Wethouder Merx (links) reageert geschokt op de onderzoeksresultaten
Corrado FranckeIs mijn geliefde wel of niet naar een andere begraafplaats gebracht? Die pijnlijke gedachte overheerst bij nabestaanden van tientallen Dordtse overledenen, die onlangs een brief kregen over de verplaatsing van onvoldoende verteerde lijken. De gemeente wilde de families graag gerichter informeren, maar een administratieve puinhoop zit dat in de weg.
Donderdag werd bekend dat 21 lijken vanaf de begraafplaats in de wijk Dubbeldam zijn verplaatst naar de begraafplaats Essenhof zonder medeweten van de nabestaanden. De lichamen waren onvoldoende vergaan, bleek toen in 2020 bijna tweehonderd graven geruimd werden.
Extra schokkend: de verplaatsing werd bewust geheimgehouden én er kan niet afgeleid worden welke lichamen zijn versleept. Ook kregen slechts negentig van de 198 nabestaanden een brief. “De administratie is deels weg en kunnen we niet meer vinden”, reageert een verbolgen wethouder Marc Merx (VVD).
Gemeente zit klaar voor steun
De mensen waar wél een brief op de mat viel, kregen ‘misschien betreft het uw dierbare, misschien niet’ te horen. Families van 108 overledenen kregen dus geen brief: voor hen zit de gemeente klaar voor steun.
“Er ging van alles door mijn hoofd”, reageert Merx op de pijnlijke onthullingen. “Mensen kiezen bewust voor deze begraafplaats, dat heb je bewust te respecteren en dat is niet gebeurd.”
Fout op fout
Op de Dordtse begraafplaatsen zijn fout op fout gestapeld, toont het onderzoek aan. Er was namelijk helemaal geen vergunning afgegeven voor de geheimgehouden verplaatsing. Ook werden de 21 lichamen op de begraafplaats Essenhof verdeeld over vier keldergraven, terwijl daarin normaal gesproken slechts zestien mensen passen. “De overwegingen ten aanzien van deze keuze blijken niet uit het dossier noch uit de interviews”, zo valt te lezen in het onderzoek.
Twee jaar geleden kwam de begraafplaats Essenhof al negatief in het nieuws, toen bekend werd dat honderden lichamen in zogeheten keldergraven onvoldoende waren vergaan vanwege gebrekkige ventilatie.
Experimenten
Met experimenteren op dertig lichamen werd geprobeerd de ontbinding te versnellen, maar ook dat gebeurde zonder medeweten van nabestaanden. Daarom heeft het gemeentebestuur besloten er een extern onderzoek naar te laten doen.
Naast de nabestaanden wisten ook de leidinggevenden van de begraafplaatsen en het gemeentebestuur niets van de verplaatsing. De keuze om de lichamen te verslepen is namelijk ‘op operationeel niveau’ gemaakt, laat onderzoeker Roel Lauwerier weten. “De mensen die bij de uitvoering en de afstemming tussen de begraafplaats en de aannemer betrokken waren, wisten ervan. Inclusief één teamleider. Van anderen hebben wij geen aanwijzing gevonden dat zij geïnformeerd zijn.”
'Geen strafbare handelingen'
Toch doet de gemeente geen aangifte tegen de bedenkers van het plan, die volgens Merx niet meer in die functie werken. Het hele onderzoek is wel overhandigd aan het Openbaar Ministerie, maar een strafrechtelijk onderzoek komt er niet. “Op basis van de informatie die nu beschikbaar is, hebben wij geoordeeld dat er op de begraafplaats geen strafbare handelingen hebben plaatsgevonden”, laat een woordvoerder van het OM weten aan de Streekomroep.
De grote vraag: hoe nu verder? “We moeten zorgen dat dit nooit meer gebeurt”, is Merx stellig. “Daarvoor zijn we heel fors in de organisatie bezig om mensen die een knoop in de maag hebben, dit aan de orde te laten stellen. Desnoods tot de burgemeester aan toe.”
