Opgehangen lichamen en kleding en ledematen verkocht op een veiling. Dat is hoe het leven van de gebroeders De Witt 354 jaar geleden ten einde kwam. Donderdagavond wordt in Dordrecht bij hun standbeelden op de Vismarkt voor de tiende keer stilgestaan bij de dood van Johan en Cornelis de Witt. Dat de herdenking jaarlijks zou terugkeren had organisator Ben Corino bij de eerste keer in 2017 nooit verwacht.
De broers zijn al vele eeuwen dood, toch werd pas tien jaar geleden de eerste herdenking georganiseerd. “De standbeelden horen bij het straatbeeld van Dordrecht. Het viel me op dat hun dood, sinds de plaatsing van de standbeelden in 1917, nooit werd herdacht", vertelt Corino.
En dat terwijl beide heren een prominente rol speelden in de Nederlandse geschiedenis. "Dan kan er op zijn minst een herdenking plaatsvinden in de stad waar ze geboren en getogen zijn. Ze waren Dordtenaren en daar mogen we trots op zijn”, aldus Corino.
Daarnaast denkt hij dat het uitblijven van een herdenking zo lang duurde, omdat Nederland best oranjegezind genoemd mag worden. De gebroeders waren daar als republikeinen op tegen.
Hoe zat het ook alweer?
Johan de Witt werd in 1653 raadspensionaris van het gewest Holland. Hierdoor leidde hij, na de dood van stadhouder Willem II, eigenlijk de hele Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, omdat Holland het belangrijkste gewest was van de Republiek. Johan was een republikein: hij wilde dat de adel minder macht kreeg. Hij beperkte dan ook de rechten van de adellijke stadhouders.
Zijn broer, Cornelis de Witt, versloeg samen met admiraal Michiel de Ruyter de Engelse vloot en was onder meer burgemeester van hun geboortestad Dordrecht.
Het land besturen zonder stadhouder ging zo’n twintig jaar goed, tot het rampjaar in 1672. De Republiek werd bedreigd door Engeland, Frankrijk en een paar Duitse staten. De bevolking, aangewakkerd door Oranjegezinden, dacht dat alleen Willem III als stadhouder de Republiek kon redden. De afkeer tegenover de gebroeders De Witt groeide en op 20 augustus 1672 werden ze gelyncht in Den Haag.
Het leeft
Volgens Ben Corino leeft de herdenking nu nog steeds onder de mensen. “Ik krijg elk jaar in de voorafgaande maanden vragen of er weer een herdenking komt. De belangstelling op herdenkingsavond neemt toe en er komen steeds meer jonge Dordtenaren”, ziet hij.
Ook heeft hij het idee dat het bij de gemeente leeft. “Ik voel de steun van de gemeente. Ieder jaar sturen ze iemand om namens het college te spreken. Vorig jaar was dat burgemeester Nanning Mol en dit jaar is het wethouder Margret Stolk. Als het daar niet leeft, sturen ze niemand.”
Corino maakt zich geen zorgen over de toekomst van de herdenking, mocht hijzelf ermee stoppen. “Van stoppen is er bij mij geen sprake, maar tegen die tijd zal er ongetwijfeld iemand zijn die het overneemt. Het is een traditie geworden en ik heb er vertrouwen in dat het leeft in Dordrecht.”
