Nationale Synode stonden Arminianen en Gomaristen, twee groepen protestanten die verschillend dachten over de invulling van de toen nog jonge godsdienst, tegenover elkaar. Het conflict tussen de groepen had in de jaren voor de Synode tot een ware splitsing in de samenleving geleid, waarbij er zelfs een burgeroorlog op de loer lag. De tweesplitsing werd uiteindelijk besloten in het voordeel van de Gomaristen. De vergaderingen vonden plaats in de zolderzaal van de Dordtse Kloveniersdoelen, een gebouw wat ooit aan de Doelstraat stond.

Naast de zilveren en koperen Synodepenning worden er nog bijna negenhonderd andere munten en penningen geveild. Daaronder zit van alles, van opgegraven Romeinse munten tot centen uit de tijd van Wilhelmina. Ook gaan er nog vier penningen over de beroemdste zonen van Dordrecht onder de hamer, met een bijzonder verhaal daar achter. De munten komen uit de collectie van een fervent verzamelaar van Dordtse memorabilia. Daaronder ook spullen die van doen hadden met de gebroeders de Witt.

De penningen werden eerder dit jaar, in het Johan de Wittjaar, binnengebracht bij de Dordtse afdeling van het Goudwisselkantoor aan de Johan de Wittstraat. Ze werden geslagen ter nagedachtenis aan de dood van de broers Johan en Cornelis de Witt, die vier eeuwen geleden gruwelijk aan hun eind kwamen in Den Haag. Hun dood was op dat moment groot nieuws in het land. De herdenkingspenningen zijn dan ook een stuk minder zeldzaam dan die van de Synode, maar niet minder relevant voor de stad Dordrecht.

Bij oude munten en penningen wordt de waarde volgens de Ruiter bepaald door de zeldzaamheid, het materiaal waarvan de munt gemaakt is en de vraag. In het geval van de Dordtse selectie verwacht de Ruiter dat de zilveren Synodepenning waarschijnlijk het meest op zal leveren: "de inzetwaarde staat op 280 euro, dat vind ik persoonlijk wat laag. Zo'n penning zou zo maar honderden euro's meer op kunnen leveren. Op een veiling weet je het natuurlijk nooit."

Volgens de Ruiter trekken oude munten en penningen een speciaal soort bieder. "Vaak zijn het mensen die vanuit historische interesse bieden. Voor deze munten zullen het vooral mensen uit de regio zijn, maar het zou me niets verbazen als er ook wat buitenlanders inbellen." Voor de synodemunten zijn er wellicht ook kenners van de kerkgeschiedenis aanwezig bij de veiling, gezien de invloed van de Synode op het Nederlandse protestantisme.

Hoeveel de penningen precies opleveren zal op dinsdag duidelijk worden. De veiling vindt om 14:00 plaats en is online te volgen. Ook op woensdag is er nog een veiling, daarbij zullen meer muntstukken onder de hamer gaan. Geïnteresseerden kunnen ook digitaal een bod uitbrengen.

Bekijk hieronder ook een videoreportage over de penningen.