"Er komt een stof uit de fabriek die niet in het water hoort. Hoe dat komt en hoe ze het oplossen is voor het bedrijf zelf. Als het maar gebeurt en ook op tijd gebeurt." De advocaat van het provinciebestuur vindt dat het aan Chemours is om het lozen van TFA te stoppen.
De provincie oordeelde eerder dat het met lozen van TFA over de schreef is gegaan. De vergunningverlener legt het bedrijf bij iedere nieuwe ontdekking een boete op van 125 duizend euro. Chemours claimt dat het binnen de regels blijft. Het bedrijf vraagt op dit moment een vergunning aan voor het mogen lozen van TFA.
Ontsnappen gas
Chemours tekent bij de voorzieningenrechter in Den Haag ook protest aan tegen een dreigende boete van een half miljoen euro voor het laten lekken van het gas HFCK-22. Dat gebeurde in mei tijdens de schoonmaak van een van de twee grote opslagbollen op het terrein. Het gas wordt gebruikt in warmtepompen en koelinstallaties.
Het is op zich niet schadelijk voor omwonenden, maar tast wel de ozonlaag aan. De tweede bol moet ook worden schoon gemaakt, maar opnieuw gas laten ontsnappen zou een fikse boete opleveren voor Chemours. Eerst 500 duizend euro, dan anderhalf miljoen en bij een derde overtreding loopt de teller op naar een boete van 4,5 miljoen.
Problemen
Volgens Chemours hoort het laten ontsnappen van het gas bij het reguliere onderhoud van de gasbollen. Die moeten minstens eens in de twaalf jaar worden leeggepompt en krijgen dan van binnenuit een inspectie- en onderhoudsbeurt. Ook dat zou binnen de geldende vergunning zijn gebeurd, stelt Chemours.
"Dit is nu eenmaal de systematiek die met de bol wordt gehanteerd. Zo is de vergunning tien jaar geleden opgesteld", zegt hun advocaat. Volgens haar blijft er binnen de huidige vergunning ruimte om tijdens een 'grote schoonmaak' van de opslagbol een flinke hoeveelheid gas te laten vervliegen.
Dat wordt betwist door de provincie. "Zo is de vergunning nooit aangevraagd. Stel dat die zo was aangevraagd, dan hadden we dat nooit goedgekeurd. Dit kun je niet zo makkelijk stellen, dat je zomaar heel hoge emissies vrij kunt laten komen." Op het terrein is nu nog één bol die functioneert.
Volgens Chemours is dat geen goede situatie, omdat een tweede bol nodig is als buffer voor de eerste, bijvoorbeeld in een situatie als de veiligheid in het geding komt. Om het ontsnappen van gas en dus een boete te voorkomen is Chemours gestopt met de werkzaamheden aan de tweede bol en is die tijdelijk buiten gebruik.
Als Chemours ongelijk krijgt van de voorzieningenrechter moet het wellicht de fabriek sluiten, zegt hun advocaat dinsdag tijdens het kort geding. Dan zijn oplopende boetes voor het vrijkomen van TFA en HFCK-22 niet te voorkomen en is de operatie staken de enige oplossing.
"Chemours wist dit niet en heeft meteen melding gemaakt en actie ondernomen", zegt hun advocaat over het lozen van de TFA. Het bedrijf zegt voor 95 procent zeker te weten wat de bron is en werkt nu aan een filtersysteem.
PFAS is een verzamelnaam voor duizenden stoffen die vuil- en waterafstotende eigenschappen hebben. In de eerste helft van de vorige eeuw werd de uitvinding ervan gezien als een wondermiddel. Later werd duidelijk dat PFAS ook nadelen kent. Ze zijn vrijwel niet op te lossen en hopen zich op in mensen, dieren en het milieu. Je kunt er mogelijk kanker van krijgen. Chemours zegt op haar beurt tientallen miljoenen te investeren in nieuwe filtersystemen. In september oordeelde de rechter dat Chemours in Dordrecht verantwoordelijk is voor sommige vervuiling omdat in tussen 1984 en 1998 cruciale informatie achterhield tijdens het aanvragen van de vergunning.
Voor een mogelijke sluiting heeft de provincie-advocaat weinig begrip. "Dit is een déjà vu. Dit heeft Chemours eerder gezegd, het wordt heel zwaar aangezet. Bij eerdere situaties hebben ze toen heel erg hun best moeten doen om het op te lossen. We zijn er niet op uit om de fabriek te sluiten, maar dit kan wel de consequentie zijn. Maar we denken dat er andere opties zijn."
Het laatste woord tijdens het kort geding is voor directeur Daan Molenaar van milieudienst DCMR. Hij straalt uit dat hij klaar is met rechtszaken als deze en zegt dat Chemours alleen iets doet om de milieuverontreiniging tegen te gaan als het bedrijf daartoe verplicht wordt. Aanstaande vrijdag doet de rechter uitspraak of de dreigende boetes voor Chemours terecht zijn.
Dit artikel verscheen ook op de website van onze mediapartner Rijnmond.
