Oud-minister en voormalig CDA-leider Elco Brinkman (78) overleden

Elco Brinkman was de zoon van Bram Brinkman, die van 1957 tot 1980 burgemeester van Hardinxveld-Giessendam was. Hij ging dan ook naar de basisschool in Hardinxveld-Giessendam en daarna naar de middelbare school in Dordrecht.

Hij kreeg destijds les van Charlotte van Praag. Zij groeide later uit tot het 'geweten van Dordrecht', omdat zij het stadsbestuur ongevraagd voorzag van adviezen en kritiek. Zij overleed in 2002.

In 2010 tekende Brinkman nog een petitie om een straat in Dordrecht naar haar te vernoemen. Twee jaar later was Brinkman één van de mensen die het straatnaambord van het Charlotte van Praagpad, in het Dordtse Weizigtpark, onthulde. 

"Ze had zelfs mijn geheime mobiele nummer toen ik minister was. Ze wist me regelmatig te vinden. Het was een lieve en vasthoudende vrouw", zei hij destijds tegen Rijnmond bij de onthulling. 

Politieke carrière
Net als zijn vader en zijn opa (die ook burgemeester was) ging Elco Brinkman de politiek in. Hij begon in 1975 als 'gewone' medewerker op het ministerie van Binnenlandse Zaken en was daar vijf jaar later secretaris-generaal. In 1982, op 34-jarige leeftijd, werd hij minister van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur. 

Als minister pleitte Brinkman voor een 'zorgzame samenleving'. Hij vond dat burgers te afhankelijk waren geworden van de verzorgingsstaat en meer voor elkaar moesten klaarstaan.

Brinkman werd in 1988 fractievoorzitter van het CDA. Die partij was destijds nog oppermachtig in de Nederlandse politiek.

Brinkman-shuffle
In 1994 werd hij politiek leider en lijsttrekker van de partij. Alles wees erop dat hij de nieuwe premier zou worden, de opvolger van Ruud Lubbers, die hem zelf als 'troonopvolger' had omarmd.

De kersverse CDA-lijsttrekker ging op de moderne toer. Hij speechte uit het hoofd en niet meer vanachter een spreekgestoelte. Hij liep heen en weer over het podium. Dat was niet eerder vertoond in de Nederlandse politiek. Mensen spraken al snel over de 'Brinkman-shuffle'.

De campagne werd een drama, toen zijn voorganger Lubbers pal voor de verkiezingen zijn handen van Brinkman aftrok. Hij zei publiekelijk dat hij niet op de lijsttrekker ging stemmen, maar op de nummer 3 van de CDA-lijst: Ernst Hirsch Ballin.

Ziekte
Het CDA leed in 1994 een monsterverlies van twintig zetels bij de verkiezingen en Brinkman verliet het Haagse toneel via de zijdeur. Hij werd een invloedrijk bestuurder, onder meer als voorzitter van Bouwend Nederland (tot 2013) en als voorzitter van het bestuur van het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds.

In 1998 werd de ziekte non-hodgkin bij Brinkman geconstateerd. Hij herstelde hiervan, maar in 2002 werd opnieuw kanker vastgesteld, ditmaal aan zijn speekselklieren. Ook hiervan herstelde hij. Een week na zijn laatste chemokuur verscheen hij als voorzitter van Bouwend Nederland voor de parlementaire enquêtecommissie Bouwnijverheid in 2002.

Jaren later, in 2011, maakte hij een comeback als politicus in Den Haag. Het CDA vroeg hem om fractievoorzitter in de Eerste Kamer te worden. In dagblad Trouw zei hij in 2016 dat hij dat "ook wel een vorm van eerherstel" vond na het drama van bijna twintig jaar eerder.

Dit artikel is een samenwerking met onze mediapartners Rijnmond en NOS.